I SA/Po 418/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W L o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania kontrolnego postanawia: oddalić wniosek. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. WL pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że uiszczenie kosztów postępowania narazi go na niepowetowaną szkodę i spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania jego i rodziny. Wniósł o ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż wiedza jaką dysponuje nie daje mu gwarancji prawidłowej obrony jego interesów prawnych i faktycznych w tym postępowaniu. Wskazał, że potrzebna jest tu wiedza specjalistyczna. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Otrzymuje rentę w wysokości [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy WL w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...], przy czym [...]. Nie płaci czynszu, nie ponosi opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, gdyż mieszka w suterenie domu jednorodzinnego u syna. Podał, że nie posiada samochodu osobowego. Wskazał, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączył kserokopię wyciągu z rachunku bankowego, z którego nie wynika do kogo należy rachunek bankowy, nie wynika również jakie operacje bankowe i kiedy zostały przeprowadzone na tym rachunku. Załączył również kserokopię zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] z tytułu renty oraz zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...], z którego wynika, że z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] i poniósł stratę w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] WL w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, przy czym pomiędzy małżonkami jeszcze przed ślubem została zawarta umowa majątkowa małżeńska. Aktualnie małżonkowie pozostają w separacji. Skarżący oświadczył, że jego żona utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej, prowadzi osiedlowy sklepik z artykułami spożywczymi i uzyskuje dochód w wysokości [...]. Wskazał, że żona posiada dom o pow. [...] m2, który otrzymała od rodziców oraz samochód osobowy marki V, rok prod. [...]. Żona nie wynajmuje jakiejkolwiek powierzchni mieszkania. Skarżący nie wie w jakiej wysokości żona ponosi koszty miesięcznego utrzymania. Do pisma załączył zaświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego w [...] oraz potwierdzenia transakcji z dnia [...] o wpływie na rachunek bankowy renty z ZUS. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że WL nie uprawdopodobnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca mieszka w suterenie domu należącego do jego syna. Skarżący ponadto pozostaje w związku małżeńskim, przy czym jeszcze przed zawarciem małżeństwa została zawarta w dniu [...] umowa o rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Z oświadczenia skarżącego wynika, że poza rentą nie ma żadnych dochodów, nie posiada również majątku. Wnioskodawca posiada natomiast rachunek bankowy w [...]. Wątpliwości budzi fakt, że z przedłożonego przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu [...] na rachunku bankowym odnotowano saldo początkowe w wysokości [...], suma uznań na rachunku bankowym wyniosła [...], suma obciążeń [...], saldo końcowe [...], saldo końcowe dostępne [...], na [...] saldo początkowe [...], suma uznań [...], suma obciążeń [...], saldo końcowe [...], saldo dostępne [...] i na dzień [...] saldo początkowe [...], suma uznań [...], suma obciążeń [...], saldo końcowe [...], saldo dostępne [...]. Jednakże z załączonego wyciągu nie wynika do kogo należy rachunek bankowy oraz w jakiej wysokości i z jakiego tytułu wpływają na ten rachunek środki pieniężne. Wobec tego wezwano skarżącego do złożenia odpisów z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącego i jednocześnie wskazano, że z wyciągu z rachunku bankowego musi wynikać w jakiej kwocie i z jakiego tytułu na ten rachunek wpływają środki pieniężne. Skarżący w odpowiedzi przedłożył natomiast zaświadczenie wystawione przez [...] o posiadaniu w tym banku rachunku bankowego oraz potwierdzenia transakcji o wpływie na rachunek bankowy świadczenia z ZUS. Jednakże nadal skarżący nie przedłożył pełnego wyciągu z rachunku bankowego, z którego wynikałoby, czy na w.w rachunek, poza rentą, wpływają jeszcze inne środki pieniężne i z jakiego tytułu. Nadto zauważyć należy, jak już wyżej wskazano, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim. Pomiędzy skarżącym a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, małżonkowie są w separacji. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że jego żona prowadzi sklepik i uzyskuje z tego tytułu dochody w wysokości ok. [...], posiada dom i samochód osobowy marki V, rok produkcji [...], którego wartości pomimo wezwania skarżący nie podał. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa lub, że pozostają w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania. Skoro wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył wszystkich dokumentów, o które został wezwany i nie udzielił pełnych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jego stanu majątkowo-finansowego, wniosek należało oddalić. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.