I SA/Po 481/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-04-11
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Janusz Ruszyński, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opodatkowanie podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, w szczególności starszych niż dwuletnie, jest zgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z zasadą niedyskryminacji wyrażoną w art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską?Ratio decidendi
Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, w szczególności starszych niż dwuletnie, naruszają zasadę niedyskryminacji wyrażoną w art. 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Kwota podatku nakładana na takie pojazdy nie może przewyższać rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. W związku z tym, stosowanie wyższych stawek podatkowych do używanych samochodów nabywanych z innych państw członkowskich UE, niż do podobnych pojazdów nabywanych w Polsce, jest niezgodne z prawem wspólnotowym.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego, kwestionując zasadność poboru podatku w świetle prawa unijnego. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając obowiązek zapłaty podatku za zasadny. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując argumentację o niezgodności polskiego prawa z prawem wspólnotowym. WSA, opierając się na wyroku TSUE, uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie Sędzia NSA Janusz Ruszyński Asesor sąd. Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 253zł (dwieście pięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K. Pawlicki /-/G. Gorzan /-/J. Ruszyński
Wnioskiem z dnia [...] 2005 r. Z.D. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym oraz jej zwrot w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu powyższego podał, że przedmiotową kwotę zapłacił jako należność z tytułu podatku akcyzowego związanego z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego marki [...] rocznik 2001. Zapłacenie podatku akcyzowego było niezbędne w celu użytkowania tegoż samochodu na terytorium Polski.
Podatnik, powołując się na przepisy Traktatu akcesyjnego Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnot Europejskich, podważył zasadność poboru podatku akcyzowego. Zdaniem podatnika, zgodnie z przepisami prawa unijnego transakcje kupna - sprze- daży samochodów używanych, zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, gdyż samochody te stanowią towary ( produkt ) podobne w rozumieniu prawa wspólnotowego do samo- chodów używanych sprowadzanych z innego państwa członkowskiego UE, a zatem opodatkowanie ich podatkiem akcyzowym stanowiłoby naruszenie zakazu dyskrymi- nacyjnego opodatkowania produktów, zawartego w art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie.
Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i zwrotu żądanej przez podatnika kwoty.
W ocenie organu celnego podatnik, uiszczając kwotę [...]zł z tytułu podatku ak- cyzowego, wypełnił nałożony na niego, na mocy art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 80 ust. 1 us- tawy o podatku akcyzowym, obowiązek, a w konsekwencji zapłacony od wewnątrz- wspólnotowego nabycia towaru podatek nie stanowi nadpłaty w myśl art. 72 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Organ zakwestionował również argumentację skarżącego w przedmiocie niezgod- ności z prawem unijnym ustawy o podatku akcyzowym. Wskazał, że w/w ustawa ma swoje źródło w Dyrektywie Rady nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania. Opodatkowanie podat- kiem akcyzowym samochodów osobowych nie narusza, zdaniem organu, ani powo- łanej wyżej dyrektywy, ani zasad obowiązujących w tym zakresie w Unii Europejskiej.
Pismem z dnia [...]2005 r. podatnik wniósł odwołanie od niekorzystnej dla niego decyzji Naczelnika Urzędu Celnego .
W uzasadnieniu powołał ponownie argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a dotyczące niezgodności z prawem wspólnotowym przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów nie prowadzi do dyskryminacji samochodów pochodzących z innych państw człon- kowskich UE. Podatnikami podatku akcyzowego, pobieranego od samochodów oso- bowych, są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium kraju, a także importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. W konsekwencji podatkowi akcyzowemu podlega- ją zarówno samochody osobowe nabywane w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej jak i samochody krajowe. Nadto wskazać należy, że wszystkie samo-
chody opodatkowane są taką samą stawką podatku akcyzowego w wysokości 3,1% lub 13,6%. Samochody osobowe, jako wyroby niezharmonizowane, nie są objęte jednolitą regulacją podatkową na terenie UE. W związku z powyższym zasady ich opodatkowania w poszczególnych państwach członkowskich nie są ujednolicone i le- żą w gestii ustawodawstwa krajowego, a nie unijnego.
Na powyższe rozstrzygnięcie podatnik wniósł skargę z dnia [...]2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zas- karżonej decyzji i podtrzymując stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji zapadłej w I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne są niesporne. Spór między strona- mi dotyczy natomiast opodatkowania w Polsce podatkiem akcyzowym wewnątrz- wspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych.
Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm. ) opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega m.in. nabycie wewnątrzwspólnotowe. Niesporne winno być, że samochody osobowe są wyrobami akcyzowymi niezharmonizowanymi w rozumieniu w/w ustawy. Stawka akcyzy na wyroby niezharmonizowane wynosi 65 % podstawy określonej w art. 10 w związku z art. 75.
Na podatnikach, dokonujących nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzo- wych niezharmonizowanych - po ich przywozie do kraju - ciąży, na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy, obowiązek złożenia deklaracji uproszczonej do właściwego naczelnika urzędu celnego i zapłaty akcyzy w terminie 5 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Obowiązkowi zapłacenia akcyzy podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są:
1. podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terenie kraju,
2. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego ( art. 80 ust.1 i 2 ustawy ).
Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że akcyzie podlegają ( na gruncie polskiej ustawy o podatku akcyzowym ) zarówno samochody osobowe nowe jak i u- żywane, sprzedawane na terenie kraju oraz importowane i nabyte na terytorium in- nego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Akcyzie podlegają w Polsce samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju. W przypadku krajowej sprzedaży samochodów osobowych podatnikami są tyl- ko te podmioty, które dokonują nabycia samochodów przed ich pierwszą rejestracją. Z tego wynika, że krajowa sprzedaż samochodów osobowych używanych nie podle- ga akcyzie, skoro jej przedmiotem są samochody już wcześniej zarejestrowane.
W związku z powyższym, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, opodatko- waniu będą podlegały również używane samochody osobowe nabyte w innym pań- stwie Unii Europejskiej, jako niezarejestrowane w Polsce.
Opodatkowanie polską akcyzą unijnych samochodów przywożonych z innych państw członkowskich Unii Europejskiej wzbudziło wątpliwości co do jego zgodności z pra- wem traktatowym.
Wątpliwości te wynikają z treści § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), który wysokość stawek akcyzowych uzależnia od m.in. wieku sprowadzonych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji.
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. źródłami prawa powszechnie obowiązującego są : Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ratyfikowane umowy międzynarodowe, po ich ogłoszeniu w dzienniku ustaw, stanowią część kra- jowego porządku prawnego i są bezpośrednio stosowane, chyba że ich stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy ( art. 91 ust. 1 Konstytucji ).
Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą, wyrażoną w ustawie, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową ( art. 91 ust.2 Konstytucji ).
Na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji, ustanawiającego pierwszeństwo prawa sta- nowionego przez organizację międzynarodową, w przypadku kolizji z ustawami od daty przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, prawo wspólnotowe Unii obowiązuje także w Polsce i powinno być stosowane bezpośrednio przez organy polskiej władzy publicznej. Prawo wspólnotowe spełnia więc funkcję nadrzędną nad ustawodaws- twem krajowym. W dniu 16 kwietnia 2003 r. Rzeczypospolita Polska podpisała z Państwami Członkowskim Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejs- kiej ( Dz. U. Nr 90, poz. 864 z 2004 r.). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przys- tąpienia, stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez insty- tucje Wspólnot Europejskich i Europejski Bank Centralny. Od dnia 01 maja 2004 r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Traktat Wspólnot Europejskich został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003 r.
Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa podatkowego ma więc art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wynika z niego, że Państwa Członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podat- ków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe ( zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku ).
Powyższa kwestia wzbudziła wątpliwości natury prawnej, co do zgodności polskich rozwiązań z prawem unijnym i w konsekwencji stała się przedmiotem pyta- nia prejudycjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 234 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005 r. wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości o rozstrzygnięcie następują- cych zagadnień:
1. Czy przepis art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w którym został zawarty zakaz nakładania między Państwami Członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o skutku równoważnym, zakazuje Państwu Członkowskiemu stosowania art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.), z którego wynika, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy pobierany jest od nabycia każdego samochodu, niezależnie od miejsca jego pochodzenia przed pierwszą rejestracją na terenie kraju?
2. Czy przepis art. 90 zdanie pierwsze Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bez- pośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bez- pośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podatku akcyzowego na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich przy jednoczesnym nieobciąża- niu tym podatkiem sprzedaży samochodów używanych zarejestrowanych już w Polsce, w sytuacji, kiedy podatek akcyzowy został nałożony na wszystkie samochody niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z treścią art. 80 ust.1 polskiej ustawy o podatku akcyzowym ?
3. Czy przepis art. 90 zdanie drugie Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Euro- pejską, zgodnie z którym żadne Państwo Członkowskie nie nakłada na pro- dukty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty, zezwala Państwu Członkowskiemu na nałożenie podat- ku akcyzowego według zmiennej stawki procentowej ze względu na wiek po- jazdu i pojemność silnika, wyrażonej w polskim rozporządzeniu wykonawczym § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniże- nia podatku akcyzowego ( Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm. ) na samochody używane sprowadzane z innych Państw Członkowskich, jeżeli według podobnego wzoru obliczany jest podatek dla sprzedaży samochodów używanych w kraju dokonanej przed ich pierwszą rejestracją na terenie kraju i ten podatek wpływa następnie na cenę tego samochodu przy dalszej jego odsprzedaży?
4. Czy przepis art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską dotyczy tego, że ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskim oraz jedno- cześnie przy uwzględnieniu treści art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontro- lowania dotyczy tego, że dopuszczalne jest nakładanie przez Państwa Człon- kowskie podatków akcyzowych na towary inne niż wymienione w art. 3 ust. 1 tej Dyrektywy pod warunkiem niezwiększania - na skutek tego - formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkow- skimi, zakazuje Państwu Członkowskiemu utrzymania w mocy art. 81 polskiej ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie pięciu dni, licząc od dnia nabycia wew- nątrzwspólnotowego?
Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wyrokiem z dnia 18 stycznia
2007 r. sygn. C - 313/05 orzekł, co następuje :
1. Podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE.
2. Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
3. Artykuł 28 WE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego
1992 r. r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podat-
kiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie
sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie należy interpreto-
wać w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do
rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż
z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu dro-
gowym.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w analogicznym stanie faktycznym i prawnym jak Sąd, który skierował przedmiotowe pytanie prejudycjalne, jest związany wyrokiem ETS z dnia 18 stycznia 2007 r.
Mając na uwadze orzeczenie ETS, Sąd orzekający wskazuje, iż podatek akcy- zowy, nałożony ustawą o podatku akcyzowym, nie stanowi cła przywozowego, ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE, ani też nie sprzeciwia się art. 28 TWE, ustanawiającemu zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w przy- wozie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym.
Natomiast polska ustawa o podatku akcyzowym narusza zakaz dyskryminacji wyra- żony w art. 90 akapit pierwszy TWE. Dlatego w punkcie drugim sentencji wyroku ETS orzekł, iż artykuł 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakła- dana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestro- wane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek.
Takie stanowisko nie sprzeciwia się - co do zasady - opodatkowaniu akcyzą nabycia wewnątrzwspólnootowego. Jednak zgodnie z wykładnią przedstawioną w w/w wyro- ku ETS, podatek nakładany w Polsce nie może w sposób mniej korzystny traktować towarów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej i następnie wwożonych na teren kraju, od towarów nabywanych na jego terytorium. Oznacza to, że niezgodne z prawem wspólnotowym są te postanowienia polskiej ustawy podatkowej, które wskazują, iż kwota podatku nakładana na pojazdy używa- ne starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, prze- wyższa rezydualną kwotę tego podatku, zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło podatek.
Powyższe sformułowania rodzą szereg konsekwencji na gruncie rozpatrywa- nej sprawy.
Po pierwsze, omawiany wyrok ETS nie sprzeciwia się co do zasady obowiązywaniu w Polsce podatku akcyzowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia uży- wanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie. Podatek taki jest dopusz- czalny w świetle art. 90 akapit 1 TWE, pod warunkiem, że zostanie nałożony według określonych w wyroku przez ETS reguł.
Po drugie, kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, naby- te w Państwie Członkowskim innym niż Polska, nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku, zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zos- tały zarejestrowane wcześniej niż w Polsce. Miarodajna ocena polskich uregulowań podatkowych, z punktu widzenia zasady niedyskryminacji podatkowej, wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE, może odbyć się dzięki porównaniu dwóch podstawowych ele- mentów konstrukcji podatku, które wpływają na wysokość zobowiązania podatkowe- go, a zatem nie tylko stawki podatkowej, ale również podstawy opodatkowania. Skoro więc nabywcy używanych samochodów osobowych, starszych niż dwuletnie, na terenie kraju nie są zobowiązani do uiszczenia podatku według podwyższonej, na podstawie § 7 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. ( w brzmieniu obowiązującym do 30 listopada 2006 r. ) stawki, to zwiększona stawka podatkowa, sięgająca nawet 65 % podstawy opodatkowania, nie może rów- nież znaleźć zastosowania do używanych samochodów osobowych, starszych niż dwuletnie, nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. W konsekwencji, wobec używanych samochodów osobowych, nabywanych w ra- mach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dopuszczalne jest stosowanie wy- łącznie stawki w wysokości 13,6% dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm- i 3,1% - dla pozostałych samochodów osobowych.
Zrównanie stawki podatku na samochody osobowe nabywane w kraju i w innych Państwach Członkowskich nie daje jednak jeszcze gwarancji zgodności opodatko- wania z zasadą niedyskryminacji podatkowej. Istotnym problemem jest również to, czy - kwota podatku zawarta w wartości rynkowej podobnych pojazdów" jest taka sama. Spełnienie tego warunku opisanego w wyroku ETS jest możliwe dopiero po ujednoliceniu opodatkowania samochodów osobowych nabywanych w Polsce i w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
Sąd, rozpatrując niniejszą sprawę, zauważa, że polska ustawa nie posługuje się po- jęciem -wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju, ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych Państwach Człon- kowskich Wspólnoty Europejskiej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku ak- cyzowym, podstawą opodatkowania, w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w pro- cencie podstawy opodatkowania, jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów. Natomiast na podstawie art. 82 ust. 3 usta- wy, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podsta- wą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Określając podstawę opodatkowania polski ustawodawca, zarówno w przypadku nabycia krajo- wego, jak i nabycia wewnątrzwspónotowego, nie stosuje kryterium -wartości rynko- wej" towaru, lecz posługuje się kryterium -kwoty należnej z tytułu sprzedaży na tery- torium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów" i - kwoty, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić". Mając na względzie powyższe uregulowania dotyczące pols- kiego podatku akcyzowego, przez -wartość rynkową podobnych pojazdów ", do której nawiązuje ETS w drugim punkcie sentencji wyroku, należy rozumieć odpowiednio kwotę należną z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych, pom- niejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów i kwotę, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wew-nątrzwspólnotowego. Także z wyroku ETS nie można wnioskować o niezgodności podstaw opodatkowania określonych jakimkolwiek przepisem prawa wspólnotowego. ETS zakwestionował jedynie uregulowania dotyczące stawki, a nie podstawy opodat- kowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, że omawiany wyrok ETS zakazuje sto-sowania wyższej stawki na używane samochody osobowe nabywane w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej, niż na podobne pojazdy nabywa- ne w Polsce. Wyrok ten nie rozstrzyga kwestii możliwości weryfikacji podstawy opo- datkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację po- datkową samochodów nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
Po trzecie, omawiany wyrok ETS odnosi się wyłącznie do opodatkowania używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie, nabywanych w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej. Oznacza to, że w przypadku wewnątrz- wspólnotowego nabycia samochodów osobowych ( nie starszych niż dwuletnie ), podatek akcyzowy nakładany w Polsce nie sprzeciwia się zasadzie niedyskryminacji podatkowej wyrażonej w art. 90 akapit 1 TWE. Tym samym, omawiany wyrok ETS nie stanowi podstawy weryfikowania wysokości opodatkowania w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe rozwiązania, organy podatkowe, rozpatrując po- nownie wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym pobranym od wew-
nątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, są zobowiązane do zastoso- wania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego w innym Państwie Członkowskim Wspólnoty Europejskiej samochodu osobowego. Podstawę opodatko- wania powinna stanowić kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu.
Podobny do powyższego pogląd został wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wo- jewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 09 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Łd 980/05, gdzie stwierdzono, że :" w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowe- go akcyza obliczana jest od wartości, jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić za towar według umowy lub faktury". Powyższy podgląd został zaakceptowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt I FSK 146/06.
Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.
/-/ K.Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/ J.Ruszyński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło