I SA/Po 503/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-22
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Jerzy Małecki, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy, opierając się na oświadczeniu podatnika o prowadzeniu działalności przez cały rok, podczas gdy inne zebrane dowody (umowy dzierżawy, zeznania świadka) wskazywały na prowadzenie działalności tylko przez osiem miesięcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego. Organy oparły się na oświadczeniu podatnika o prowadzeniu działalności przez cały rok, ignorując inne dowody (umowy dzierżawy, zeznania świadka), które wskazywały na prowadzenie działalności jedynie przez osiem miesięcy. Sąd podkreślił, że wszelkie wątpliwości w takiej sytuacji należy rozstrzygać na korzyść podatnika, a organy powinny wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy.Stan faktyczny
Skarżący R.P. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za rok podatkowy. Organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe, przyjmując, że skarżący prowadził działalność gospodarczą przez cały rok. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując na wybiórcze traktowanie materiału dowodowego i błędne ustalenie okresu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podnosił, że działalność prowadzona była jedynie do końca sierpnia.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego; zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwoty 2930 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; wstrzymanie wykonania decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2005 r. ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 2930 zł (dwa tysiące dziewięćset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w pkt I sentencji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/W.Zygmont /-/J.Małecki
I SA/Po 503/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił R. P. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...] w wysokości [...]zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że R. P. w [...]r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usługowego mycia i naprawy pojazdów samochodowych oraz usług parkingowych w P. przy ul. [...]. Działalność ta opodatkowana jest zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej. Decyzją z dnia [...]r. Urząd Skarbowy stwierdził wygaśnięcie decyzji ustalającej R. P. wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej za [...]r. Podatnik od powyższej decyzji odwołał się. Decyzją z dnia [...]r. Izba Skarbowa decyzję organu pierwszej instancji utrzymała w mocy. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Zgodnie z art.40 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz.930 ze zm.) w przypadku stwierdzenia wygaśnięcia decyzji podatnik jest obowiązany płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy.
R. P. w dniu [...]r. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w [...]r. na formularzu PIT-30. W zeznaniu tym podatnik zadeklarował jedynie dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy. Zgromadzony materiał dowodowy niepodważalnie wskazuje, że R. P. w [...]r. prowadził działalność gospodarczą świadcząc usługi w zakresie mycia samochodów ciężarowych oraz usługi parkingowe dla tych samochodów. Przepis art.45 ust.6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.) stanowi, że "Podatek dochodowy wynikający z zeznania, jest podatkiem należnym za dany rok, chyba że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku (...)". Natomiast w świetle przepisu art.23 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), jeżeli podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania, organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, stosując metody wymienione w art.23 § 3 tej ustawy. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ nie znalazł danych do zastosowania metod szacowania określonych w art.23 § 3 Ordynacji podatkowej. W tym przypadku oparto się na dyspozycji art.23 § 4 ustawy która stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3 tego artykułu, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania. W związku z powyższym jako dowód w postępowaniu w części dotyczącej przychodów uznano oświadczenie podatnika z dnia [...]r. o uzyskanym przychodzie z działalności w zakresie mycia samochodów ciężarowych, dowody z zeznań świadka J.R. - pracownika obsługi technicznej, zatrudnionego u R.P. w okresie od [...]r. do [...]r. - w zakresie usług parkingowych oraz dokumenty dotyczące dzierżawy nieruchomości, z których wynika okres dzierżawy, a tym samym okres wykonywania działalności gospodarczej. W części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów jako dowód uznano przedłożone przez podatnika dokumenty dotyczące ponoszonych opłat za dzierżawę nieruchomości, na której prowadzona była działalność gospodarcza, dokumenty dotyczące zatrudnienia pracowników oraz oświadczenie R. P. z dnia [...]r. o poniesionych kosztach z prowadzonej działalności gospodarczej, z którego wyłączono pozycje określone przez podatnika jako: "dzierżawa terenu", "wypłaty pracowników", "ZUS", "karta podatkowa" oraz "obsługa klientów".
R. P. w celu prowadzonej działalności gospodarczej dzierżawił nieruchomość od przedsiębiorstwa "A". Na podstawie umów dzierżawy zawartych w dniach [...]r. i [...]r. podatnik dzierżawił teren oraz budynki o pow. [...]m2. Zgodnie z aneksem nr 2 do umowy z dnia [...]r. oraz aneksem nr 1 do umowy z dnia [...]r. powyższe umowy dzierżawy na wniosek R. P. zostały przedłużone do dnia [...]r. Z działalności w zakresie mycia samochodów ciężarowych podatnik uzyskał przychód w wysokości [...]zł. Przychód ten ustalono na podstawie oświadczenia podatnika z dnia [...]r. Na podstawie uzyskanych dowodów z zeznań świadka J.R. ustalono przychód uzyskany przez R. P. ze świadczenia usług parkingowych w wysokości [...]zł. Przychód ten ustalono jako iloczyn przyjętych dni okresu, w którym prowadzona była działalność parkingowa (wyłączając niedziele i święta od [...]r. do [...]r., tj. dnia wygaśnięcia umów dzierżawy nieruchomości, na której prowadzona była działalność gospodarcza), opłaty parkingowej i średniej ilości wnoszonych opłat na dobę przez kierowców samochodów ciężarowych T.I.R.
Łączny przychód z prowadzonej w [...]r. działalności gospodarczej przez podatnika stanowi sumę przychodów z działalności w zakresie mycia samochodów i usług parkingowych i wynosi [...]zł.
Koszty uzyskania przychodów z działalności prowadzonej przez podatnika organ podatkowy ustalił dysponując dowodami dotyczącymi ponoszonych opłat za dzierżawę nieruchomości pod działalność gospodarczą w wysokości [...]zł. Na podstawie przedłożonych przez podatnika dokumentów oraz dokumentów uzyskanych z Urzędu Skarbowego i Urzędu Skarbowego dotyczących zatrudnienia pracowników ustalono wysokość świadczeń ponoszonych przez R. P. związanych z zatrudnieniem pracowników.
W odwołaniu z dnia [...]r. R. P. podkreślił, że w [...]r. prowadził działalność gospodarczą do końca sierpnia, tak więc kwoty osiągniętego przychodu jak i poniesionych kosztów należy pomniejszyć o 1/3.
Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej należnego podatku i określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...] w kwocie [...]zł. W pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu podano, że w decyzji uwzględniono odwołanie w zakresie poniesionych kosztów, tj. opłat za usługi telefoniczne, pozostające w bezpośrednim związku z miejscem prowadzonej działalności gospodarczej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił decyzjom organów I i II instancji naruszenie art.23 § 4, art.121,122,180,181 i 188 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem strony w postępowaniu wyraźnie naruszono zasadę prawdy obiektywnej i zaufania do działania organów administracji publicznej. Według skarżącego zebrany materiał dowodowy potraktowano wybiórczo, a same decyzje mają charakter sankcji i służą jedynie interesom Skarbu Państwa.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jednocześnie na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna.
Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze zwracał uwagę na okoliczność, że prowadził działalność gospodarczą do końca sierpnia [...]r.
Z kolei organy podatkowe przyjęły, że - zgodnie z oświadczeniem z dnia [...]r. - działalność prowadzona była przez cały rok [...].
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na niekonsekwencję organów, które w sprawie oparły się również na takich dowodach jak umowy dzierżawy i najmu zawarte przez R.P. ze spółką przedsiębiorstwem "A" oraz zeznanie świadka J.R.
Zarówno z umów jak i zeznań wynika, że działalność gospodarcza prowadzona była w okresie od stycznia do sierpnia [...]r. (k.188,198 i 236-238 akt adm.). Należy również zwrócić uwagę na okoliczność, że w protokole z dnia [...]r. zawarto stwierdzenie, że R.P. po likwidacji w [...]r. działalności gospodarczej uzyskiwał dochody ze stosunku pracy. Podatnik został zatrudniony w myjni samochodowej we L. przy ul. [...]. Ten stan rzeczy trwał do chwili sporządzenia w/w protokołu.
Wysokość dochodu R. P. z wynagrodzenia ze stosunku pracy w roku [...] został określony w zeznaniu podatnika PIT-30 na kwotę [...]zł (k.335).
Z analizy powyższych dowodów wynika, że organ podatkowy przyjął, że zasadnicze znaczenie dla określenia przychodu podatnika w [...]r. miało jego oświadczenie z [...]r. Taki pogląd uznać należy za błędny. Zadaniem organów jest podejmowanie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy powinny również w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W okolicznościach niniejszej sprawy należało więc skonfrontować oświadczenie podatnika złożone do protokołu w dniu [...]r. o wysokości osiągniętego przychodu i poniesionych kosztach w [...]r. z innymi dowodami. Te ostatnie zaś wyraźnie wskazują, że działalność gospodarcza była prowadzona przez osiem miesięcy [...]r.
Dodatkowo należy wskazać, że organy nie podważyły oświadczenia skarżącego, iż po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej został on zatrudniony w myjni samochodowej we L. Można więc było przyjąć, że pracował tam od września do grudnia [...]r.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wszelkie wątpliwości rozstrzygnąć należy na korzyść podatnika, tym bardziej że, jak na to wskazano wyżej, przemawiają za tym inne zgromadzone w sprawie dowody.
W dalszym postępowaniu organy podatkowe winny mieć powyższe na uwadze.
W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art.200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji - na podstawie art.152 w/w ustawy.
/-/K.Pawlicki /-/W.Zygmont /-/J.Małecki
L.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło