I SA/Po 436/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości A sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w P o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca 2007r. do lutego 2008r. postanawia: oddalić wniosek Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]. W sporządzonym na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosku skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] postanowieniem Sądu Rejonowego ogłoszona została upadłość firmy A sp. z o.o. obejmująca likwidację majątku dłużnika. W dniu [...] Syndyk przejął zarząd nad rachunkiem bankowym upadłego w B. Środki zgromadzone na koncie wynosiły [...]. Jednocześnie w dniu [...] Syndyk złożył na ręce Sędziego – Komisarza preliminarz wydatków związanych z przeprowadzeniem postępowania upadłościowego, w którym nie przewidział wydatku dotyczącego opłacenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie ze względu, iż dokumenty dotyczące postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zostały przesłane Syndykowi dopiero w dniu [...]. Syndyk oświadczył, że nie ma możliwości opłacenia wpisu sądowego w wysokości [...] od skargi w przedmiotowej sprawie z uwagi na brak środków. Wskazał, że nie posiada również żadnego majątku w postaci ruchomości czy nieruchomości, oprócz kwoty [...], która w minimalnym stopniu wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Podał, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych [...], wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Syndyk Masy Upadłości w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że stan konta na dzień [...], t.j. dzień sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił [...]. W dniu [...] Syndyk otworzył bowiem lokatę, na którą została wpłacona kwota [...]. Łączna suma środków finansowych wynosi [...]. Oświadczył, że od dnia ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, t.j. [...], Spółka A nie prowadzi działalności gospodarczej. Syndyk oświadczył, że nie zatrudnia żadnych pracowników. W dniu [...] została rozwiązana umowa o pracę za wypowiedzeniem z MK-C z zastosowaniem skróconego okresu wypowiedzenia. Syndyk podał, że w dniu [...] została wysłana do Sądu Rejonowego zgodnie z zarządzeniem Sędziego-Komisarza lista wierzytelności, na której z urzędu znalazła się MK-C. Nadto, w wyniku korekty listy wierzytelności w dniu [...] zgodnie z zarządzeniem Sędziego-Komisarza z dnia [...] dodany został Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. W chwili obecnej Syndyk oczekuje na zatwierdzenie listy przez Sędziego-Komisarza. Do pisma załączono m.in. odpisy zeznań rocznych podatkowych, sprawozdań finansowych, bilansów, listy wierzytelności i wyciągu z rachunku bankowego, z którego wynika, że w dniu [...] na rachunek bankowy spółki została wpłacona kwota w wysokości [...], w dniu [...] WS wypłacił kwotę [...], w dniu [...] została wypłacona zaliczka na poczet wynagrodzenia Syndyka w wysokości [...], w dniu [...] została założona lokata, na którą przelano z tego rachunku kwotę w wysokości [...]. Saldo na rachunku bankowym w dniu [...] wynosiło [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że o przyznaniu prawa pomocy bądź odmowie uwzględnienia wniosku decyduje jedynie przesłanka, że osoba prawna nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Nie jest zaś taką podstawą okoliczność ogłoszenia upadłości. Ogłoszenie upadłości spółki w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego powodu, iż w takiej sytuacji istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Z załączonego przez Syndyka Masy Upadłości rachunku bankowego wynika, że środki na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie posiada (lokata [...] + [...] na rachunku bankowym). Nie można natomiast zaaprobować argumentacji Syndyka o konieczności zaspokojenia kosztów związanych z prowadzeniem postępowania upadłościowego przed kosztami sądowymi w przedmiotowej sprawie. Za pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie wniosku o prawo pomocy należy uznać brak wiedzy Syndyka o toczącym się postępowaniu przed tut. Sądem. Podkreślić należy, że postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie toczyło się od [...], skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej złożono w dniu [...], o czym wiedzę miała upadła spółka. Obowiązkiem upadłego było powiadomienie Syndyka o toczących się postępowaniach. Ewentualnych zaniechań w tej materii nie można premiować poprzez przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sadowoadministracyjnym, gdyż brak jest podstaw ku temu, by wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym korzystały z pierwszeństwa w ich zaspokojeniu przed wierzytelnościami Skarbu Państwa o charakterze kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Skoro środki na lokacie i na rachunku bankowym przewyższają koszty, które na obecnym etapie postępowania dotyczą wpisu od skargi, wniosek należało oddalić. W tym miejscu zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 22 marca 2011r., sygn. akt II FZ 83/11 i z dnia 28 września 2011r., sygn. akt I FZ 267/11 zajął stanowisko, że brak jest ustawowych podstaw dla przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 §1, § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.