I SA/Po 450/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-07-09
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Sylwia Zapalska, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może nałożyć obowiązek uiszczenia cła i podatku VAT na podstawie rozporządzenia wspólnotowego, które nie zostało jeszcze opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE w momencie importu towaru?Ratio decidendi
Organ celny nie może nakładać obowiązków na obywateli na podstawie rozporządzenia wspólnotowego, które nie zostało jeszcze opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE. Możliwość powoływania się na obowiązki nakładane przez takie rozporządzenie powstaje dopiero od momentu, gdy obywatele mogą zapoznać się z jego tekstem w oficjalny sposób. W związku z tym, jeśli import towaru nastąpił przed dniem oficjalnego przetłumaczenia aktu prawnego na język polski, organ celny bezzasadnie stosuje przepisy tego rozporządzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. określającą "A" Sp. z o.o. niezaksięgowaną kwotę cła oraz podatek VAT. Organy celne uznały, że zwolnienie z cła zostało zastosowane niezgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 60/2004, ponieważ Spółka nie udokumentowała, że towar nie korzystał z dotacji. Spółka kwestionowała możliwość zastosowania tego rozporządzenia, wskazując, że zostało ono opublikowane w języku polskim po dacie importu towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz "L." sp. z o.o. w J. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie NSA Sylwia Zapalska (spr.) WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr.sąd. Magdalena Rossa-Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2009 r. sprawy ze skargi "L." sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...]. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz "L." sp. z o.o. w J. kwotę [...] zł ( [...] złotych )tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ S. Zapalska
Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] 2007r. nr [...], na podstawie przepisów art. 53 § 3, art. 54 § 1 pkt 6, art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51, art. 65 ust. 1, ust. 5, ust. 6, art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622), art. 20 ust. 1, art. 29, art. 78 ust. 1, ust. 3 oraz art. 201 ust. 1 lit. a, ust. 2, ust. 3 w zw. z art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 222 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r.), art. 212 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r., z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z 14 stycznia 2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. WE L 9/8 z 14.01.2004r.) oraz z częścią C Instrukcji wypełniania i stosowania dokumentu SAD - Wersja 1.1 z dnia 27.04.2004r. w związku z prowadzonym postępowaniem wszczętym z urzędu, określił "A" Sp. z o.o. w J. niezaksięgowaną kwotę cła w stosunku do towaru - bułki mleczne, objętego procedurą dopuszczenia do obrotu, wg zgłoszenia celnego [...] z ... maja 2004r., w wysokości [...].
W uzasadnieniu organ celny stwierdził, iż zwolnienie z cła zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Komisji (WE) z 14 stycznia 2004r. nr 60/2004, ponieważ Spółka nie udokumentowała, że towar nie korzystał z żadnych dotacji. Podkreślił, iż dołączone do zgłoszenia dokumenty świadczące o nie ubieganiu się przez eksportera o dotacje z Unii Europejskiej nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 wymienionego rozporządzenia.
Orzekając na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Celnej w P., decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 5 § 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004, art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 515 z 13 marca 1997r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego (Dz. Urz. z 22.03.1997r.), art. 221 § 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika.
W wyniku skargi wniesionej przez Spółkę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 8 października 2008r. sygn. akt III SA/Po 282/08 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok stał się prawomocny z dniem 13 grudnia 2008r.
Uzasadniając Sąd wskazał, iż przesłanką warunkującą możliwość powoływania się wobec jednostek na prawo wspólnotowe jest jego prawidłowa publikacja w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Możliwość powoływania się na obowiązki nakładane przez dane rozporządzenie wspólnotowe powstaje wobec tego w określonym państwie członkowskim dopiero od momentu, w którym jego obywatele mogą zapoznać się z tekstem aktu prawnego w oficjalny, prawem przewidziany sposób.
W przedmiotowej sprawie organy celne nałożyły na stronę skarżącą obowiązek w zakresie uiszczenia kwoty długu celnego (wynikającej z tytułu dokonania zgłoszenia celnego w dniu ... maja 2004r.) na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, opublikowanego w oficjalny sposób w języku polskim w dniu 25 listopada 2005r. (zob. Dziennik Urzędowy UE - polskie wydanie specjalne, rozdział 3, tom 42, s. 125 - 129).
Z tego względu należało uznać, iż w niniejszej sprawie organy celne bezzasadnie zastosowały przepis rozporządzenia wspólnotowego dotyczący nakładania na obywateli polskich obowiązków w zakresie prawa celnego w sytuacji, gdy import przedmiotowego towaru został dokonany przed dniem oficjalnego przetłumaczenia tego aktu prawnego na język polski.
Postanowieniem z dnia ... czerwca 2006r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął wobec "A" Sp. z o.o. postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości, w stosunku do towaru dopuszczonego do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z ... maja 2004r., a następnie decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie przepisów art. 207 O.p., art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 41 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.), określił Spółce prawidłową kwotę podatku od towarów i usług wykazaną w wymienionych zgłoszeniu celnym w wysokości [...].
W uzasadnieniu organ celny podniósł, iż decyzją nr [...] określił niezaksięgowaną kwotę cła dla towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem. W konsekwencji, mając na uwadze przepis art. 33 ust. 2 ustawy o VAT, należało określić prawidłową kwotę podatku od towarów i usług.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości oraz umorzenia postępowania ewentualnie zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania celnego. Zaskarżonej decyzji odwołująca zarzuciła naruszenie:
1) art. 33 ust. 2 w zw. z art. 5 ust.1 pkt 3, art. 19 ust. 7 i art. 29 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, wskutek niezasadnego ustalenia i przyjęcia, iż kwota podatku określona w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nie została obliczona prawidłowo w sytuacji, gdy ustalenia poczynione w decyzji nr [...] zostały w całości zakwestionowane przez odwołującą, a postępowanie celne toczące się na skutek wydania tej decyzji nie zostało prawomocnie zakończone,
2) art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskutek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji bez uwzględnienia konieczności prawomocnego zakończenia postępowania celnego,
3) art. 207 w zw. z art. 210 O.p., wskutek niezachowania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawowych zasad i wymogów formalnych w zakresie konieczności powołania podstaw faktycznych i prawnych tej decyzji, w szczególności na skutek oparcia i wydania zaskarżonej decyzji na ogólnikowych stwierdzeniach nie popartych materiałem dowodowym.
Dyrektor Izby Celnej w P., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 210 O.p., art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 33 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż z art. 201 ust. 1 pkt a Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Ponadto stosownie do art. 220 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 oraz art. 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika. Kontrolując zgłoszenie celne [...] z ... maja 2004r. organ celny uznał, że zwolnienie z cła zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004. Dlatego też zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy podatkowej organ celny, stwierdzając, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku od towarów i usług została wykazana nieprawidłowo, wydał decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 w zw. z art. 210 O.p. Dyrektor Izby wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej przez organ I instancji jest prawidłowe i brak jest w związku z tym podstaw do podjęcia w sprawie innego rozstrzygnięcia, to wady uzasadnienia tej decyzji podlegają korekcie, poprzez ich wskazanie i odpowiednie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego (wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 2570/06).
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004, poprzez jego błędną wykładnię, tj. nietrafne przyjęcie, iż na importerze spoczywa obowiązek dostarczenia urzędowych potwierdzeń, że eksporter nie korzystał z żadnych refundacji wywozowych, podczas gdy przywołany przepis przyznaje jedynie importerowi uprawnienie do żądania od eksportera podjęcia działań w celu uzyskania potwierdzenia od właściwego organu, że nie ubiegano się o refundację wywozową odnośnie do tych produktów w kraju wywozu,
2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez nieskorzystanie przez organ II instancji z możliwości uzyskania stosownej pomocy celem uzyskania w urzędach celnych potwierdzeń braku subwencji na artykuły będące przedmiotem sprawy, mimo że miały takie uprawnienie na podstawie art. 4 i art. 23 rozporządzenia Rady nr 515/97,
3) art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 86 ustawy Prawo celne w zw. z art. 250 rozporządzenia Rady (EWG) nr 291/92, poprzez niezasadne odebranie przez organ II instancji mocy dowodowej dokumentowi w postaci pisma Ministerstwa Finansów Republiki Federalnej Niemiec z 8 kwietnia 2005r.,
4) art. 122 w zw. z art. 180 oraz art. 201 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej, tj. uzyskania przez organ podatkowy na podstawie art. 4 i art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 informacji niezbędnych do ustalenia i określenia wysokości długu celnego, a w konsekwencji niewłaściwego ustalenia wysokości podatku VAT.
Ponadto skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych polegające na:
1) nietrafnym przyjęciu i stwierdzeniu, że zwolnienie z cła dotyczące zgłoszenia celnego zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 60/2004, z uwagi na brak dokumentów świadczących o nie ubieganiu się przez eksportera o dotacje z Unii,
2) nietrafnym przyjęciu, iż skarżąca, jako importer, nie udokumentowała faktu, że towary nie korzystały z żadnych dotacji oraz że dostawcy nie przedstawili dowodów, iż nie ubiegali się o refundację wywozowe produktów w kraju wywozu,
3) błędnym przyjęciu, iż brak spełnienia wymogów formalnych "potwierdzeń" braku subwencji przedstawionych przez skarżącą było spowodowane jej zaniedbaniem lub świadomym działaniem,
4) nieuwzględnieniu okoliczności, iż od 7 kwietnia 2004r. dla wywozu towarów na Węgry, do Polski oraz na Cypr nie ustala się stawek dopłat wywozowych.
Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 28 października 2008r. Sąd zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi wniesionej w sprawie III SA/Po 282/08.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2009r. skarżąca wniosła o podjęcie postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu - decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z ... marca 2009r. nr [...].
Wobec ustania przyczyny zawieszenia, Sąd, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009r., podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego - zakaz reformationis in peius.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Art. 29 ust. 13 powołanej ustawy stanowi, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. W niniejszej sprawie strona skarżąca kwestionowała w toku postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku VAT wyłącznie rozstrzygnięcie organów celnych w zakresie wymiaru cła, które to rozstrzygnięcie było podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Strona w odrębnym postępowaniu skarżyła orzeczenia organów celnych w zakresie wymiaru cła. Dlatego też dla oceny legalności zaskarżonej decyzji zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy organ celny dokonał zmiany wartości celnej lub cła importowanych towarów wykazanych w zgłoszeniu celnym SAD nr [...].
Z treści decyzji z dnia [...] nr [...] wynika, że Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...]. i umorzył postępowanie w sprawie wymiaru cła. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że kierując się wykładnią prawa wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 października 2008r. sygn. akt III SA/Po 282/08 uznał, że brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. w odniesieniu do zgłoszenia celnego nr [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w P. nałożył na skarżącą stronę obowiązek w zakresie uiszczenia kwoty długu celnego na podstawie powołanego przepisu, pomimo że import towaru nastąpił przed opublikowaniem rozporządzenia w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE. Uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie jest aktem administracyjnym uznającym, że importer w zgłoszeniu celnym prawidłowo określił wartość celną towaru podlegającego zwolnieniu z cła.
Wydane rozstrzygnięcie musi spowodować uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług, ponieważ podatek VAT został przez podatnika obliczony i uiszczony w prawidłowej wysokości.
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] narusza przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ S. Zapalska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło