I SA/Po 465/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr) Gabriela Gorzan Protokolant sek.sądowy Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Izby Skarbowej [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżącego Z. P. [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do chwili uprawo- mocnienia się wyroku. /-/G. Gorzan /-/J. Ruszyński /-/J. Małecki LF Decyzją z dnia [...] Nr [...] Urząd Skarbowy [...] określił skarżącemu Z.P. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2001 r. w kwocie [...] wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] oraz wysokość odsetek za zwłokę od zaległości na dzień wydania decyzji w kwocie [...]. Uzasadniając wskazano, iż w toku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż deklaracja podatkowa dla potrzeb rozliczenia podatku od towarów i usług dotycząca miesiąca kwietnia 2001 r. została złożona w urzędzie 28 maja 2001 r., a więc po terminie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnik jest obowiązany składać deklaracje podatkowe dla podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w urzędzie skarbowym za okresy miesięczne do dnia 25 miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Naruszenie przez podatnika tego obowiązku powoduje utratę przewidzianego w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wskazano, iż zgodnie z art. 19 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony bezpowrotnie. Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący złożył odwołanie do Izby Skarbowej [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] (k. 29 akt administracyjnych). Uzasadniając skarżący podkreślił, iż jego wolą było złożenie deklaracji w prawidłowym terminie oraz pomniejszenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o czym zdaniem skarżącego świadczy fakt sporządzenia i podpisania przez niego deklaracji 11 maja 2001 r. oraz wykonanie w dniu 24 maja 2001 r. zlecenia podatnika przez bank (przelew nadwyżki podatku należnego nad naliczonym za miesiąc 2001 r. w kwocie [...] na konto Urzędu Skarbowego [...]). Decyzją Izby Skarbowej [...] Ośrodek Zamiejscowy [...] z dnia [...]. nr [...] (k. 42 akt administracyjnych) decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy. Organ uzasadniając powołał się na treść art. 10 ust. 1 i art. 26 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnicy podatku od towarów i usług obowiązani są bez wezwania składać we właściwym urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe dla podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy oraz jednocześnie dokonywać zapłaty prawidłowo zadeklarowanego podatku na rachunek urzędu. Z możliwości którą daje art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług może skorzystać tylko podatnik, który dokona stosownego obniżenia podatku w złożonej w odpowiednim czasie deklaracji podatkowej. Na decyzję organu drugiej instancji złożona została skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący przyznał, iż deklarację złożono po terminie, ale podkreślił, iż przelewu bankowego dokonano w terminie. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy podatkowe, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie podatkowej, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. I tak sąd administracyjny wskazuje przede wszystkim na to, iż z przesłanych sądowi akt podatkowych sprawy - na złożonej deklaracji VAT-7 za miesiąc kwiecień 2001 r. nie znajduje się wyraźna data wpływu owej deklaracji odnotowana przez Urząd Skarbowy [...]. Sama deklaracja została przez podatnika opatrzona datą 11 maja 2001 r. W aktach sprawy znajduje się natomiast dowód bankowej wpłaty deklarowanego za miesiąc kwiecień 2001 r. podatku od towarów i usług, z którego wynika fakt dokonania wyliczonego podatku w dniu 24 maja 2001r. W orzecznictwie sądowym w szeregu wyrokach wskazywano na to, iż w przypadku wątpliwości do stanu faktycznego, należy kierować się zasadą interpretacyjną "in dubio pro tributario", a nie regułą "in dubio pro fisco". Rzeczą natomiast bezsporną jest to, iż Z. P. wywiązał się z obowiązków samoobliczenia VAT wynikających z przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), gdyż bez wezwania przez urząd skarbowy do obliczenia i wpłacenia podatku za miesiąc kwiecień 2001 r. - dokonał takowej wpłaty wynikającej z deklaracji podatkowej w dniu 24 maja 2001 r., a więc w terminie. Podatnik zatem dostatecznie jasno i wyraźnie wyraził swoją wolę skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W świetle art. 217 Konstytucji RP - uprawnienie do obliczania podatku naliczonego od podatku należnego należy do istotnych elementów konstrukcji podatku od towarów i usług, co wymaga także jednoznacznego sprecyzowania w przepisach ustawy przypadków, które pozbawiają podatnika tego uprawnienia. Tymczasem wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonych decyzjach, ustawa o podatku od towarów i usług - w wersji obowiązującej w miesiącu kwietniu 2001 r. - nie zawierała jednoznacznie sformułowanej normy, iż podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wskutek niezłożenia deklaracji w terminie określonym w art. 10 ust. 1 tej ustawy. W niniejszej sprawie za chybione należy zatem uznać przytaczanie przez Urząd Skarbowy [...] w uzasadnieniu decyzji art. 19 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jako podstawy prawnej utraty prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w przypadku uchybienia terminowi do złożenia deklaracji podatkowej. Utrata prawa odliczenia została przewidziana tylko i wyłącznie z podatkowymi stanami faktycznymi określonymi w art. 19 ust. 3 ustawy, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 "a" oraz "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Orzeczenie o zwrocie kosztów sądowych (pkt. 2 sentencji wyroku) oraz rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonych decyzji organów podatkowych (pkt. 3 sentencji wyroku) ma swoje oparcie w postanowieniach art. 200 i art. 152 powyżej cytowanej procedury sądowo-administracyjnej. /-/G.Gorzan /-/J. Ruszyński /-/J. Małecki LF