I SA/Po 411/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-05-23
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Katarzyna Nikodem, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, spowodowane nieprzekazaniem korespondencji przez pracodawcę pełnomocnika, stanowi podstawę do przywrócenia terminu z uwagi na brak winy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieprzekazanie korespondencji przez pracodawcę pełnomocnika, nawet jeśli wynika z wadliwego systemu obiegu informacji, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i powinien był spodziewać się doręczenia decyzji na wskazany przez siebie adres.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "S." nie wniosła odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie. Pełnomocnik strony, A. S., złożyła wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że decyzja została doręczona na adres spółki "D.", gdzie pracowała, ale odebrała ją sekretarka nieupoważniona do odbioru korespondencji adresowanej do pełnomocnika. Pełnomocnik zmieniła miejsce zatrudnienia przed faktycznym otrzymaniem decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne. WSA uchylił postanowienie organu odwoławczego, wskazując na naruszenia proceduralne organu pierwszej instancji. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając doręczenie za prawidłowe i brak winy pełnomocnika za nieuprawdopodobniony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki z o.o. "S.".Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Renata Grzegorowska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] sp z o.o w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., w następstwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego w stosunku do Spółki z o.o. "S." z siedzibą w G. w zakresie prawidłowości dokonanych przez Spółkę rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2003 r. – wszczął postępowanie podatkowe w tej sprawie, które zostało zakończone decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., którą skierowano do A. S., jako do pełnomocnika spółki, na wskazany przez nią w piśmie z dnia [...] października 2008 r. adres do korespondencji – Spółka z o.o. "D." w P., ul. T. . Decyzję odebrała pracownica tejże spółki w dniu [...] sierpnia 2009 r.
W dniu [...] września 2009 r. wspomniana pełnomocnik strony zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w P. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] sierpnia 2009 r., podnosząc, iż dnia [...] sierpnia 2009 r. decyzję odebrała sekretarka Spółki "D." – jako osoba nieupoważniona do odbioru adresowanej do niej korespondencji. W adresie pełnomocnika wskazana zaś była osoba z imienia i nazwiska – A. S.. Sekretarka spółki w dalszej kolejności przekazała ww. decyzję, zamiast pełnomocnikowi strony, prezesowi Spółki - który również nie był upoważniony do odbioru korespondencji adresowanej na nazwisko A. S..
A. S. wskazała, iż z dniem [...] sierpnia 2009 r. zmieniła miejsce zatrudnienia. Po zaistnieniu tej okoliczności, na jej wielokrotne pytania kierowane do urzędnika Urzędu Skarbowego dotyczące zakończenia postępowania podatkowego w pierwszej instancji, cały czas otrzymywała ona odpowiedź, iż żadna decyzja nie została przesłana na jej nazwisko. Zaniepokojona tym stanem rzeczy, po kilku nieudanych próbach kontaktu z komisarzem prowadzącym sprawę – J. J. uzyskała informację, że przebywa ona na zwolnieniu lekarskim, wobec czego w dniu [...] września skontaktowała się z telefonicznie z jej przełożonym, uzyskując odpowiedź, że w dniu [...] sierpnia 2009 r. Spółka D. odebrała decyzję, mimo iż jej adresatem była A. S.. Dodatkowo - zdaniem wnioskodawczyni – decyzję przetrzymał Prezes Spółki, mimo że on również nie był adresatem pisma. W tej sytuacji strona nie miała możliwości zapoznania się z rozstrzygnięciem i złożenia odwołania w terminie.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P., na podstawie art. 216, art. 162 w zw. z art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa), odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 26 sierpnia 2009 r.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dokonano pośredniego doręczenia decyzji adresatowi, tj. w trybie art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. A. S. - pełnomocnik Spółki, była pracownikiem "D." Sp. z o.o., tym samym doręczenie decyzji na adres tej firmy stanowiło doręczenie w miejscu pracy adresata. A zatem za chybione uznać należy twierdzenie wnioskodawczyni, iż decyzja powinna być doręczona wyłącznie do jej rąk jako osoby fizycznej. Wskazała ona bowiem adres "D." Sp. z o.o. jako adres dla odbioru korespondencji, zatem decyzja została skierowana na adres wskazany przez nią jako adres dla doręczeń, który jednocześnie był również jej miejscem pracy. Zatem doręczenie przedmiotowej decyzji sekretarce wskazanej Spółki w dniu [...] sierpnia 2009 r., która była uprawniona do odbioru korespondencji w tej firmie jest skuteczne i rodzi określone konsekwencje procesowe. Nie ma zaś znaczenia dla biegu ustawowych terminów data faktycznego otrzymania przez stronę decyzji.
W opinii organu drugiej instancji strona nie może obciążać Skarbu Państwa skutkami źle funkcjonującego systemu obiegu, czy też systemu przepływu informacji wskazanej firmie.
Na powyższe postanowienie została złożona skarga Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P.. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucono niezgodność z prawem, polegającą na naruszeniu art. 162 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wskazała, że o ile na podstawie art. 148 § 1 pkt 2 Spółkę "D." należy uznać za uprawnioną do odbioru przesyłki adresowanej do jej pracownika, to nie ulega wątpliwości, iż uprawnienie to nie rozciąga się już na działania pracodawcy polegające na niedoinformowaniu o fakcie doręczenia przesyłki z urzędu skarbowego oraz jej przetrzymywaniu. Zdaniem Spółki, w sprawie istotną jest także okoliczność, że jej pełnomocnik A. S. była pracownikiem "D." Sp. z o.o. tylko do dnia [...] sierpnia 2009 r., zatem tym bardziej firma ta miała obowiązek przekazania pełnomocnikowi decyzji z urzędu skarbowego. W tej sytuacji, zdaniem strony, nie ulega wątpliwości, że działania "D." Sp. z o.o. stanowiły przeszkodę uniemożliwiającą pełnomocnikowi skarżącej wniesienie odwołania od powyższej decyzji w ustawowym terminie. Przeszkoda ta, mimo starań skarżącej, nie mogła zostać przezwyciężona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił Spółce z o.o. "S." przywrócenia wskazanego terminu, mimo iż okoliczności podniesione przez stronę w celu uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy – były zasadne, jednak źródło przywrócenia terminu tkwiło w postępowaniu głównym w toku ponownego rozpoznania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. sprawy dotyczącej określenia stronie straty podatkowej za 2003 rok. Otóż, stwierdzić należy, że organ ten uniemożliwił stronie końcowe zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenie się odnośnie do jego treści (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Za niedopuszczalną Sąd pierwszej instancji uznał praktykę zastosowaną przez organ pierwszej instancji, polegającą na dokonaniu przedłużenia prowadzonego postępowania po wyznaczeniu stronie pismem z dnia [...] lipca 2009 r. siedmiodniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy – bez ponownego umożliwienia zaznajomienia się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., tj. nawet przed upływem terminu określonego w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. na [...] sierpnia 2009 r. Sąd podkreślił, że wypowiedzenie się w sprawie zabranych dowodów powinno nastąpić bezpośrednio przed wydaniem decyzji, nie zaś – jak w niniejszym przypadku – na miesiąc przed rozstrzygnięciem sprawy przez organ podatkowy. We wskazanym postępowaniu strona nie miała okazji, by skorzystać z powyższego uprawnienia, w tym przekazać organowi informacje na temat ewentualnego zaistnienia nowych okolicznościach w niniejszej sprawie, np. dotyczących zmiany przez pełnomocnika strony miejsca zatrudnienia z dniem 31 sierpnia 2009 r. W tej sytuacji A. S., jako pełnomocnik Spółki z o.o. "S.", nie miała powodów, by przypuszczać, że decyzja pierwszoinstancyjna zostanie doręczona jej w końcu sierpnia 2009 r. do siedziby Spółki z o.o. "D.", bowiem nie wyznaczono jej powtórnie terminu zapoznania się z materiałami sprawy – co, jak wskazano wyżej, powinno nastąpić bezpośrednio przed wydaniem decyzji. Tym samym pełnomocnik nie mogła znać terminu do wniesienia odwołania od decyzji, o której doręczeniu nie wiedziała.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ podatkowy nie dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej co do kwestii uprawdopodobnienia przez stronę skarżącą braku zawinienia w kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Podkreślenia wymaga bowiem słowo "uprawdopodobnienie" którego nie należy utożsamiać z "udowodnieniem".
Podsumowując Sąd wskazał, że w sprawie doszło do obrazy przez organ pierwszej instancji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, które to naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w P. złożył skargę kasacyjną. Wyrok został zaskarżony w całości . Skarga kasacyjna oparta została na następujących podstawach :
- art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tj. na naruszeniu przepisów postępowania, wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a.;
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tzn. na naruszeniu przepisów postępowania wskazując , że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145§1 pkt 1 lit.c w związku z art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 123 § 1, art. 121§1, art. 162§1 i art. 200§ 1 Ordynacji podatkowej;
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tzn. na naruszeniu przepisów postępowania, wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a.;
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tzn. na naruszeniu przepisów postępowania, wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a.;
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tzn. na naruszeniu przepisów postępowania, wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 162 §1 Ordynacji podatkowej;
- art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tzn. na naruszeniu przepisów postępowania, wskazując, że to uchybienie miało istotny wpływ na jej wynik zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 162 §1 Ordynacji podatkowej.
Pełnomocnik Spółki z o.o. S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1683/10, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 203 pkt 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok wydany w pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
W uzasadnieniu Sąd kasacyjny wyjaśnił w pierwszej kolejności, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzały się do zakwestionowania dwóch ustaleń poczynionych przez skład orzekający:
- stwierdzające naruszenie przez organ podatkowy przepisów proceduralnych w postępowaniu podatkowym, które to naruszenie Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany jest badać w ramach postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, celem wyjaśnienia, czy błędy proceduralne organu I instancji nie miały wpływu na uchybienia przez stronę terminowi;
- uznanie, iż zachodziły podstawy do przywrócenia S. sp. z o.o. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., a w szczególności Spółka uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te należało uznać za zasadne. Sąd odwoławczy wskazał, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy decyzja została doręczona prawidłowo – na adres wskazany przez pełnomocnika Spółki. Decyzję odebrała osoba uprawniona do odbioru korespondencji w D. Sp. z o.o., w której pełnomocnik była zatrudniona i adres której wskazała jako adres doręczeń. Wcześniejsza korespondencja również była doręczana w powyższy sposób. Pełnomocnik - A. S. mogła się spodziewać, że w okresie [...] lipca 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r. na adres przez nią wskazany zostanie doręczona decyzja. Organ pismem z dnia 21 lipca 2009 r. wystosowanym do pełnomocnika spółki z o.o. S. w trybie art. 140 Ordynacji podatkowej wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień [...] sierpnia 2009 r. Oznacza to, że pełnomocnik strony został zawiadomiony o przedłużeniu postępowania maksymalnie do [...] sierpnia 2009 r. Sąd kasacyjny uznał za uzasadnione twierdzenie organu odwoławczego, że A. S. winna była się liczyć z możliwością wydania decyzji w każdym dniu od dnia [...] lipca 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r., a tym samym należycie zabezpieczyć odbiór tej decyzji – kierowanej na wskazany przez nią adres. W ocenie w okolicznościach niniejszej sprawy nieuprawnione był pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., że: "(...) A. S., jako pełnomocnik Spółki z o.o. S., nie miała powodów, by przypuszczać, że decyzja pierwszoinstancyjna zostanie doręczona jej w końcu sierpnia do siedziby Spółki z o.o. "D.", bowiem nie wyznaczono jej powtórnie terminu do zapoznania się z materiałami sprawy". Zdaniem Sądu kasacyjnego, właśnie z uwagi na zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, w którym wskazano, że dokonuje się tego ze względu na konieczność realizacji uprawnień podatnika wynikających z przepisów art. 200 Ordynacji podatkowej pełnomocnik winien spodziewać się zakończenia postępowania i to właśnie w terminie wskazanym w zawiadomieniu.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z akt sprawy administracyjnej, jak i z twierdzeń samej pełnomocnik strony nie wynika, by strona działająca poprzez pełnomocnika nie mogła brać czynnego udziału w toku prowadzonego postępowania. Tym samym jako niezasadne należało uznać twierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż strona nie miała okazji by korzystać z uprawnień, w tym przekazać organowi informacje na temat ewentualnego zaistnienia nowych okoliczności. Sąd odwoławczy podkreślił również, że decyzja z dnia 26 sierpnia 2009 r. została doręczona dnia [...] sierpnia 2009 r., natomiast pełnomocnik strony miejsce zatrudnienia zmienił z dniem [...] sierpnia 2009 r.
Okoliczność przywołana przez pełnomocnika strony (a w zasadzie tylko niczym nie poparte twierdzenie) – nie przekazanie jej korespondencji do niej adresowanej - nie stanowi o braku winy w niezachowaniu terminu procesowego, a świadczy co najwyżej o źle funkcjonującym systemie przepływu informacji.
Sąd odwoławczy uznał, iż z żadnych okoliczności nie wynika by pełnomocnik nie mógł zapoznać się z aktami sprawy. Z okoliczności przytoczonych przez stronę nie wynikało by istniały jakiekolwiek przeszkody do tego aby po upływie wskazanego przez organ terminu zakończenia sprawy, pełnomocnik zapoznał się z aktami. Staranność działania pełnomocnika przejawiać winna się chociażby w zapoznaniu się z aktami administracyjnymi do czego pełnomocnik w każdym czasie jest uprawniony, a czego nie uczynił.
Podkreślenia wymaga, w ocenie Sądu odwoławczego, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji okoliczności dotyczące naruszenia przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej przez organ podatkowy pierwszej instancji nie są istotne.
Z uwagi na powyższe Sąd odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zobowiązany będzie dokonać oceny legalności zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem przesłanek wskazanych w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Ponadto przy ponownym rozP. sprawy kontrola legalności decyzji może obejmować jedynie te kwestie, które były przedmiotem badania przez Sąd drugiej instancji.
Powyższa regulacja nie zmienia jednak leżącego u podstaw sądownictwa administracyjnego założenia, wyrażonego w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz w art. 3 § 1 P.p.s.a., iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny nie jest więc kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą w sprawie administracyjnej, lecz posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne.
Biorąc pod uwagę powyższe założenia oraz przyjmując za podstawę faktyczną ustalenia poczynione na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 zd. I p.p.s.a.), w wyniku powtórnego rozpoznania niniejszej sprawy należy wskazać, że ocena prawna, jaką dokonał NSA w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1683/10 nie budzi żadnych wątpliwości. NSA wywiódł w szczególności, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy decyzja została doręczona prawidłowo – na adres wskazany przez pełnomocnika Spółki. Decyzję odebrała osoba uprawniona do odbioru korespondencji w D. Sp. z o.o., w której pełnomocnik była zatrudniona i adres której wskazała jako adres doręczeń. Wcześniejsza korespondencja również była doręczana w powyższy sposób. W ocenie NSA pełnomocnik – A. S. mogła się spodziewać, że w okresie [...] lipca 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r. na adres przez nią wskazany zostanie doręczona decyzja, ponieważ organ pismem z dnia [...] lipca 2009 r. wystosowanym do pełnomocnika spółki z o.o. S. w trybie art. 140 Ordynacji podatkowej wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 27 sierpnia 2009 r. Oznacza to, że pełnomocnik strony został zawiadomiony o przedłużeniu postępowania maksymalnie do [...] sierpnia 2009 r.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z akt sprawy administracyjnej, jak i z twierdzeń samej pełnomocnik strony nie wynika, by strona działająca poprzez pełnomocnika nie mogła brać czynnego udziału w toku prowadzonego postępowania. Tym samym jako NSA uznał twierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż strona nie miała okazji by korzystać z uprawnień, w tym przekazać organowi informacje na temat ewentualnego zaistnienia nowych okoliczności. Sąd odwoławczy podkreślił również, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2009 r. została doręczona dnia [...] sierpnia 2009 r., natomiast pełnomocnik strony miejsce zatrudnienia zmienił z dniem [...] sierpnia 2009 r.
Zdaniem NSA okoliczność przywołana przez pełnomocnika strony (a w zasadzie tylko niczym nie poparte twierdzenie) – nie przekazanie jej korespondencji do niej adresowanej - nie stanowi o braku winy w niezachowaniu terminu procesowego, a świadczy co najwyżej o źle funkcjonującym systemie przepływu informacji. W ocenie NSA z żadnych okoliczności nie wynika by pełnomocnik nie mógł zapoznać się z aktami sprawy. Z okoliczności przytoczonych przez stronę nie wynikało, by istniały jakiekolwiek przeszkody do tego aby po upływie wskazanego przez organ terminu zakończenia sprawy, pełnomocnik zapoznał się z aktami. Staranność działania pełnomocnika – zdaniem NSA – przejawiać winna się chociażby w zapoznaniu się z aktami administracyjnymi do czego pełnomocnik w każdym czasie jest uprawniony, a czego nie uczynił. NSA podkreślił także, że wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji okoliczności dotyczące naruszenia przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej przez organ podatkowy nie są istotne.
Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej tezy z wyroku NSA należy wskazać, że w świetle bezspornych okoliczności faktycznych sprawy nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2003 r. Spółki z o.o. "S." z siedzibą w G..
Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W świetle powołanego przepisu warunkiem przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uprawdopodobnienie braku winy po stronie zainteresowanego.
Odnosząc powołane powyżej unormowanie do stanu rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w świetle ustalonych okoliczności faktycznych brak winy nie został uprawdopodobniony, a zatem nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W szczególności należy w tym zakresie przytoczyć ocenę prawną, jaką dokonał NSA w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1683/10, uchylając wyrok WSA w P.. Zdaniem NSA okoliczność przywołana przez pełnomocnika strony (a w zasadzie tylko niczym nie poparte twierdzenie) – nie przekazanie jej korespondencji do niej adresowanej - nie stanowi o braku winy w niezachowaniu terminu procesowego, a świadczy co najwyżej o źle funkcjonującym systemie przepływu informacji. W ocenie NSA z żadnych okoliczności nie wynika by pełnomocnik nie mógł zapoznać się z aktami sprawy. Z okoliczności przytoczonych przez stronę nie wynikało by istniały jakiekolwiek przeszkody do tego aby po upływie wskazanego przez organ terminu zakończenia sprawy, pełnomocnik zapoznał się z aktami. Staranność działania pełnomocnika przejawiać winna się chociażby w zapoznaniu się z aktami administracyjnymi do czego pełnomocnik w każdym czasie jest uprawniony, a czego nie uczynił.
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, jakie poczynił NSA w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r. oraz treść art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny należy stwierdzić, że nie przekazanie korespondencji pełnomocnikowi strony nie stanowi o braku winy w niezachowaniu terminu procesowego, a świadczy co najwyżej o źle funkcjonującym systemie przepływu informacji. W takiej sytuacji pełnomocnik nie dochował należytej staranności, a zatem nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło