I SA/Po 427/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-08-09

Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy podatnik przedstawił wyczerpujący opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zadał jednoznaczne pytanie, a udzielenie odpowiedzi nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli podatnik przedstawił wyczerpujący opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zadał jednoznaczne pytanie, a udzielenie odpowiedzi nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej jest w takiej sytuacji nieuzasadniona, ponieważ zakres interpretacji wyznacza pytanie podatnika, a organ nie powinien domniemywać intencji ani ustalać stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który w okresie ich wystawiania był niezarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Spółka opisała zdarzenie przyszłe, podała, że sprawdziła dane wykonawcy w CEIDG, ale nie wiedziała, czy wykonawca składał deklaracje VAT i wpłacał podatek. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że ocena wiedzy spółki i postępowania wykonawcy wymaga postępowania dowodowego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez organ odwoławczy, spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i poprzedzające je postanowienie tego organu, zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] Spółka Jawna [...] na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 580,- zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem złożonym w dniu [...] r., uzupełnionym dnia [...] r., X. Sp.j. [...] (dalej jako: "spółka", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który w okresie ich wystawiania był niezarejestrowany, jako czynny podatnik VAT. Opisując we wniosku zdarzenie przyszłe spółka podała, że jest czynnym podatnikiem podatku VAT. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej w dniu 9 grudnia 2016 r. zawarła umowę na wykonanie robót instalacyjnych w nowo budowanym obiekcie. W umowie określono zakres wykonania usługi oraz etapy płatności za wykonane roboty. Zgodnie z umową, spółka dokonała zapłaty za wykonane usługi na podstawie wystawionych faktur przez wykonawcę: - dnia 19 grudnia 2016 r. kwota netto [...] zł i VAT [...] zł; - dnia 28 grudnia 2016 r. kwota netto [...] zł i VAT [...] zł; - dnia 29 czerwca 2017 r. kwota netto [...] zł i VAT [...] zł. Wnioskodawczyni dokonała odliczenia podatku naliczonego z ww. faktur. W dniu 24 sierpnia 2017 r. spółka otrzymała informacje z urzędu skarbowego, że wykonawca jest nieaktywnym podatnikiem VAT na podstawie JPK za czerwiec 2017 r. W międzyczasie urząd skarbowy przeprowadził czynności sprawdzające podatku należnego za czerwiec 2017 r., w wyniku których stwierdził, że spółka powinna dokonać korekt poszczególny deklaracji VAT i zwrócić niesłusznie wypłacony jej przez urząd podatek naliczony. Spółka zastosowała się do powyższych wytycznych urzędu skarbowego. Wnioskodawczyni wskazała, że postępowanie wykonawcy odnoście prowadzenia własnej działalności gospodarczej świadczyło o tym, że jest on podatnikiem VAT czynnym, na podstawie wykonywanych usług i wystawiania faktur z podatkiem VAT. Spółka zaznaczyła, że sprawdziła dane wykonawcy na portalu CEIDG, z których wynikało, że jest on aktywny. Jednocześnie oświadczyła, że nie wiedziała, czy wykonawca składał deklaracje VAT i czy wpłacał podatek do urzędu skarbowego. Na tle tak przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wnioskodawczyni zadała organowi następujące pytanie: czy spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur wystawionych przez podmiot, który w okresie wystawiania był niezarejestrowany, jako podatnik VAT czynny? Dyrektor Krajowej Informacji Podatkowej postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 - w skrócie: "O.p."), odmówił wszczęcia postępowania z powyższego wniosku spółki. W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w interpretacji indywidualnej nie rozstrzyga o zindywidualizowanych obowiązkach podatkowych strony, gdyż może to nastąpić jedynie w ramach przeprowadzonego postępowania podatkowego. Zdaniem organu, z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że postępowanie w celu wydania interpretacji indywidualnej sprowadzałoby się do dokonania oceny, czy w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, z których spółka mogłaby domniemywać, że działania wykonawcy, od którego dostała faktury, miały na celu obejście prawa. Ponadto organ uznał, że musiałby dokonać także oceny posiadanej przez spółkę wiedzy na temat wykonawcy, a także oceny postępowania samej spółki. Organ zaakcentował, że ocena powyższego może być dokonana wyłącznie przez właściwy organ podatkowy lub kontroli celno-skarbowej w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, na podstawie zebranego w sprawie całokształtu materiału dowodowego. Powyższe doprowadziło organ do przekonania, że udzielenie odpowiedzi na pytanie spółki wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego. W szczególności organ musiałby badać okoliczności konkretnych transakcji przeprowadzonych przez spółkę z wykonawcą, co prowadziłoby do ustalenia stanu faktycznego tych transakcji, a to wykracza poza zakres uprawnień organu w postępowaniu interpretacyjnym. Ponadto organ zaznaczył, że ustawodawca nie określił konkretnych czynności, które powinien podjąć podatnik, a które pozwalałyby wykluczyć albo potwierdzić, czy wykonawca na moment świadczenia usług na rzecz spółki był zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym, bądź też pozwalających ocenić, czy spółka miała uzasadnione podstawy do tego, aby domniemywać, że transakcje stanowią nadużycie podatkowe w celu uzyskania korzyści majątkowej przez wykonawcę. Wynika to z faktu, że każda transakcja ma swoją specyfikę, zatem nie jest możliwe ustanowienie jednego wzorca postępowania, dla wszystkich transakcji, który pozwalałby na potwierdzenie czy kontrahent jest lub nie jest podatnikiem VAT czynnym. W konsekwencji każda transakcja wymaga zindywidualizowanej oceny, którą można wydać wyłącznie po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego. W konkluzji organ stwierdził, że nie jest uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej, a tym samym do oceny stanowiska, czy spółka będzie miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawianych przez wykonawcę, który nie posiada statusu czynnego podatnika VAT, gdyż zakres sprawy wykracza poza postępowanie interpretacyjne, a wobec tego nie jest możliwe wydanie interpretacji indywidualnej, o której mowa w art. 14b § 1 O.p. w zakresie żądania zawartego we wniosku. W zażaleniu z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r., spółka wniosła o zmianę powyższego postanowienia poprzez wszczęcie postępowania z wniosku z dnia [...] r. o wydanie interpretacji, podnosząc zarzuty naruszenie art. 14b § 1 i art. 165a O.p. W ocenie spółki, skoro we wniosku szczegółowo określiła okoliczności stanu faktycznego sprawy to organ powinien zainicjować postępowanie i wydać interpretację indywidualną. Dyrektor Krajowej Informacji Podatkowej postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przeszkodą powodującą odmowę wszczęcia postępowania jest okoliczność, że udzielenie odpowiedzi na wątpliwości spółki wymagałoby od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego, albowiem dokonanie oceny, czy spółka miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wymagałoby przeprowadzenia postępowania mającego na celu ocenę wiedzy wnioskodawczyni i jej postępowania, jak i postępowania jej kontrahenta celem wykluczenia, czy w sprawie wystąpiły okoliczności, że spółka mogłaby domniemywać, że działania wykonawcy, od którego dostała faktury miały na celu obejście prawa. Zdaniem organu, fakt, że spółka przedstawiła zdarzenie przyszłe w sposób, w swojej opinii, wyczerpujący pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Ponadto organ wskazał, że zakres przedmiotowy interpretacji wyznacza zadane przez spółkę pytanie i został on przez organ jasno sprecyzowany i określony (prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot nieposiadający statusu czynnego podatnika VAT). W konkluzji organ II instancji stwierdził, że ocena prawidłowości postępowania spółki w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym, może być dokonana wyłącznie przez właściwy organ podatkowy lub kontroli celno-skarbowej w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, na podstawie zebranego w tej sprawie całokształtu materiału dowodowego. W skardze z dnia [...] r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Krajowej Informacji Podatkowej i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 14b § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i wadliwe stwierdzenie, iż w sprawie organ, nie jest jakkolwiek, uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego, prowadzącego do oceny zachowania wykonawcy i wystawcy faktury VAT skutkujące, w swej konsekwencji odmową wydania interpretacji indywidualnej, gdy tymczasem wobec spełnienia ku temu wszelkich wymaganych obowiązującymi przepisami przesłanek, w szczególności wobec szczegółowego określenia przez skarżącą okoliczności stanu faktycznego sprawy i ich udowodnienia, winno to w zasadzie nie ulegać żadnym wątpliwościom, iż organ, wobec braku konieczności przeprowadzenia jakkolwiek, szczegółowego i dalszego postępowania w przedmiotowym zakresie, winien zainicjować postępowanie w sprawie, zmierzające, w swej konsekwencji, do wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, 2) art. 165a O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące, w swej konsekwencji, decyzją odmawiającą wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, w zaprezentowanym przez skarżącą, szczegółowo, stanie faktycznym, gdy tymczasem wobec spełnienia ku temu wszystkich przesłanek pozytywnych, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek przesłanek negatywnych, organ był zobowiązany, na gruncie obowiązujących przepisów prawa, do wydania interpretacji indywidualnej, o jaką wnosiła skarżąca, 3) art. 121 § w zw. z art. 14h O.p. poprzez jego niezastosowanie i niczym nieuzasadnioną odmowę wydania interpretacji indywidualnej wnioskującemu o to podatnikowi, a przez to naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, 4) art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - w skrócie: "K.p.a.") poprzez brak precyzyjnego i dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej kwestionowanego aktualnie postanowienia, a powtórzenie, w zasadzie, w dużym stopniu argumentacji i stanowiska przedstawionego przez organ w pierwszym wydanym przez siebie orzeczeniu, uniemożliwiającej w dalszej kolejności właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumieniem tych motywów, a w rezultacie, ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności zastosowania przez organ interpretacyjny przepisu art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., uzasadniającego odmowę wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ interpretacyjny stwierdzając istnienie przesłanek odmowy wszczęcia postępowania stosuje ww. przepis odpowiednio na podstawie odesłania zawartego w art. 14h O.p. W ocenie organu interpretacyjnego, przeszkodą powodującą odmowę wszczęcia postępowania jest okoliczność, że udzielenie odpowiedzi na wątpliwości skarżącej półki wymagałoby od organu przeprowadzenia postępowania dowodowego, gdyż dokonanie oceny, czy skarżąca miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wymagałoby przeprowadzenia postępowania mającego na celu ocenę wiedzy skarżącej i jej postępowania, jak i postępowania jej kontrahenta celem wykluczenia, czy w sprawie wystąpiły okoliczności, że spółka mogłaby domniemywać, że działania wykonawcy, od którego dostała faktury miały na celu obejście prawa. Jednocześnie organ wskazał, że zakres przedmiotowy interpretacji wyznacza zadane przez skarżącą pytanie i zakres ten został jasno sprecyzowany i określony (prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot nieposiadający statusu czynnego podatnika VAT). Innego zdania jest skarżąca spółka, która zarzuca organowi, że ten - wobec szczegółowego określenia we wniosku o wydanie interpretacji opisu zdarzenia przyszłego - nie był zobowiązany do przeprowadzenia jakiegokolwiek, szczegółowego i dalszego postępowania w przedmiotowym zakresie, lecz winien zainicjować postępowanie w sprawie i wydać wnioskowaną przez spółkę interpretację. Mając na uwadze tak nakreśloną płaszczyznę sporu na wstępie niniejszych rozważań należy zwrócić uwagę na charakter postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, cel wydania interpretacji indywidualnej i jej istotne cechy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się m.in., że indywidualna interpretacja prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym, a więc nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata. Jest to czynność, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tylko o nich się wypowiada. Polega ona bowiem wyłącznie na udzieleniu informacji, nie wiąże się z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie tworzy w stosunku do jej adresata jakichkolwiek prawnie znaczących uprawnień i/lub obowiązków. Tworzy jedynie stan udzielenia informacji o możliwościach stosowania i wykładni prawa, do której jej adresat może się zastosować, choć niewątpliwie nie ma takiego obowiązku. Na etapie uzyskiwania interpretacji dochodzi jedynie do niewiążącej "wymiany poglądów" na możliwość zastosowania konkretnych przepisów prawa podatkowego do pewnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1550/12, wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do charakteru postępowania interpretacyjnego z punktu widzenia podatnika, zwrócić należy uwagę, że w celu zabezpieczenia swojego interesu prawnego, zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego. Dlatego w orzecznictwie akcentuje się także, że instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego pełni dwie funkcje, tj.: 1) informacyjną, ponieważ ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości, co do prawno-podatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym oraz 2) gwarancyjną, ponieważ chroni podmiot, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z zastosowania się do jej treści. Ponadto wskazuje się też, że wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 tej ustawy, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - § 2 O.p.). Podkreśla się ponadto, że pojęcie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, którym posługują się przepisy O.p., nie jest tożsame z pojęciem wykładni prawa, ani też nawet interpretacji rozumianej, jako wynik przeprowadzonej wykładni. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy. Ponadto należy zaznaczyć, że choć w art. 14b § 1 O.p. mowa jest o tym, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydaje się na wniosek zainteresowanego, w jego indywidualnej sprawie, to błędne jest rozumienie tego przepisu w ten sposób, że każdy wniosek podatnika o wydanie interpretacji podatkowej w jego indywidualnej sprawie zobowiązuje organ podatkowy do wydania takiej interpretacji. Leżące u podstaw wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych prawo podatnika do uzyskania informacji o sposobie rozumienia określonych przepisów prawa podatkowego nie ma bowiem charakteru absolutnego. Jego realizacja nie jest bezwarunkowa, a wręcz przeciwnie, obwarowana została przez ustawodawcę pewnymi przesłankami, na jakich prawo to może znaleźć swój wyraz w procesowej formie pisemnej interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie podatnika. Warunki te, to nie tylko wymogi formalne wniosku o jej udzielenie, jak obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz przedstawienie własnego stanowiska, ale w równym stopniu także kryteria materialnoprawne, tj. związane m.in. z tym, o co pyta podatnik. Jak już wyżej wskazano, przepis art. 14b § 3 O.p. nakłada na składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązek do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W judykaturze wyrażono pogląd, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Stan faktyczny musi więc być opisany w sposób konkretny i jednoznaczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1803/13). Organ podatkowy nie może domniemywać intencji podatnika, ani za podatnika ustalać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), uzupełniać, zmieniać, weryfikować, czy oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Uwaga ta dotyczy również sądu administracyjnego, tym bardziej, że nie jest on organem interpretacyjnym w rozumieniu O.p. i udzieloną (w określonym stanie faktycznym) interpretację indywidualną tylko kontroluje pod względem zgodności z prawem i legalności postępowania, w którym została wydana. Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II FPS 2/11; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 268/14). Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 994/17). Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności odnieść się należy do treści zadanego pytania. Skarżąca spółka, na tle opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego, co do którego organ nie miał żadnych zastrzeżeń, chciała uzyskać informację, czy przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur wystawionych przez podmiot, który w okresie wystawiania był niezarejestrowany, jako podatnik VAT czynny? Co istotne, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wprost wskazał, że zakres przedmiotowy interpretacji (wyznaczony przez zadane przez spółkę pytanie) został jasno sprecyzowany i określony, jako prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot nieposiadający statusu czynnego podatnika VAT. W związku z tym stwierdzić należy, że organ interpretacyjny nie miał żadnych wątpliwości, ani co do zakresu przedmiotowego interpretacji, ani do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji opisu zdarzenia przyszłego. Tym samym organ posiadał wszelkie niezbędne informacje, które były dla niego jasne, a jednocześnie, w ocenie Sądu, spełniały wymogi określone w wyżej powołanych przepisach art. 14b § 1 - § 3 i art. 14c § 1 - § 2 O.p., na podstawie których powinien wydać wnioskowaną przez skarżącą interpretację indywidualną. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy zbyt pochopnie zastosował przepis art. 165a O.p. i odmówił wszczęcia postępowania z wniosku spółki z dnia [...] r., a w konsekwencji wydania żądanego przez spółkę aktu. W ocenie Sądu, w okolicznościach badanej sprawy organ nie miał uzasadnionych podstaw do zastosowania przepisu art. 165a O.p. i wydania zaskarżonego postanowienia, albowiem spółka we wniosku o wydanie interpretacji jasno i precyzyjnie opisała zdarzenie przyszłe, na tle którego zadała jednoznaczne pytanie. Powyższe, zdaniem Sądu, oznacza, że organ powinien wydać w sprawie interpretację indywidualną, w uzasadnieniu której winien ocenić stanowisko skarżącej i podać prawne podstawy tej oceny, lub - w przypadku uznania stanowiska skarżącej za prawidłowe w pełnym zakresie - odstąpić od uzasadnienia prawnego. W konsekwencji za zasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 165a O.p. W kontekście poczynionych wyżej rozważań trafny okazał się także zarzut naruszenia art. 14b § 1 O.p., albowiem wbrew twierdzeniom organu wniosek skarżącej z dnia [...] r. spełnienia wszelkie wymagania ustawowe, w szczególności precyzyjnie przedstawia stan faktyczny sprawy, w oparciu o który jest możliwe dokonanie oceny stanowiska spółki bez konieczności przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu, organ winien w wydanej interpretacji zająć jednoznaczne stanowisko w kwestii budzącej u skarżącej wątpliwości, a więc, czy przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego od faktur wystawionych przez podmiot, który w okresie wystawiania był niezarejestrowany, jako podatnik VAT czynny. Zdaniem Sądu, organ winien skoncentrować się na treści bezspornie brzmiącego pytania i jednoznacznie opisanego zdarzenia przyszłego, z którego bezsprzecznie wynika, że spółka nie wiedziała, czy jej wykonawca składał deklaracje VAT i czy wpłacał podatek należny wykazany w wystawionych na rzecz spółki fakturach. Jednocześnie, mając na względzie powyższy wywód prawny, organ powinien w motywach wydanego rozstrzygnięcia wskazać skarżącej, że indywidualna interpretacja prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym, a więc nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata. Jest to czynność, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tylko o nich się wypowiada. W tym kontekście organ powinien także zwrócić uwagę skarżącej, że dokonanie oceny, czy w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, z których skarżąca mogłaby domniemywać, że działania wykonawcy, od którego dostała faktury, miały na celu obejście prawa, ocena posiadanej przez skarżącą wiedzy na temat wykonawcy, a także oceny postępowania samej skarżącej, może być dokonana wyłącznie przez właściwy organ podatkowy lub kontroli celno-skarbowej w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, na podstawie zebranego w danej sprawie całokształtu materiału dowodowego. Na skutek naruszenia przez organ w sprawie wyżej wskazanych przepisów za zasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisu art. 121 § w zw. z art. 14h O.p. Za niezasadny uznać natomiast należy zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., albowiem zaskarżone postanowienia zostały wydane na podstawie przepisów O.p., a nie przepisów K.p.a., które nie miały w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Tym samym nie można skutecznie zarzucać organowi naruszenia przepisów, których w istocie nie stosował. W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ interpretacyjny obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę wykładnię powołanych powyżej przepisów prawa, które w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie dają podstaw do odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - w skrócie: "P.p.s.a."), Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło