I SA/Po 460/07

WyrokWSA w Poznaniu2007-04-17

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Sylwia Zapalska, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opodatkowanie polską akcyzą używanych samochodów osobowych sprowadzanych z innych państw członkowskich UE, przy jednoczesnym braku takiego opodatkowania dla samochodów używanych już zarejestrowanych w Polsce, jest zgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 TWE?
Ratio decidendi
Opodatkowanie polską akcyzą używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie, nabywanych w innych państwach członkowskich UE, jest niezgodne z prawem wspólnotowym (art. 90 TWE), jeśli kwota tego podatku przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce. W takich przypadkach należy stosować stawki podatku akcyzowego właściwe dla samochodów nabywanych na terytorium kraju, a podstawę opodatkowania stanowi rzeczywista cena zakupu.
Stan faktyczny
Podatnik domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego, twierdząc, że nałożony podatek jest dyskryminujący i niezgodny z prawem wspólnotowym. Naczelnik Urzędu Celnego i Dyrektor Izby Celnej odmówili stwierdzenia nadpłaty. Podatnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów wspólnotowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych w kwocie 100 zł i stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska As.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K. Nikodem /-/W. Zygmont /-/S. Zapalska Podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego od wewnatrzwspólnotowego nabycia samochodu marki "[...]", o pojemności silnika 1597 cm3, rok produkcji 1995, za kwotę [...] euro, jako zobowiązania podatkowego nienależnego. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku. Dyrektor Izby Celnej , rozpatrując odwołanie strony wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego Podatnik zaskarżył powyższą decyzję domagając się jej uchylenia i zasądzenia od organu administracji zwrotu nadpłaconego podatku. Według podatnika zastosowanie przepisów mających być uzasadnieniem dla kwestionowanej decyzji stoi w sprzeczności z ustawodawstwem wspólnotowym tj. art. 25, 28 i 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Akcyza wprowadzona wyłącznie na te samochody używane, które zostały nabyte w innym państwie członkowskim jest opłatą o skutku równoważnym do cła, tym samym ma charakter jawnie dyskryminujący. Podatnik zarzucił również, iż akcyza stanowi dodatkowa, niezgodną z ustawodawstwem Wspólnoty Europejskiej opłatą pobierana za rejestrację samochodu na terytorium Polski. Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, iż podatek akcyzowy w niniejszej sprawie został pobrany na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, której to przepisy, nie naruszają regulacji wspólnotowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Opodatkowanie polską akcyzą unijnych samochodów przywożonych z innych państw członkowskich WE spowodowało wystosowanie przez polski sąd administracyjny, pytania prejudycjalnego do ETS o rozstrzygnięcie m.in. zagadnienia, czy przepis art. 90 zdanie pierwsze TWE , zezwala państwu członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich przy jednoczesnym nieobciążaniu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy został nałożony na wszystkie samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z treścią art. 80 ust. 1 polskiej ustawy o podatku akcyzowym. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007r. sygn. C - 313/05 orzekł, m. in. , że artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki. W ocenie sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, wymieniony wyrok ETS, który jest wiążący w osądzanej sprawie, nie sprzeciwia się co do zasady opodatkowaniu akcyzą nabycia wewnątrzwspólnotowego, jednak wskazuje, że podatek nakładany w Polsce nie może w sposób mniej korzystny traktować towarów nabywanych w innych państwach członkowskich WE i następnie wwożonych na teren kraju, od towarów nabywanych na jego terytorium. Upoważnia to rozstrzygnięcia w osądzanej sprawie, że niezgodne z prawem wspólnotowym są te postanowienia polskiej ustawy podatkowej, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż Polska, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W związku z powyższym sąd na gruncie rozpatrywanej sprawy zauważa następujące podstawowe następstwa swojego rozstrzygnięcia: po pierwsze, skoro nabywcy używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie na terenie kraju nie są zobowiązani do uiszczenia podatku według podwyższonej, na podstawie §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. (w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2006 r. ), stawki to zwiększona stawka podatkowa, sięgająca nawet 65% podstawy opodatkowania, nie może również znaleźć zastosowania do używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych państwach członkowskich WE. W konsekwencji, wobec używanych samochodów osobowych nabywanych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm3 i 3,1% dla pozostałych samochodów osobowych. Po drugie, omawiany wyrok ETS odnosi się wyłącznie do opodatkowania używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie nabywanych w innych państwach członkowskich WE. Oznacza to, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych samochodów osobowych (nie starszych niż dwuletnie) podatek akcyzowy nakładany w Polsce nie sprzeciwia się zasadzie niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE. Tym samym omawiany wyrok ETS nie stanowi podstawy weryfikowania wysokości opodatkowania w tym zakresie. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podkreśla, że polska ustawa nie posługuje się wskazanym w polskim tłumaczeniu wyroku ETS, pojęciem "wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju, ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych państwach członkowskich WE ( art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym - "kwota należna z tytułu sprzedaży", art. 82 ust. 3 ustawy - " kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić"). Precyzja tłumaczenia pkt 2 wyroku ETS budzi wątpliwości. Językiem roboczym sędziów ETS i ich doradców jest francuski. Każde orzeczenie jest napisane po francusku, a później dopiero tłumaczone na języki oficjalne WE (tak: Jens Thuesen " Trybunał Sprawiedliwości" wykład w Europejskiej Akademii Prawa w Trewirze 2003, Joël Rideau - profesor Uniwersytetu w Nicei, który stwierdza, że tradycyjnie językiem porozumiewania się w ETS jest francuski (por. CD-rom wydany przez oddział prasy i informacji ETS). Wydaje się, że w tekście francuskim wyroku nie występuje pojęcie wartości rynkowej lecz "valeur venal" czyli cena sprzedaży (por. Trésor de la Langue Française informatisé). Niezależnie od tego, ze względu na uregulowania dotyczące polskiego podatku akcyzowego, przez wymienioną w wyroku ETS "wartość rynkową podobnych pojazdów", należałoby rozumieć odpowiednio kwotę należną z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów i kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wyrok ETS nie wyklucza możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację podatkową samochodów nabywanych w innych państwach WE. Organy podatkowe, rozpatrując ponownie sprawę będą zatem zobowiązane do zastosowania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego samochodu osobowego w innym państwie członkowskim WE , a podstawę opodatkowania będzie stanowić kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu. W tym zakresie sąd podziela pogląd wyrażony już w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2005r. sygn. akt. I SA / Łd 980/05, który został zaakceptowany w wyroku NSA z dnia 26 października 2006r. sygn. akt I FSK 146/06. Z tych powodów na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a", art. 152 i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzekł sąd na podstawie art. 210 powyższej ustawy zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego jedynie zwrot wpisu w kwocie 100 zł. Natomiast sąd nie uwzględnił dalej idącego wniosku skarżącego i nie przyznał zwrotu kosztów dojazdu skarżącego na rozprawę bowiem wydatek ten w świetle art. 205 § 2 in fine powołanej ustawy - jako poniesiony na czynność nienakazana przez sąd ("stawiennictwo nieobowiązkowe") - nie należy do kategorii niezbędnych kosztów postępowania, a tylko takowe podlegają zwrotowi. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ S. Zapalska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło