I SA/Po 408/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-09-08
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest zgodne z prawem, jeśli strona podnosi zarzut nieprawidłowego doręczenia decyzji i braku winy w uchybieniu terminu z powodu wypadku samochodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania było zgodne z prawem. Stwierdzono, że decyzja podatkowa została skutecznie doręczona w trybie zastępczym zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, a przedstawione przez stronę dokumenty medyczne nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności Ł. S. jako członka zarządu za zaległości podatkowe. Decyzja została uznana za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym. Ł. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powołując się na wypadek samochodowy i brak otrzymania awiza. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Ł. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 września 2011r. sprawy ze skargi Ł. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. po przeprowadzeniu postępowania podatkowego decyzją z dnia[...] listopada 2010 r. , Nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności Ł.S. jako członka zarządu [...] Sp. z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004 r. w wysokości [...] zł i odsetki za zwłokę od ww. zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł oraz umorzył postępowanie w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe [...] Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik, listopad 2004 r. oraz styczeń, luty 2005 r. w łącznej kwocie [...] zł i odsetek za zwłokę za m-c styczeń 2005 roku w kwocie [...] zł na dzień wydania decyzji. Zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 8, poz, 60 dalej O.p.) doręczenie wskazanej decyzji uznano za dokonane w dniu [...] .12.2010r.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Ł. S. zwrócił się z do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. Uzasadniając wniosek wskazał, iż wiadomość o prawdopodobnym wydaniu decyzji powziął w związku z doręczeniem w dniu [...] stycznia 2011 r. przez Urząd Skarbowy P. – S. M. upomnienia nr UP [...] z dnia [...]12.2010 r. które wskazywało na zaległość z tytułu podatku VAT za grudzień 2004 roku ustaloną decyzją. Odwołujący się podniósł także, że nie otrzymał żadnego awiza informującego o kierowanej do niego korespondencji. W dniu [...] listopada 2010 r. uległ wypadkowi samochodowemu, w związku z którym obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie wskazał, że złożone pismo należy traktować jako odwołanie od orzeczenia ustalającego odpowiedzialność za zaległości [...] sp. z o.o. jako niesłuszne.
Po przeanalizowaniu treści wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. w dniu [...] stycznia 2011 r. przekazał ww. wniosek organowi odwoławczemu jako właściwemu do rozpatrzenia wniesionego żądania.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. w dniu [...] lutego 2011 r. wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie oraz sprecyzowanie zarzutów przeciw decyzji. W wezwaniu wskazano na możliwość przedłożenia dodatkowych materiałów pozwalających na uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Ł. S. przesłał do organu podatkowego podpisany wniosek wraz z uzupełnionym o zarzuty odwołaniem i dokumentacją lekarską wskazującą na stan zdrowia (kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego i zaświadczenia lekarskiego oraz kopie zwolnień lekarskich).
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P.odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] listopada 2010 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. została w dniu [...] listopada 2010 r. nadana w Urzędzie Pocztowym w L. P[...]. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki w dniach [...] listopada i [...] listopada 2010 r. adresat nie odebrał korespondencji w terminie. W związku z powyższym pismo należało uznać za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 O.p. tj. z dniem [...] grudnia 2010 r. Oznacza to, że w omawianym przypadku termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] grudnia 2010 r. Odwołanie z dnia [...] stycznia 2011r. złożone było 27 dni po upływie terminu do jego wniesienia.
Z uwagi na wątpliwości strony dotyczące prawidłowości awizowania wskazanej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] lutego 2011r. zwrócił się do Centrum Poczty Oddział Rejonowy W. o wyjaśnienie, czy w opisanych na kopercie terminach pracownik poczty podjął próbę doręczenia korespondencji (nr przesyłki: [...] nadanej w UP L. P [...] ) i pozostawił zgodnie z obowiązującymi przepisami awiza. W odpowiedzi na powyższe zapytanie pismem z dnia [...] lutego 2011 r. wskazano, że przesyłka o numerze [...] była pobrana do doręczenia przez listonosza stale obsługującego ul. J. [...] w dniu [...].11.2010 roku. Listonosz podjął próbę doręczenia przesyłki, lecz z powodu nieobecności adresata wystawił zawiadomienie, które umieścił w skrzynce oddawczej właściwej dla ww. adresu, a przesyłkę jako awizowaną złożył w UP W. [...] - zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z kolei w dniu [...] listopada 2010r. wystawiono zawiadomienie powtórne, które zostało również doręczone przez listonosza za pośrednictwem skrzynki oddawczej. Korespondencja nie została przez adresata odebrana, wobec czego w dniu [...] grudnia 2010 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy. Podobne wyjaśnienia skierowano pismem z dnia [...] lutego 2011 r. do Ł. S.
Organ podatkowy wskazał również, iż dokumenty dostarczone przez stronę (karta leczenia szpitalnego, druki zwolnień lekarskich) nie uprawdopodobniają, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. Przedmiotowa decyzja została uznana za skutecznie doręczoną dnia [...] grudnia 2010 r., zatem ostatecznym terminem do złożenia odwołania był dzień [...] grudnia 2010 r. Zdaniem organu strona nie przedstawiła jednak żadnych dowodów lub dokumentów świadczących o tym, że w okresie od [...]do [...] grudnia 2010 r. (a więc w okresie, w którym miał uprawnienia do skutecznego złożenia odwołania) nie mógł wystąpić z odwołaniem. Nie uprawdopodobnił również, że przy zachowaniu należytej staranności w dbałości o własne interesy nie był w stanie odebrać skierowanej do niego korespondencji zawierającej ww. decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że z przedłożonych dokumentów wynika jedynie, że w dniu [...] listopada 2010 r. strona uległa wypadkowi komunikacyjnemu i z tego powodu w dniu [...] listopada 2010 r. zgłosiła się do szpitala (z którego tego samego dnia została wypisana). Nie wynika z nich jednak, by strona na skutek doznanego w wypadku samochodowym urazu była niezdolna do poruszania się czy też samodzielnego funkcjonowania ze względów psychomotorycznych. Z załączonych zaświadczeń lekarskich wynika ponadto, że Ł.S. pozostawał na zwolnieniu w okresie od [...]grudnia 2010 roku do [...]stycznia 2011 r. oraz od [...] lutego do [...]lutego 2011r. Pozostałe 3 druki przedłożonych zaświadczeń lekarskich są całkowicie nieczytelne, wobec czego nie mogą zostać uznane za dowód w sprawie.
W skardze z dnia [...]dnia 2011r. uzupełnionej pismem z dnia [...] czerwca 2011r. Ł. S. wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...]marca 2011r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 21 § 1 pkt 2 O.p. poprzez uznanie powstania zobowiązania podatkowego, pomimo nieprawidłowego doręczenia decyzji podatkowej skarżącemu,
- art. 120 O.p. poprzez niezastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w okolicznościach wskazujących na obowiązek ich zastosowania,
- art. 150 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu doręczenia decyzji podatkowej w trybie zastępczym,
- art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 150 O.p. przez niewyjaśnienie, czy i w jaki sposób poinformowano skarżącego o próbie doręczenia mu decyzji, a także uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, iż bezspornie dochowane zostały warunki tzw. "doręczenia zastępczego" określone w art. 150 O.p.
- art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 162 § 2 O.p. poprzez uchybienie swobodnej ocenie dowodów i przyjęcie, iż strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło w wyniku braku jej winy.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała zarzut braku otrzymania awiza dotyczącego przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] listopada 2011r., jednocześnie podkreślając, że w momencie otrzymania upomnienia z Urzędu Skarbowego udała się do Urzędu Pocztowego i poprosiła o sprawdzenie, czy przesyłka z ww. decyzją została do niego wysłana. Otrzymała wtedy odpowiedź przeczącą i dopiero po wniesieniu reklamacji dokumenty się znalazły. W opinii skarżącego wskazuje to na zaniedbania poczty, co poddaje pod wątpliwość również próbę skutecznego doręczenia przesyłki bezpośrednio do miejsca zamieszkania lub zostawienia awiza. Zdaniem skarżącego przy próbie oceny skuteczności doręczenia powinny być wzięte pod uwagę przede wszystkim zapisy na kopercie czy zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała się na wyroki sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Warszawie z dnia 24.07.2003r. sygn. akt ISA 3164/01,wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.10.2006r. sygn. akt IISA/Wa 1001/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.09.2010r. sygn. akt III SA/Gl 1083/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 05.08.2010r. sygn. akt III SA/Gl 744/10). W ocenie skarżącego wypadek samochodowy, któremu uległ i przebywanie w związku z tym zdarzeniem na zwolnieniu lekarskim, są wystarczającym argumentem świadczącym o braku winy w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Pomimo, że przedmiotem postępowania przez Sądem jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania, Ł. S. w skardze podnosi zarzut, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.nie została skutecznie doręczona.
W ocenie Sądu prawidłowo uznano, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. została skutecznie doręczona w trybie przewidzianym w art. 150 §1 i § 2 O.p. w dniu [...] grudnia 2010 r.
Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 poczta przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 §1a O.p.). Z kolei przepis art. 150 § 2 O.p. stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenia uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zarówno z adnotacji złożonej na kopercie (k. 182 akt podatkowych), jak i z informacji zawartej w piśmie Poczty Polskiej s.a. z dnia [...] lutego 2011 r. (k. 209 akt podatkowych) wynika, że z powodu nie zastania adresata przesyłka została dwukrotnie awizowana w dniu [...] listopada 2010 r. oraz [...] listopada 2010 r., a zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym na okres 14 dni zostało pozostawione w skrzynce oddawczej. Z powodu nieodebrania przesyłki w wyznaczonym terminie, w dniu [...] grudnia 2010 r. przesyłka została zwrócona Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w L. Zatem należy uznać, że wszystkie reguły doręczenia w trybie w art. 150 O.p. zostały spełnione i tym samym decyzja została doręczona z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p., czyli [...]grudnia 2010 r. W wyroku z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt I FSK 1497/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pismo można uznać za doręczone w trybie art. 150 o.p., jeżeli na podstawie dowodu doręczenia można ustalić: 1) jaka była przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 o.p.; 2) że zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 o.p. oraz 3) że upłynął 14-dniowy termin przechowywania przesyłki.(LEX nr 744254.) Wszystkie wskazane okoliczności wynikają z adnotacji poczty umieszczonej na kopercie. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 120 O.p., 150 O.p. jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 O.p. i 187O.p., w związku z art. 162 § 2 O.p. poprzez uchybienie swobodnej ocenie dowodów i przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło w wyniku braku jej winy, należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa również w tym zakresie. Zgodnie z art. 162 §1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. w dniu [...] stycznia 2011 r. , wskazując, że o wydanej decyzji dowiedział się w związku z doręczeniem w dniu [...] stycznia 2011 r. upomnienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie otrzymał awiza oraz że w dniu [...] listopada 2010 r. uległ wypadkowi samochodowemu i w związku z doznanymi urazami od [...] listopada 2010 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. Organ uznał, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących, że w okresie od [...] do [...] grudnia 2010 r. (a więc w okresie, w którym miał uprawnienie do złożenia odwołania) nie mógł złożyć odwołania. Nie uprawdopodobnił też, że przy zachowaniu należytej staranności w dbałości o własne interesy nie był w stanie odebrać skierowanej do niego korespondencji zawierającej decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z przedłożonych dokumentów wynika jedynie, że [...] listopada 2010 r. Ł. S. uległ wypadkowi komunikacyjnemu, w związku z którym udzielono mu pomocy medycznej. Z przedłożony dokumentów wynika jedynie, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od [...] grudnia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r. oraz od [...] do [...] lutego 2011 r. Przedłożone 3 druki są nieczytelne. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przedłożone dokumenty nie wskazują, że na skutek wypadku skarżący był niezdolny do poruszania się czy samodzielnego funkcjonowania, co uniemożliwiło mu w terminie złożyć odwołanie.
Sąd podziela to stanowisko. Z przedłożonych dokumentów wynika, że w dniu [...] listopada 2011 r. w ambulatorium chirurgicznym pogotowie ratunkowe udzieliło skarżącemu pomocy medycznej. Rozpoznano stłuczenia okolicy potylicznej z bólami pourazowymi głowy i skręcenie części szyjnej kręgosłupa. Zaś z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] listopada 2010 r. wynika, że nie stwierdzono jakichkolwiek zaburzeń, w tym neurologicznych, związku z przebytym wypadkiem komunikacyjnych i nie było wskazań do hospitalizacji. Z druków zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA (możliwych do odczytania) wynika, że skarżący był niezdolny do pracy w okresie od [...] grudnia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r. oraz od [...] lutego 2011 r. do [...]lutego 2011 r., przy czym wskazano w zaświadczeniu, że chory może chodzić. Zdaniem Sądu skarżący wskazane okoliczności nie uzasadniały przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
W związku z powyższym Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ podatkowy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
/-/ K. Pawlicki /-/ D. Mączyński /-/ K. Nikodem
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło