I SA/Po 489/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...], 2.wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji wymienionych w pkt 1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...], na podstawie art. 23 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 1 i 4 i art. 17 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930) określił I.M. wartość niezaewidencjonowanego przychodu netto z handlu złomu metali kolorowych w roku 2000 w wysokości [...] zł i ustalił ryczałt od przychodów ewidencjonowanych za rok 2000 w kwocie [...] zł. Organ ten w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku przeprowadzonej u w/w. kontroli stwierdzono na jego posesji (w zabudowaniach gospodarczych) złom metali kolorowych. Podatnik zeznał wówczas, że współpracował z Punktem Skupu Metali Kolorowych "B" P.Ł., zeznanie to jednak cofnął stwierdzając, że złożył je będąc w szoku spowodowanym kontrolą. Kontrola przeprowadzona w firmie "B" nie potwierdziła by P.Ł. skupował złom od I.M. Oświadczył on też, że do zawarcia umowy z tym ostatnim nie doszło. Organ podatkowy dokonał jednak analizy sytuacji materialnej I.M. i stwierdził, że na dzień 31 grudnia 1999r. nie posiadał on oszczędności, natomiast w dniu [...] stycznia 2000r. w/w. założył lokatę terminową w banku na kwotę [...] zł. Na koniec 2000r. na lokatach łącznie zgromadził on oszczędności w kwocie [...] zł, które nie znalazły pokrycia w ujawnionych za 2000r. przychodach. Podatnik przedstawił umowy darowizny na jego rzecz oraz jego żony łącznie na kwotę [...] zł. Powyższe ustalenia, zdaniem organu podatkowego, wskazują na to, że kwota [...] zł nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Miesięcznie bowiem rodzina podatnika uzyskiwała przychód w wysokości [...]zł. Celem ustalenia źródła pochodzenia przychodów zdeponowanych w banku, nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przesłuchano świadków i strony. Wynika z nich, że w 2000r. podatnik nie uzyskiwał dochodów zwolnionych od podatku dochodowego. Świadkowie, określeni w uzasadnieniu decyzji jedynie inicjałami (R. K. i G. M.) zeznali, że I.M. prowadził punkt skupu złomu wg pierwszego świadka być może już w 2000r., wg pozostałych (tj. G. H. i innych bliżej nie określonych) od 2002r. do 2003r. Podatnik zeznał w dniu [...] września 2004r., że rozpoczął działalność gospodarczą w kwietniu 2003r. Z zaświadczenia Urzędu Miejskiego w R. wynikało, że I.M. od [...] 2001r. opłacał podatek od nieruchomości od powierzchni 15m2 jako wykorzystywanej na cele prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle powyższych ustaleń organ podatkowy uznał, mając również na względzie treść części uzasadnienia wyroku skazującego Sądu Okręgowego w Poznaniu z 19 maja 2004r. w sprawie sprawców kradzieży blachy, dokonanej 7 i 8 czerwca 2001r., że zeznanie I.M. co do rozpoczęcia działalności gospodarczej w 2003r. jest niewiarygodne, wobec czego stanął na stanowisku, że podatnik ten prowadził tę działalność w 2000r. lecz wbrew art. 15 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym nie prowadził ewidencji przychodów za 2000r. W związku z tym dokonał szacunkowego określenia podstawy opodatkowania na podstawie przychodów uzyskiwanych w latach 2000 - 2003 przez "S.Z." prowadzącego punkt skupu i sprzedaż metali nieżelaznych. Średni roczny przychód S.Z. wyniósł [...] zł. Uznano, że przychód I.M. w 2000r. wynosi 6% przychodu S. Z. tj.[...] zł. Do przychodu tego zastosowano zgodnie z art. 17 w. w. ustawy stawkę 20%, wobec czego zryczałtowany podatek dochodowy wyniósł [...] zł. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił pogląd I instancji, że kwota [...] zł z tytułu oszczędności zgromadzonych przez I.M. na lokatach bankowych nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, wobec czego zasadny jest wniosek, że w 2000r. prowadził on działalność gospodarczą w zakresie skupu metali kolorowych i to bez względu na to, że z zeznań świadków nie wynika bezpośrednio kiedy podatnik podjął tę działalność. Zastosowana metoda oszacowania przychodu podatnika - porównawcza - zewnętrzna odpowiada wskazaniom art. 23 § 3 i 5 Ordynacji podatkowej. Organ II instancji nie dopatrzył się też naruszenia w sprawie przepisów art. 121, 122 i 180 Ordynacji podatkowej, co podatnik zarzucił organowi I instancji w odwołaniu. Decyzję tę I.M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 6 ust. 1 i 4 i art. 17 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, bowiem nie wystąpił u niego niezaewidencjonowany przychód oraz art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wobec oparcia zaskarżonej decyzji nie na materiale dowodowym lecz na domniemaniach i insynuacjach. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści decyzji wydanych przez organy podatkowe obu instancji jednoznacznie wynika, że skarżący w roku 2000 posiadał przychody z nieujawnionych źródeł przychodu, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176). Ujawnione bowiem oszczędności - lokaty bankowe - co do kwoty [...] zł nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu podatnika. W tym stanie rzeczy przypisane I.M. prowadzenia w 2000r. niezgłoszonej do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie skupu złomu z tego tylko względu, że posiadał on na terenie swej nieruchomości złom metali kolorowych (w bliżej nie określonej ilości) uznać należy za nie uzasadnione. Żaden z przesłuchanych świadków okoliczności, że podatnik w 2000r. prowadził działalność gospodarczą nie potwierdził, podobnie jak i żaden inny dowód. Organy podatkowe nie mogły brać pod uwagę jako dowodu dotyczącego roku 2000, dowodów dotyczących innych późniejszych lat. Okoliczność faktyczna mająca wpływ na rozstrzygnięcie sprawy winna być bowiem udowodniona i to z zachowaniem wymogów art. 190 i 192 Ordynacji podatkowej tj. gdy strona miała możliwość czynnego uczestniczenia w postępowaniu i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Organy podatkowe - co należy podkreślić - działają na podstawie przepisów prawa, o czym przesądza treść art. 122 Ordynacji podatkowej, która nie przewiduje w żadnym z pozostałych przepisów możliwości wydawania przez organ podatkowy decyzji na podstawie domniemania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Zebrany materiał dowodowy w żadnym stopniu nie dawał podstaw do przyjęcia, że skarżący w 2000r. prowadził działalność gospodarczą. Tym samym kierując się postanowieniami przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej organy podatkowe obu instancji na podstawie tegoż materiału dowodnego nie miały podstaw do uznania, że okoliczność prowadzenia przez I.M. skupu złomu w 2000r. została przekonywująco udowodniona, a więc do określenia mu, a nie jak uznały organy podatkowe do ustalenia, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, skoro ustalono jedynie, że posiadał on przychody z nieujawnionych źródeł przychodu. Z tych względów brak było podstaw tak prawnych jak i faktycznych do przyjęcia, że skarżący podlega podatkowi na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930), w związku z czym stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. W świetle powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 120 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ M. Skwierzyńska AR