I SA/Po 416/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-09-07

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego wydana na podstawie przepisu rozporządzenia Ministra Finansów, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, narusza prawo materialne?
Ratio decidendi
Decyzje organów podatkowych wydane na podstawie przepisu rozporządzenia, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, naruszają prawo materialne. Sąd administracyjny, stosując zasadę związania tylko Konstytucją i ustawami, powinien odmówić zastosowania takiego przepisu rozporządzenia. W konsekwencji, decyzje wydane na jego podstawie nie mogą utrzymać się w obrocie prawnym.
Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za styczeń 2003r. Organ podatkowy zakwestionował prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktury dotyczącej towarów używanych, które zgodnie z przepisami miały być zwolnione z podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na niezgodność przepisu rozporządzenia z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Spółki "A" zwrot kosztów postępowania sądowego oraz stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie Asesor sądowy Karol Pawlicki Asesor sądowy Katarzyna Nikodem Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2006r. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2003r.. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Spółki "A" kwotę 5274,00 zł (pięć tysięcy dwieście siedemdziesiąt cztery złote 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ K. Pawlicki Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2005r. oddalił skargę spółki "A" w K. (poprzednio [...].) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 2003r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]2003r. w tejże sprawie. Organ podatkowy zakwestionował zasadność obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony w kwocie [...]zł wynikający z faktury nr [...] z dnia [...]2002r., wystawionej przez Zakład "B", w części dotyczącej siedmiu środków trwałych, do których wystawca faktury niezasadnie zastosował stawkę podatku w wysokości 22%, mimo, iż stanowiły one towary używane, w związku z czym zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym były zwolnione od podatku. W tej sytuacji, zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) nabywca faktury, o której mowa w art. 33 ust. 1 w. w. ustawy nie nabywa prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony (nienależnie) wynikający z tej faktury, mimo, że jej wystawca obowiązany jest do zapłacenia podatku nawet wówczas, gdy sprzedaż została zwolniona od podatku. Stanowisko to podzielił wojewódzki sąd administracyjny uznając, że zapisy zawarte w akcie notarialnym dotyczącym sprzedaży nieruchomości, w skład której wchodziły zakwestionowane środki trwałe przesądzają o ich charakterze jako towarów używanych, bowiem akt notarialny ma moc dokumentu urzędowego. W związku z tym, zdaniem składu orzekającego, organ podatkowy zasadnie zastosował przepis art. 33 ust. 1 ustawy o VAT oraz § 48 ust. 4 pkt 3 powołanego rozporządzenia, wydanego na podstawie deklaracji ustawowej zaw spółki "A"artej w art. 23 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993r. Rozpatrując skargę kasacyjną spółki "A" od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt I FSK 563/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, uznając za uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego przez zastosowanie niezgodnego z Konstytucją RP przepisu § 48 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2004r. sygn. akt SK 22/03 stwierdził bowiem, że § 50 ust 4 pkt 3 powołanego rozporządzenia w zakresie, w jakim pozbawia prawa do obniżenia podatku należnego podatnika VAT nabywającego towar czy usługę od podmiotu, który wystawił fakturę wraz z kwotą podatku, gdy sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym albo została zwolniona od podatku, a kwota wykazana w fakturze została zapłacona, jest niezgodny z art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 92 Konstytucji RP. W spawie rozpatrywanej przez Trybunał Konstytucyjny miała miejsce sprzedaż nieruchomości uznanej za towar używany, a jej sprzedawca wykazał w fakturze podatek do zapłaty i zapłacił go jako podatek należny. Ciężar tego podatku podniósł nabywca. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego zaskarżony przepis § 50 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia zawiera istotne nowości normatywne, a więc nakłada nowe obowiązki na kontrahentów podmiotów, o których traktuje art. 33 ust. 1 ustawy, które to kwestie winny być uregulowane w formie aktu w randze ustawy, zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Tym samym powołany przepis rozporządzenia nie został wydany w celu wykonania ustawy (art. 23 pkt 1) lecz ją samodzielnie uzupełnia. Z tych względów także przepis § 48 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia z 22 grudnia 2002r.jest sprzeczny z Konstytucją, zawierając normę prawną niezgodną z ustawą zasadniczą. Sąd I instancji, zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji, kierując się zasadą niezawisłości i związania tylko przez Konstytucję i ustawy - na co Trybunał Konstytucyjny wskazał wyrokiem z dnia 6 marca 2002r. sygn. akt P 7/00 winien więc odmówić zastosowania w sprawie w. w. przepisu § 48 ust. 4 pkt 3 jako sprzecznego z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że przepis ten - będący podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku - jest sprzeczny z art. 92 ust. 1 zd. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 3 i art. 84 Konstytucji, uznał za uzasadnione uchylenie tegoż wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowo Administracyjnemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że w myśl przepisu art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle wskazanych wyżej wyroków Trybunału Konstytucyjnego istniały uzasadnione podstawy do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu § 48 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) za sprzeczny z Konstytucją RP. Wskazany przepis zawiera bowiem postanowienia wykraczające poza ramy regulacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) bowiem uzupełnia tę ustawę, co nie jest dopuszczalne w przypadku aktu wykonawczego ustawy. Zarówno zaskarżona przez spółkę "A" decyzja Dyrektora Izby Skarbowej jak i decyzja organu podatkowego I instancji wydane zostały na podstawie w. w. § 48 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia ministra Finansów z 22 marca 2002r. Skoro przepis ten nie jest zgodny z Konstytucją, to wydane na jego podstawie decyzje naruszają tym samym prawo materialne, wobec czego decyzje te nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Mając powyższe względy na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ K. PawlickiAR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło