I SA/Po 447/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-06-18

Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Jerzy Małecki, Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca podatek od towarów i usług może zostać wydana, jeśli postępowanie celne, stanowiące podstawę do ustalenia kwoty cła, nie zostało prawomocnie zakończone?
Ratio decidendi
Decyzja określająca podatek od towarów i usług, której podstawą jest ustalenie kwoty cła, nie może zostać wydana, jeśli postępowanie celne nie zostało prawomocnie zakończone. Prawomocność decyzji celnej jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do podatków, a brak jej rozstrzygnięcia uzasadnia zawieszenie postępowania podatkowego. W przypadku, gdy decyzja celna została uchylona przez sąd, a postępowanie umorzone, nie ma podstaw do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości.
Stan faktyczny
Spółka L.P. sp. z o.o. została obciążona przez organy celne niezaksięgowaną kwotą cła, a następnie przez organy podatkowe kwotą podatku od towarów i usług, która uwzględniała tę kwotę cła. Spółka zaskarżyła decyzje organów celnych i podatkowych, argumentując m.in. naruszenie przepisów dotyczących ustalania cła i podatku VAT, a także brak prawomocnego zakończenia postępowania celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję podatkową oraz poprzedzającą ją decyzję organu celnego, stwierdzając naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Małgorzata Bejgerowska NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Protokolant st. sek. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi L.P.sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P.na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ W.Zygmont /-/ M.Bejgerowska /-/ J.Małecki Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 53 § 3, art. 54 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa ( tj Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej: O.p. w zw. z art. 69 pkt 1 oraz art. 51, art. 65 ust.1, ust. 5, ust.6, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622), art. 20, ust. 1, art. 29, art. 78 ust.1 i 3 oraz art. 201 ust.1 pkt a , ust. 2 i 3 w zw. z art.214 ust.1 art.220 ust.1, art. 222 ust. 1 lit.a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz. Urz. WEL 302 z 19.10.1992r.), art. 212 rozporządzenia Rady ( EWG ) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady ( EWG ) nr 2913/ 93 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zm.) oraz art. 5 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 60/2004 z dnia 14.01. 2004r. ustanawiające środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. WEL 9/8 z dnia 14.01.2004r..) oraz z częścią C Instrukcji wypełniania i stosowania dokumentu SAD - Wersja 1.1. z dnia 27.04.2004r. w związku z prowadzonym postępowaniem celnym wszczętym z urzędu, określił [...] sp. z o.o. w [...] niezaksięgowaną kwotę cła w stosunku do towaru (torciki z nadzieniem mleczn-morelowym) objętego procedurą dopuszczenia do obrotu, wg zgłoszenia celnego z dnia [...] nr [...] w wysokości [...] zł. Decyzję uzasadnił tym, że zwolnienie z cła zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami zawartymi w opisanym powyżej rozporządzeniu Komisji (WE) z dnia 14.01.2004r. nr 60/2004. Wskazał, że spółka nie udokumentowała , iż towar nie korzystał z żadnych dotacji wskutek niedołączenia do zgłoszenia dokumentów świadczących o nieubieganiu się przez eksportera o dotacje z Unii Europejskiej. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania , decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu celnego I instancji. Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej określającej kwotę długu celnego wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 207 O.p., art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art.41 ust. 2 ustawy z dnia 11.03. 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) - dalej: ustawa o VAT , określił [...] sp. z o.o. prawidłową wysokość podatku od towarów i usług na kwotę [...] zł od towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] SAD nr [...]. Uzasadniając decyzję stwierdził, że w sytuacji gdy kwota podatku określona w zgłoszeniu celnym nie została obliczona prawidłowo z uwagi na fakt, iż w podstawie opodatkowania nie została uwzględniona właściwa kwota cła, konieczne było wydanie decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości (art. 33 ust. 2 ustawy o VAT). W odwołaniu [...] sp. z o.o. wniosła o uchylenie w całości powyższej decyzji podatkowej i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o zawieszenie postępowania podatkowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania celnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w sprawie oznaczonej numerem [...]. Decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 33 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt. 3, art. 19 ust. 7 i art. 29 ust. 13 VAT wskutek niezasadnego ustalenia i przyjęcia, iż kwota podatku określona w zgłoszeniu celnym nr z dnia [...] OGL nr [...] nie została obliczona prawidłowo w sytuacji, gdy ustalenia poczynione w decyzji nr [...] wydanej przez Naczelnika zostały w całości zakwestionowane przez spółkę, a postępowanie celne toczące się na skutek wydania tej decyzji nie zostało prawomocnie zakończone, - art. 201 § 1 ust. 2 O.p. wskutek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji bez uwzględnienia konieczności prawomocnego zakończenia postępowania celnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego pod nr [...], - art. 207 w związku z art. 210 O.p. wskutek niezachowania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawowych zasad i wymogów formalnych decyzji w zakresie konieczności powołania podstaw faktycznych i prawnych tej decyzji, w szczególności wskutek oparcia i wydania zaskarżonej decyzji na ogólnikowych stwierdzeniach nie popartych zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 i art. 210 O.p. oraz art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 33 ust. 2 ustawy o VAT , utrzymał w mocy decyzję podatkową organu I instancji z dnia [...] nr [...]. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Stanowisko organu celnego w decyzji wymierzającej cło stanowiło podstawę do wydania decyzji w zakresie należności podatkowych. Rozstrzygnięcie dotyczące długu celnego nie zostało usunięte z obrotu prawnego - decyzja ta stała się ostateczna na skutek utrzymania jej w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...]. Przepis art. 33 ust. 2 ustawy o VAT stanowi, iż jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia dokonana w ramach postępowania odwoławczego, nie wykazała jakichkolwiek uchybień. Zarzut dotyczący naruszenia art. 207 w zw. z art. 210 O.p. nie jest trafny. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej w pierwszej instancji jest prawidłowe i brak jest w związku z tym podstaw do podjęcia w sprawie innego rozstrzygnięcia, to wady uzasadnienia tej decyzji podlegają korekcie poprzez ich wskazanie i odpowiednie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego (wyrok WSA sygn. akt III SA/Wa 2570/06 LEX nr 322249). Nie można uznać za wadę prawną decyzji podatkowej, odwoływanie się do uprzednio wydanej decyzji w sprawie cła. Zarówno art. 17 ust. 1 pkt 1, jak i art. 19 ust. 7 ustawy o VAT nawiązują do kwestii długu celnego, dlatego fakt wydania decyzji celnej ma bardzo istotne znaczenie dla możliwości orzekania w sprawie podatku. Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 33 ust. 2 ustawy o VAT, to jest on błędny bowiem naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych. Przepis ten wyłącza możliwość uznania za przeszkodę dla wydania decyzji podatkowej sytuację , w której decyzja w sprawie cła została zaskarżona, a postępowanie to nie zostało prawomocnie zakończone. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wskutek wydania decyzji podatkowej bez uwzględnienia konieczności prawomocnego zakończenia postępowania celnego. Prawomocność decyzji celnej nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do podatków. Świadczy o tym chociażby cytowane już wcześniej zdanie drugie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT. Zachodzi tożsamość organów orzekających w zakresie cła i podatku VAT. Obszerny opis okoliczności związanych z postępowaniem celnym, nie dotyczy przedmiotu sprawy podatkowej. W skardze [...[ sp. z o.o. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...], w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług wykazanej z zgłoszeniu celnym z dnia [...] OGL nr [...] oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania w niniejszej sprawie według norm przepisanych. W skardze decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14.012004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii, i Słowacji (Dz. U. UE L z dnia 15.01.2004 r.) poprzez jego błędna wykładnię tj. nietrafne przyjęcie, iż na importerze spoczywa obowiązek dostarczenia urzędowych potwierdzeń, że eksporter nie korzystał z żadnych refundacji wywozowych , podczas gdy przywołany przepis przyznaje jedynie importerowi jedynie uprawnienie do żądania od eksportera podjęcia działań w celu uzyskania potwierdzenia od właściwego organu, że nie ubiegano się o refundację wywozowa odnośnie do tych produktów w kraju wywozu, -art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nieskorzystanie przez organ II instancji z możliwości uzyskania stosownej pomocy celem uzyskania w urzędach celnych potwierdzeń braku subwencji na artykuły będące przedmiotem sprawy, mimo że miały takie uprawnienie na podstawie art. 4 i art. 23 rozporządzenia z dnia 13.03.1997 r. Rady (WE) Nr 515/97 w sprawie wzajemnej pomocy pomiędzy organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między państwami Członkowskimi a Komisja w celu prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego, - art. 180 § 1 O.p. zw. z art. 86 ustawy Prawo celne w zw. z art. 250 rozporządzenia z dnia 12.10.1992r. Rady (EWG) nr 291/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez niezasadne odebranie przez organ II Instancji mocy dowodowej dokumentowi w postaci pisma z dnia 8.04.2005 r. Ministerstwa Finansów Republiki Federalnej Niemiec, -art. 122 w zw. z art. 180 i w zw. z art. 201 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej tj. uzyskania przez organ podatkowy na podstawie art. 4 i art. 23 rozporządzenia z dnia 13.03.1997 r. Rady (WE) Nr 515/97 w sprawie wzajemnej pomocy pomiędzy organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między państwami Członkowskimi a Komisja w celu prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego, informacji niezbędnych do ustalenia i określenia wysokości długu celnego, a w konsekwencji niewłaściwego ustalenia wysokości podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu - nietrafne przyjęcie i stwierdzenia, że zwolnienie z cła dotyczące zgłoszenia celnego zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami zawartymi w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14.01.2004r. z uwagi na brak dokumentów świadczących o nie ubieganiu się przez eksportera o dotacje z Unii Europejskiej; - nietrafne przyjęcie, iż spółka [...] Sp. z o.o. jako importer nie udokumentowała faktu, że towary nie korzystały z żadnych dotacji oraz że dostawcy nie przedstawili dowodów, iż nie ubiegali się o refundacje wywozowe produktów w kraju wywozu, - błędne przyjęcie, iż brak spełnienia wymogów formalnych "potwierdzeń" braku subwencji przedstawionych przez spółkę, było spowodowane zaniedbaniem lub świadomym działaniem skarżącej spółki , - nieuwzględnienie okoliczności, iż od 7.04.2004 r. dla wywozu towarów na Węgry, do Polski oraz na Cypr, nie ustala się stawek dopłat wywozowych. Uzasadniając skargę spółka stwierdziła, że zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W sprawie podstawowe znaczenie ma ustalenie czy towary, których importerem była skarżąca [...] sp. z o.o. objęte były refundacjami wywozowymi. Ustalenie tej okoliczności warunkuje wymiar podatku VAT. Organy podatkowe obu instancji obowiązane były do wystąpienia do organów administracji państwa wywozu w celu ustalenia istotnej dla niniejszej sprawy okoliczności. Wystąpienie udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest przesłanka zawieszenia postępowania wskazana w art. 201 § 1 pkt 6 O.p. W j sprawie zachodziła zatem podstawa prawna do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia niezaksięgowanej kwoty cła, a w konsekwencji także do zawieszenia ściśle ż nim powiązanego postępowania dotyczącego wymiaru podatku VAT. Prawidłowe określenie kwoty podatku od towarów i usług warunkowane jest poprawnym ustaleniem kwoty cła, co nastąpić może jedynie w wyniku poprawnego przeprowadzenia całości postępowania w sprawie wymiaru cła. Organ II Instancji powinien więc zawiesić postępowanie do czasu uzyskania stosownych informacji od organów administracji państwa wywozu. Przepis art. 33 ust. 2 ustawy o VAT nie rozstrzyga o możliwości określenia kwoty podatku od towarów i usług każdorazowo w wypadku określenia należności celnych. Pozostawia on organowi celnemu możliwość określenia kwoty podatku od towarów i usług zarówno w decyzji dotyczącej należności celnych ale nietrafna jest interpretacja, że także w odrębnej decyzji. Potwierdza ona bowiem, iż ustawodawca przewidział sytuacje, w których nie będzie możliwe i celowe wydanie decyzji określającej kwotę podatku od towarów i usług bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania potwierdzającego poprawność wymiaru kwoty cła. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle kryteriów oceny legalności decyzji administracyjnych wnikających art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. skarga jest zasadna, aczkolwiek z nieco innych powodów aniżeli w niej podane. Sądowi z urzędu wiadomo, że wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...]. uchylona została decyzja z dnia [...] Dyrektora Izby Celnej nr [...] określającą kwotę cła stwierdzając, że nieprawidłowym okazał się sam fakt zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 5 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 60/2004 z dnia 14.01. 2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. WEL 9/8 z dnia 14.01.2004r.) oraz z częścią C Instrukcji wypełniania i stosowania dokumentu SAD - Wersja 1.1. z dnia 27.04.2004r. Rozporządzenie to nie było w momencie dokonywania importu opublikowane w języku polskim. Sąd argumentował , że wprawdzie zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (w Traktacie o przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej) nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia, to jednak na podstawie art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, tylko teksty aktów prawnych przyjętych przed przystąpieniem oraz zobowiązani do przestrzegania prawa z którym mogą zapoznać się w swoim języku ojczystym w powszechnie dostępnych i prawem przewidzianych organach publikacji, a obywatele innych (nowych) krajów są związani przepisami prawa, z którymi w taki sposób nie mogą się zapoznać. W sprawie doszło więc do bezzasadnego zastosowania przepisu rozporządzenia wspólnotowego dotyczący nakładania na obywateli polskich obowiązków w zakresie prawa celnego w sytuacji, gdy import przedmiotowego towaru został dokonany przed dniem oficjalnego przetłumaczenia tego aktu prawnego na język polski. Dyrektor Izby Celnej decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] - wobec tego, że prawomocny wyrok zgodnie z art. 170 p.p.s.a. , wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, - uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie uznając , iż brak jest podstaw do dalszego powoływania się na powyższy przepis prawa unijnego w odniesieniu do odnośnego zgłoszenia celnego. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podatkową stwierdza, że niewątpliwie omawiana wyżej decyzja pozostaje w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem w zakresie podatku od towarów i usług i ma wpływ na ocenę zasadność skargi w kwestii zobowiązania w podatku od towarów i usług. Spółka w odrębnym postępowaniu podważała orzeczenie organów celnych obu instancji w zakresie wymiaru cła , toteż dla oceny legalności zaskarżonej decyzji podatkowej zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy dokonały one zmiany wartości celnej lub cła importowanych towarów wykazanych w odnośnym zgłoszeniu celnym. Natomiast w sprawie podatkowej (również przed sądem administracyjnym) spółka kwestionowała wyłącznie rozstrzygnięcie organów celnych w zakresie wymiaru cła, które to rozstrzygnięcie było podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Mianowicie w tych okolicznościach faktyczno-prawnych uzasadnione jest wnioskowanie, że spółka w zgłoszeniu wskazała właściwą kwotę cła i następnie, że kwota podatku od towarów i usług uwzględniająca w podstawie opodatkowania właściwie określoną kwotę cła jest prawidłową. Reasumując oznacza to, iż podatek został określony przez spółkę we właściwej wysokości i nie zachodzą podstawy do wydania decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości. W rezultacie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja podatkowa Naczelnika Urzędu Celnego naruszała prawo materialne poprzez zastosowanie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14.01.2004 r. i przyjęcie, że spółka w zgłoszeniu celnym do obliczenia podatku VAT zastosowała błędną podstawę opodatkowania. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a , art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/ W. Zygmont /-/ M. Bejgerowska /-/ J. Małecki

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło