I SA/Po 504/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-04-05
Skład orzekający: Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sama utrata płynności finansowej lub uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza gdy w przypadku uwzględnienia skargi, uiszczona kwota może zostać zwrócona.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu nakładającej karę pieniężną, argumentując, że jej wykonanie może spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki ze względu na jej sytuację finansową, jako matki dwójki dzieci. Organ pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić wniosek.
W skardze z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie dla skarżącej może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżąca jest posiadaczką mieszkania w [...], w którym mieszka wraz z rodziną - mężem oraz dwójką dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Ponadto jest właścicielką działki o powierzchni [...] m2 w miejscowości [...]. Dodatkowo korzysta z czteroletniego samochodu [...], wykorzystywanego również w celach służbowych.
Z deklaracji podatkowej za rok 2012 wynika, że skarżąca uzyskała dochód w wysokości [...] zł, co daje średni miesięczny dochód w wysokości około [...] zł. W następnym roku kalendarzowym zysk z działalności gospodarczej wnioskodawczyni zmalał do kwoty [...] zł, co pozwala przyjąć, że miesięcznie udało uzyskać się kwotę w średniej wysokości [...] zł, a zatem o blisko dwa tysiące niższą w perspektywie miesiąca. Z kolei deklaracja za rok 2014 wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej utrzymała się na zbliżonym poziomie, ponieważ udało jej się uzyskać dochód w wysokości [...] zł, co daje średni miesięczny dochód na poziomie około [...] zł.
Analiza rachunku finansowego skarżącej wskazuje na fakt, iż dokonuje ona na bieżąco opłat z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z prowadzoną przez siebie działalnością handlową zmuszona jest ona na bieżące opłacanie kontrahentów dostarczających towary do prowadzonych przez wnioskodawczynię punktów handlowych. Wykonanie kary pieniężnej doprowadzić może do poważnego zaburzenia równowagi finansowej oraz do powstania zaległości finansowych, które skarżąca zobowiązana jest opłacać w określonych terminach, a co za tym idzie - narastania odsetek, które skarżąca zmuszona będzie płacić nawet w wypadku pozytywnego rozstrzygnięcia sądowego. Dodatkowo Skarżąca ponosi koszty utrzymania w wysokości około [...] – [...] zł miesięcznie.
Wnioskodawczyni ponosi koszty utrzymania dwójki dzieci w wieku [...] i [...] lat, obejmujące wyżywienie, odzież oraz opiekę medyczną. Dodatkowo należy mieć na uwadze wszelkie koszty związane z uczęszczaniem dzieci do szkoły (podręczniki, szkolne obiady, wycieczki, odzież) oraz dodatkowe zajęcia pozaszkolne.
W ocenie pełnomocnika skarżącej trudno przyjąć, aby tymczasowa ochrona w takich przypadkach nie była efektywnie możliwa, zwłaszcza dostrzegając, że w istocie nakładanie kar na przyjętej przez organy podstawie, w realiach postępowań polega również na uskutecznianiu przepisu z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, czyli na działaniu z naruszeniem prawa europejskiego. Do wniosku załączono deklaracje podatkowe skarżącej wraz z wyciągiem z konta bankowego oraz oświadczeniem o stanie majątkowym.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W sytuacji, gdy Sąd ma wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności strona skarżąca musi wykazać we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 39/09). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie sądu (postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005r., sygn. akt II OZ 201/05). Wywody zawarte we wniosku winny być połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco danych obrazujących sytuację strony (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, publ. LEX nr 575347).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. W uzasadnieniu wniosku nie wykazano żadnych konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, iż w stosunku do skarżącej wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Odnosząc się argumentacji zawartej we wniosku, wskazać należy, że w 2014 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, a więc ponad pięciokrotnie przewyższający wysokość wymierzonej kary pieniężnej tj. [...] zł.
Skarżąca uzasadniając swój wniosek podniosła wprawdzie, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudności w jej sytuacji finansowej, bowiem jest matką dwójki dzieci i ponosi koszty ich utrzymania. Na poparcie swojej argumentacji przedłożyła również dokumentację. Jednakże znajdujące się w aktach sądowych sprawy dokumenty, w tym zeznanie podatkowe PIT – 36, PIT –B, PIT – O za 2012, 2013 r. oraz PIT – 36 L za 2014 r., oświadczenie oraz wyciągi z rachunków bankowych nie są wystarczające do kompleksowej oceny przez Sąd sytuacji majątkowej skarżącej.
Z deklaracji podatkowej za rok 2012 wynika, że skarżąca uzyskała dochód w wysokości [...] zł. W 2013 roku zysk z działalności gospodarczej wnioskodawczyni zmniejszył się do kwoty [...] zł. Z kolei deklaracja za rok 2014 wskazuje, że sytuacja finansowa skarżącej poprawiła się bowiem uzyskała dochód w wysokości [...] zł, co daje średni miesięczny dochód na poziomie około [...] zł.
Zdaniem Sądu przedstawiony przez skarżącą dochód w latach 2012-2014 nie może być jedynym miarodajnym kryterium na badanie zdolności skarżącej do zapłaty wymierzonej kary. Natomiast fakt posiadania przez skarżącą innych zobowiązań nie może prowadzić do wniosku, że mogą one być zaspokojone kosztem należności wobec Skarbu Państwa. Potrzeba wydatkowania posiadanych środków na zaspokojenie zobowiązań kredytowych nie może być priorytetowo traktowana przed obowiązkiem uiszczenia należnego podatku i innych należności wobec Skarbu Państwa, które to należności powinny być zaspokojone w pierwszej kolejności.
W ocenie Sądu nawet fakt wyegzekwowania określonej kwoty przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie wywołuje nieodwracalnych skutków, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Podkreślić należy, że utrata płynności finansowej czy uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero bowiem porównanie wydatków skarżącej z jej majątkiem czynnym mogłoby pozwolić ustalić jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącej i osób pozostających na jej utrzymaniu wywoła wykonanie decyzji. Sąd nie mógł zatem uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd zwraca uwagę, że wprawdzie w art. 61 § 3 P.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie skarżącej, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej przez wykonanie zaskarżonej decyzji znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 3 związku z art. 61 § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło