I SA/Po 501/96

WyrokWSA w Poznaniu1996-12-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie przez organy podatkowe rachunku lub faktury na udokumentowanie przebiegu kilometrów, przy jednoczesnym istnieniu prowadzonej przez podatnika ewidencji przebiegu pojazdu i zastosowaniu stawki za 1 km, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Żądanie od podatnika rachunku lub faktury na udokumentowanie przebiegu kilometrów jest niezrozumiałe, gdy podatnik prowadzi ewidencję przebiegu pojazdu i stosuje sztywną stawkę za 1 km, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy podatkowe nie wykazały, że podatnik używał samochodu w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą, co wykluczało możliwość zawyżenia liczby kilometrów.
Stan faktyczny
Podatnicy sporządzili wykaz kilometrów przejechanych samochodem osobowym nieujętym w ewidencji środków trwałych, a następnie przemnożyli te kilometry przez ustaloną stawkę za 1 km, uznając iloczyn za koszt uzyskania przychodu. Izba skarbowa zakwestionowała wiarygodność tego obliczenia, sugerując używanie samochodu do celów prywatnych. Organy podatkowe żądały od podatników dodatkowych dokumentów, takich jak rachunki czy faktury, na okoliczność odbywania podróży w celach związanych z działalnością gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na korzyść skarżącego, uwzględniając jego skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Z treści art. 23 art. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ wynika, że podatnik rejestruje tylko ilość przejechanych kilometrów, które nie mogą przekraczać przebiegu pojazdu, bowiem stawka za przejazd 1 km jest sztywna i unormowana odrębnymi przepisami. W tej sytuacji żądanie od skarżącego rachunku lub faktury na przebieg kilometrów jest niezrozumiałe. Organy podatkowe niczym nie wykazały, że podatnik jeździł samochodem w celach nie związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, brak zatem przesłanek do posądzenia skarżącego o zawyżenie liczby kilometrów wynikających z przebiegu pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie bezspornym jest, że podatnicy sporządzili wykaz kilometrów przejechanych samochodem osobowym, nie ujętym w ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa oraz przemnożyli ustalone kilometry przez stawkę jednego km i iloczyn ten uznali za koszty uzyskania przychodu. Izba skarbowa twierdzi, że tego rodzaju obliczenie nie jest wiarygodne i że zostało sporządzone dla celów podatkowych sugerując używanie samochodu dla celów prywatnych, nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tego rodzaju stanowisko Izby Skarbowej nie zostało w żaden sposób udowodnione. Żądanie obcych dokumentów na okoliczność odbywania podróży przez właścicieli firmy, w celach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jest niezrozumiałe i prowadzi do uzyskania rachunków od obcej firmy, mających uwiarygodnić cel wyjazdu i podróży przedsięwziętych przez skarżących, reprezentujących własną firmę. Organy podatkowe przyznają, że treść art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy jest im znana i spór sprowadzają do wymogów formalnych, dotyczących udokumentowania wydatków stanowiących koszt wykorzystywania samochodu osobowego dla celów służbowych, w tym przypadku mających na celu uzyskanie przychodu. Ustawodawca w art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 28 poz. 127/ w art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ zmienił w ten sposób, że uznał za koszt uzyskania przychodu wydatki z tytułu używania, nie wprowadzonych do ewidencji środków trwałych, samochodów osobowych dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika. Wydatki te nie mogą przekraczać iloczynu z przemnożenia ilości przejechanych kilometrów tj. faktycznego przebiegu pojazdu przez stawkę za 1 km, określoną w odrębnych przepisach. W tym celu podatnik obowiązany jest do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Przytoczony przepis wszedł w życie z dnia 16 kwietnia 1993 r. i zawarty jest w jednolitym tekście ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/. Z jego treści wynika, że podatnik rejestruje tylko ilość przejechanych kilometrów, które nie mogą przekraczać przebiegu pojazdu bowiem stawka za przejazd 1 km jest sztywna i unormowana odrębnymi przepisami. W tej sytuacji żądanie od skarżącego rachunku lub faktury na przebieg kilometrów jest niezrozumiałe. Skarżący niczego nie kupował co zmuszałoby go do dokumentowania wydatku rachunkiem lub fakturą, koszt benzyny mieści się w stawce przejazdu za 1 km. Jedynym obowiązkiem skarżącego jest wykazanie ilości przejechanych kilometrów i pomnożenie ich przez stawkę za kilometr. Ten obowiązek skarżący wykonał. Organy podatkowe niczym nie wykazały, że podatnik jeździł samochodem w celach nie związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą brak zatem przesłanek do posądzenia skarżących o zawyżenie ilości kilometrów wynikających z przebiegu pojazdu. W tym stanie rzeczy i wobec naruszenia przez organy podatkowe prawa materialnego art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ należało orzec jak w sentencji. Postanowienie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 55 Kpa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło