I SA/Po 481/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania automatów do gier o niskich wygranych z Krajowego Rejestru Automatów do Gier postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zawiadomił "X" sp. z o.o. w [...] (dalej: spółka), że poświadczenie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych utraciło z mocy prawa ważność. Organ celny wyjaśnił, że zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. nr 102, poz. 946 ze zm. – dalej: "Rozporządzenie"), poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U nr 4, poz. 27 ze zm. – dalej: "u.g.z.w."). W rozpatrywanej sprawie organ celny przyjął, że zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w oparciu o które dokonano rejestracji automatu do gier – utraciło ważność. Tym samym z mocy prawa, wraz z wygaśnięciem zezwolenia, utraciło ważność poświadczenie rejestracji automatu. Zawiadomienie nie zawierało pouczenia o przysługujących stronie środkach odwoławczych. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na wyrejestrowaniu automatu do gier o niskich wygranych z Krajowego Rejestru Automatów do Gier. Organ nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. W skardze spółka wniosła o orzeczenie bezskuteczności czynności polegającej na wyrejestrowaniu automatu do gier o niskich wygranych. W jej ocenie działanie organu celnego nie znajduje oparcia w przepisach prawa i stoi w sprzeczności z wcześniejszymi rozstrzygnięciami dotyczącymi funkcjonowania automatów do gier. Wskazanej czynności strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 120 w zw. z art. 121, z art. 122 i z art. 124 Ordynacji podatkowej (Dz. U. nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: "O.p.") oraz w zw. z § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia 2. art. 92 ust. 1 w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 – dalej: "Konstytucja") oraz z art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 u.g.z.w., a także w związku z § 10 ust. 4 pkt 1 i § 9 ust. 2 Rozporządzenia, 3. § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia w zw. z art. 15b ust 4 u.g.z.w., 4. § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia w zw. z art. 24 ust. 1b, art. 32 ust. 1, art. 35 ust. 1 i art. 36 ust. 1 u.g.z.w., w zw. z art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej: "ustawa o grach hazardowych"), 5. § 10 ust. 4 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 3 Rozporządzenia, 6. naruszenie przepisów Konstytucji, 7. art. 194 § 1 w zw. z art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 O.p. w zw. z art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 u.g.z.w., § 10 ust. 3 i § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia, 8. art. 258 O.p. Odpowiadając na skargę organ celny w pierwszej kolejności wniósł o odrzucenie skargi wskazując, iż czynność polegająca na wyrejestrowaniu automatu do gier nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej jako akty i czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a."). Wskazany przepis stanowi bowiem, że przedmiotem kontroli sądów administracyjnych jest działalność administracji publicznej obejmująca orzekanie w sprawach skarg na inne niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Według organu Krajowy Rejestr Automatów do Gier jest wewnętrznym rejestrem prowadzonym przez służbę celną, który ma ułatwić kontrolę w zakresie automatów i urządzeń do gier. Brak jest regulacji w tym zakresie w obowiązujących przepisach prawa. W dalszej kolejności organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 1 września 2011 r., o sygn. akt II SA/Po 751/11 odrzucił skargę. Sąd wyraził pogląd, że sprawa, której dotyczy skarga, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w przepisach art. 3 i 4 p.p.s.a. Spółka w skardze kasacyjnej żądała uchylenia powyższego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to jest art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi: a) wskutek błędnego uznania, że sprawa, której skarga dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określonej w art. 3 i 4 p.p.s.a., b) wskutek błędnego uznania, że zaskarżona przez stronę czynność organu miała wyłącznie charakter informacji, c) wskutek błędnego uznania, że zaskarżona przez stronę czynność organu nie dotyczy żadnych obowiązków oraz uprawnień wynikających z przepisów prawa po stronie jej adresata, d) wskutek błędnego uznania, że po to, aby można było uznać, że zaskarżona czynność podlega kontroli sądowoadministracyjnej musi mieć ona charakter władczy, e) wskutek nieuwzględnienia, że dokonana przez organ czynność wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zmierzającego w szczególności do ustalenia oraz zweryfikowania stanu faktycznego sprawy. 2. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie przepisu art. 160 w zw. z art. 166 w zw. z art. 138 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprecyzyjne określenie w sentencji przedmiotu zaskarżenia, w szczególności zawężenie jego zakresu w kontekście twierdzeń przedstawionych w skardze oraz poprzez niewyjaśnienie, dlaczego pomimo konieczności prowadzenia przez organ postępowania oraz dokonania ustaleń, sąd I instancji nie uznał zaskarżonej czynności za podlegającą kontroli w ramach art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny ostanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK II GSK 49/12 uchylił zaskarżone postanowienie sąd I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że i "pismo" Naczelnika Urzędu Celnego w [...] to decyzja administracyjna stwierdzająca utratę ważności poświadczenia rejestracji. Tymczasem sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że stwierdzenie utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu nie następuje w formie decyzji administracyjnej, w związku z czym skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając ponownie skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny był związany, na podstawie art. 190 p.p.s.a., wskazaną powyżej wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uwzględnienie powyższej wykładni spowodowało, że skarga podlegała odrzuceniu, lecz nie z powodów przedstawionych przez organ celny w odpowiedzi na skargę. Mając na uwadze powyższą wiążącą wykładnię prawa sąd nie może uznać, że w sprawie został spełniony – niezbędny do skutecznego wniesienia skargi do sądu – wymóg wyczerpania trybu o jakim mowa w art. 52 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na decyzję administracyjną, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy został wyczerpany tryb przewidziany w art. 220 § 1 O.p. w związku z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. nr 68, poz. 622), to znaczy doszło do złożenia odwołania od decyzji wydanej w I instancji do Dyrektora Izby Celnej. W niniejszej sprawie rozstrzygnięciem takim jest pismo Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2011 r. o utracie ważności "poświadczeń rejestracji", stanowiące decyzję. Natomiast zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegałaby dopiero decyzja Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, wydana po rozpoznaniu odwołania. Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy rozstrzygnięcie takie nie zostało wydane. Dlatego Sąd orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzekła w punkcie 2 na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.