I SA/Po 4632/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant staż.sądowy Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2004 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku naliczo- nego nad należnym o d d a l a s k a r g ę /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/B.Koś LF W złożonej za miesiąc czerwiec deklaracji VAT-7 skarżący wykazali kwotę [...]zł do zwrotu na rachunek bankowy. Inspektor Kontroli Skarbowej na podstawie przeprowadzonej w (..) kontroli prawidłowości rozliczeń ustalił, iż zachodzi prawdopodobieństwo transakcji pozornych (ewidencjonowanie faktur potwierdzających fikcyjne zdarzenia gospodarcze). W związku z prowadzonymi czynnościami kontrolnymi – Urząd Skarbowy w L. przedłużył termin dokonania deklarowanego przez spółkę zwrotu różnicy podatku za czerwiec 2001 r. do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Od decyzji wydanej przez Urząd Skarbowy (..) wniosła odwołanie do organu drugiej instancji wnosząc o jej uchylenie w całości i zwrot kwoty [...] zł przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego, zarzucając organom podatkowym nie uwzględnienie ważnego interesu podatnika. Izba Skarbowa w P. decyzją z dnia . nr .. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.) zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, urząd skarbowy może przedłużyć termin ten aż do czasu zakończenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Organ wskazał, iż przeprowadzona weryfikacja zdarzeń gospodarczych stanowi wystarczającą przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, a konieczność uwzględnienia ważnego interesu podatnika oraz fakt, iż wcześniejsze kontrole nie wykazywały nieprawidłowości pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Na decyzję wydaną przez Izbę Skarbową (..) wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Organom podatkowym zarzucono naruszenie art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i art. 139 oraz 76 § 1 ust. 3 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w P. wniosła o oddalenie skargi i podkreśliła, iż nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest toczące się w (..) postępowanie kontrolne dotyczące prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług w 2001 roku oraz w latach 1999 – 2000. Postępowanie to jest reakcją na prowadzone przeciwko kontrahentom skarżącej spółki śledztwo, mające ustalić czy zawierane między tymi podmiotami transakcje miały rzeczywiście miejsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) – sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy podatkowe, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania wniesionej skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych obu instancji, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącej spółki jawnej. Istota sporu między stronami dotyczy interpretacji postanowień przepisu art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z poźn.zm.) odnośnie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Sąd administracyjny rozstrzygając powyższą kwestię sporną wyjaśnia, iż zgodnie z brzmieniem przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązującym w 2001 r. – "Zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w ciągu 25 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, urząd skarbowy może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Jeżeli przeprowadzone postępowanie wykaże zasadność zwrotu, o którym mowa w zadaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej odsetkom stosowanym w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub jego rozłożenia na raty". Użyty przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrot – "może przedłużyć" świadczy o tym, iż z jego woli rozstrzygnięcie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku należy do sfery uznaniowej organu podatkowego. Do organu podatkowego należy też ocena, czy zasadność zwrotu podatku wymaga dodatkowego sprawdzania czy też nie. Tak jak w przypadku każdego rozstrzygnięcia organu podatkowego ze sfery uznania administracyjnego, również i przedłużenie terminu zwrotu nie może być dowolne, a organ podatkowy ma obowiązek wytłumaczenia się w uzasadnieniu ze swego postępowania w tym względzie. Ustawodawca nie określił jednak w powyższym przepisie cenzury czasowej, na jaki ogranicza się podatnikowi zwrot podatku poprzez przedłużenie czynności sprawdzających. Ponieważ zaskarżone decyzje (w orzecznictwie sądowym w owym okresie występowały rozbieżności co do formy prawnej w jakiej organ podatkowy ma orzekać o przedłużeniu terminu zwrotu podatku) obu instancji powołują się w uzasadnieniu na konieczność przeprowadzenia czynności sprawdzających w związku z prawdopodobieństwem transakcji pozornych, wszczętymi śledztwami wobec kontrahentów skarżącej spółki jawnej oraz przeprowadzeniem kontroli krzyżowej u kontrahentów – nie naruszają one obowiązującego prawa podatkowego, są zgodne z kompetencjami przyznanymi organom podatkowym w tym względzie. Z tych zatem względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/B.Koś LF