I SA/Po 51/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-03-20

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Barbara Rennert, Michał Ilski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lokal niemieszkalny, będący własnością spółki komandytowej i wykorzystywany na cele wynajmu (prywatny dom akademicki), powinien być opodatkowany wyższą stawką podatku od nieruchomości jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo że skarżąca argumentuje, iż ma on charakter mieszkalny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że lokal niemieszkalny należący do spółki komandytowej, wykorzystywany na cele wynajmu (prywatny dom akademicki), jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku spółek prawa handlowego, które nie podlegają podwójnej identyfikacji, każdy składnik majątku służy działalności gospodarczej. Organy prawidłowo zastosowały wyższe stawki podatku od nieruchomości, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, które klasyfikowały lokal jako niemieszkalny.
Stan faktyczny
Skarżąca, spółka komandytowa, kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 rok. Spór dotyczył opodatkowania lokalu niemieszkalnego przy ul. [...] w Poznaniu, który skarżąca uważała za mieszkalny i wykorzystywany do celów mieszkaniowych, podczas gdy organy uznały go za związany z działalnością gospodarczą i zastosowały wyższe stawki podatku. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej, w tym błędne określenie podstaw opodatkowania i niewłaściwe zastosowanie stawek podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 roku sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 rok oddala skargę. Prezydent M. P. wydaną w wyniku powtórnego rozpoznania sprawy decyzją z 06 lutego 2024 r., nr [...] określił W. K. sp. k. (dalej zwanej również skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. na kwotę [...]zł. Prezydent w swoim rozstrzygnięciu przedstawił przebieg postępowania w sprawie z uwzględnieniem wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji kasacyjnych. Skarżąca w 2019 r. była właścicielem lokalu niemieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] w udziale wynoszącym [...]. Lokal ten stanowił halę garażową o pow. użytkowej 344,77 m2. Z halą tą związany był udział wynoszący [...] w nieruchomości wspólnej, którą stanowił grunt o pow. 634,00 m2 oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Wyjaśniono, że 01 stycznia 2019 r. udział skarżącej w prawie własności hali garażowej wynosił [...]. Udział ten 01 kwietnia 2019 r. wynosił [...], a 01 sierpnia 2019 r. [...]. Udział o wskazanej ostatnio wielkości został przez skarżącą zbyty 17 grudnia 2019 r. Skarżąca była ponadto w 2019 r. właścicielem lokalu niemieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] o pow. użytkowej 194,85 m2. Do lokalu tego przynależał udział wynoszący [...] części we współwłasności nieruchomości wspólnej którą stanowi grunt o łącznej pow. 2.198 m2. W kontekście hali wskazano, że znajduje się ona w posiadaniu skarżącej będącej przedsiębiorcą, w konsekwencji czego jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz zastosowanie znajduje stawka właściwa dla gruntów oraz budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uznano, że stawka ta znajduje zastosowanie również do wyodrębnionych lokali niemieszkalnych i związanego z nimi udziału w gruncie. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że nieruchomość przy ul. [...] została zakupiona w celach mieszkaniowych i w takich celach jest wykorzystywana i, że nie została wprowadzona do ewidencji środków trwałych. Koszty związane z eksploatacja budynku stanowią koszt uzyskania przychodu spółki. Jednocześnie z wyjaśnień przedstawionych przez spółkę, wynika, że podatek od nieruchomości za lata 2017 do 2020 za przedmiotową nieruchomość stanowił koszt uzyskania przychodu. Zaznaczono przy tym, że lokal przy ul. [...] zgodnie z ewidencją gruntów i budynków jest lokalem niemieszkalnym. Znajduje się tam prywatny dom akademicki - "[...]". Wynajem wpisuje się w rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności. Prowadzenie akademika jest działalnością gospodarczą, a do nieruchomości zajętej na ten cel zastosowanie mają stawki właściwe dla działalności gospodarczej. Skarżąca wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy z jednoczesnym przyjęciem składników i podstaw opodatkowania zgodnie ze złożoną przez skarżącą informacją o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach. Ewentualnie zaś wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. SKO w [...] decyzją z 24 października 2024 r., nr [...] utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji. Uznano, że spór dotyczy sposobu opodatkowania nieruchomości przy ul. [...] w P.. W ocenie Kolegium wskazany obiekt poza wszelką wątpliwością ma charakter niemieszkalny. Spółka przypisuje budynkowi taką funkcję wyłącznie w oparciu o sposób wykorzystywania go na te cele przez studentów. Dostrzeżono przy tym, że najem pomieszczeń odbywa się odpłatnie i wpisuje się w charakter działalności gospodarczej skarżącej. Skarżąca wniosła skargę na omówioną powyżej decyzję Kolegium. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 6 ust. 9 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l.") w zw. z art. 21 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") a to poprzez błędne określenie przez organ podstaw i składników opodatkowania, skutkujące ustaleniem wymiaru podatku w wysokości wyższej niż wynikająca ze złożonej przez skarżącą na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach; 2) art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 lit. b) u.p.o.l, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dla stanowiącego w 2019 r. własność skarżącej lokalu przy ul. [...] w P. właściwa jest stawka opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo iż stanowiący w 2019 r. własność skarżącej lokal przy ul. [...] w P. faktycznie ma charakter mieszkalny oraz był w całym okresie objętym zaskarżoną decyzją wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe osób trzecich, przy czym wykorzystywany był do trwałego zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a nie jedynie do krótkotrwałego najmu, zaś zapatrywanie organu pozostaje w sprzeczności z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, w tym w szczególności uchwałą NSA z 21 października 2024 r., III FPS 2/24, jak również wyrokiem TK z 24 lutego 2021 r., SK 39/19; 3) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. a to poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasad oceny dowodów, w szczególności poprzez pominięcie faktycznego sposobu wykorzystania stanowiącego w 2019 r. własność skarżącej lokalu przy ul. [...] w P., faktycznie mającego charakter mieszkalny, służącego trwałemu zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, jak również okoliczności polegającej na stosowaniu przez skarżącą stawki podatku VAT ZW w fakturach wystawianych na najemców, przesądzających o mieszkalnym charakterze lokalu przy ul. [...] w P., i oparcie się przez organ przy dokonaniu kwalifikacji lokalu przy ul. [...] w P. jako lokalu niemieszkalnego wyłącznie na treści księgi wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków; 4) art. 121 § 1 O.p. a to poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; 5) art. 124 O.p. a to poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie organów należało uznać m. in., że lokal skarżącej mieszczący się przy ul. [...] w P. oraz związany z nim udział w gruncie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca kwestionuje powyższe zapatrywanie. W jej ocenie opodatkowanie spornego lokalu oraz związanego z nim udziału w gruncie powinno nastąpić z zastosowaniem stawek właściwych dla budynków mieszkalnych oraz gruntów pozostałych. Rację w sporze należało przyznać organom podatkowym. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., użyte w ustawie określenia oznaczają: grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Jak stanowi zaś art. 1a ust. 2a powołanej ustawy, do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania; 4) gruntów: a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104, 1629, 2073 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 80), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, b) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit. a, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń, c) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach - chyba że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w lit. a. Wykładnia językowa art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. prowadzi do wniosku, że wystarczającym warunkiem uznania określonego gruntu, budynku lub budowli za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej jest posiadanie danego przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W wyroku TK z 14 lutego 2021 r., SK 39/19 orzeczono jednak, że wskazany ostatnio przepis rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP. W ocenie TK przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą uznano za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Stwierdzono, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi instrument służący celom innym niż fiskalne, będący nieproporcjonalnym obciążeniem podatkowym polegającym na nieodróżnianiu sytuacji podatkowej podatników posiadających nieruchomości, ale niewykorzystujących i niemogących ich wykorzystać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników wykorzystujących posiadane nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. TK nieproporcjonalność ingerencji w konstytucyjne prawo własności upatruje w braku precyzyjnych kryteriów, poza samym posiadaniem nieruchomości przez przedsiębiorcę, pozwalających ustalić występowanie faktycznego lub potencjalnego związku gruntu lub budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.) wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą uznano za nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów. Dokonując analizy powołanego orzeczenia TK należy dostrzec, że stanowi ono wyrok interpretacyjny. Z tego typu wyroków wynika zakaz interpretacji przepisu, który mógłby doprowadzić do jego odczytania i zastosowania w sposób niezgodny z Konstytucją RP. Cechą wyroku interpretacyjnego czy też zakresowego jest to, że nie pozbawia on domniemania konstytucyjności całego przepisu prawnego, do którego się odnosi. W takim przypadku wyrok TK pozbawia domniemania konstytucyjności jedynie określony wariant interpretacyjny danego przepisu. Uzasadnienie wyroku TK z 14 lutego 2021 r., SK 39/19 prowadzi do wniosku, że opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. TK nie zakwestionował jednak konstytucyjności innych wariantów interpretacyjnych art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W ocenie Sądu wnioskując a contrario przyjąć należy, że opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków wykorzystywanych lub mogących potencjalnie być wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej nie narusza reguł konstytucyjnych. Pojawia się jednak pytanie o to jakie okoliczności mogą uzasadniać zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w sposób odpowiadający standardom konstytucyjnym. Jak wskazano w wyroku NSA z 15 grudnia 2021 r., III FSK 4061/21 nie powinno budzić wątpliwości, że okoliczność, iż nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, będącego jako jej właściciel (użytkownik wieczysty, samoistny posiadacz) podatnikiem, nie przesądza o możliwości zastosowania najwyższych stawek opodatkowania, jeżeli podmiot ten może być identyfikowany podwójnie, a więc również jako jednostka, w posiadaniu której znajdują się nieruchomości niepowiązane w żaden sposób z jego aktywnością gospodarczą. W odniesieniu do takich nieruchomości sytuacja prawnopodatkowa podatnika-przedsiębiorcy jest identyczna jak osoby niebędącej przedsiębiorcą. Dyrektywy interpretacyjne wskazane w wyrokach TK z 14 lutego 2021 r., SK 39/19 oraz 12 grudnia 2017 r., SK 13/15 zbliżają znaczenie zwrotu "związany z działalnością gospodarczą" do pojęcia "zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej" lecz jedynie w przypadku podwójnej identyfikacji podatnika. Jeżeli natomiast jedyną formą aktywności podatnika/przedsiębiorcy, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość, jest wykonywanie działalności gospodarczej, uznać należy, że wyłącznym przejawem jego działania jest prowadzenie przedsiębiorstwa. W takim przypadku już tylko samo posiadanie nieruchomości oznacza, że jest ona związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji zastosowanie znajdą stawki opodatkowania przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. Do takich wniosków prowadzi prawidłowe odczytanie celu wprowadzonej 01 stycznia 2003 r. w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definicji gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą. Jasną intencją ustawodawcy było ograniczenie zjawiska kumulacji przez przedsiębiorców nieruchomości zbędnych do realizacji ich zadań. Za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz: 1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c., w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: – są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo – mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Użyty w wyroku TK z 24 lutego 2021 r., SK 39/19 zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" należy tłumaczyć w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. W dotychczasowym orzecznictwie wprost wskazuje się, że dla prawidłowej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. istotne jest ustalenie statusu podmiotu będącego podatnikiem w tym podatku, a zatem czy podatnik występuje w obrocie tylko jako przedsiębiorca, czy także w innych rolach, a zatem czy może być podwójnie identyfikowany. W przypadku spółek prawa handlowego nie zachodzi możliwość podwójnej identyfikacji podmiotu. W konsekwencji tego rodzaju podmioty należy uznawać za przedsiębiorców, a należące do nich grunty, budynki i budowle, podobnie jak inne składniki majątku wchodzą w skład prowadzonego przez nie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. [tak: wyrok NSA z 9 sierpnia 2023 r., III FSK 1456/22]. W ocenie Sądu organy obu instancji trafnie uznały, że lokal skarżącej mieszczący się przy ul. [...] w P. wraz z przynależnym mu udziałem w gruncie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca jest spółką komandytową. Jej jedyną formą aktywności jest prowadzenie działalności gospodarczej. W przypadku spółki komandytowej nie sposób mówić o tzw. podwójnej identyfikacji podatnika. W przypadku spółki prawa handlowego brak jest możliwości wyróżnienia majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz majątku prywatnego. Każdy składnik majątku spółki prawa handlowego stanowi majątek służący prowadzeniu działalności gospodarczej. Powyższa okoliczność jest wystarczająca do uznania, że sporny lokal wraz z udziałem w gruncie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W 2019 r. zadeklarowanym przeważającym przedmiotem działalności skarżącej było wykonywanie robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków. Jako przedmiot pozostałej działalności zadeklarowano m. in. wynajem i dzierżawę. Dostrzec w tym miejscu należy, że sporny budynek stanowi prywatny dom akademicki - "[...]". Z kolei wynajem i dzierżawa stanowi jeden z zadeklarowanych w KRS przedmiotów działalności gospodarczej skarżącej. Treść znajdujących się w aktach umów najmu oraz faktur VAT nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca czerpała przychody z tytułu najmu. Z wyjaśnień skarżącej złożonych w trakcie postępowania podatkowego wynika, że podatek od nieruchomości związany ze sporną nieruchomością za lata 2017-2020 został przez nią uznany za koszt uzyskania przychodu. Wyjaśniono również, że także koszty związane z eksploatacją i utrzymaniem budynku stanowią koszty uzyskania przychodów. Organy zastosowały prawidłowe stawki podatku. Postanowienia art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. różnicują wysokość stawek podatku od gruntów w zależności m. in. od tego czy są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Również postanowienia art. 5 ust. 1 pkt 2 powołanego aktu różnicują wysokość stawek podatku od budynków lub ich części w zależności m. in. o tego czy są one mieszkalne (lit. a) czy też związane z prowadzeniem działalności gospodarczej bądź też stanowią budynki mieszalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (lit. b). Organy trafnie uznały, że sporny lokal skarżącej mieszczący się przy ul. [...] nie stanowi lokalu mieszkalnego. Powyższe wykluczało zastosowanie art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l. jak i skutkowało koniecznością zastosowania stawek podatku właściwych dla gruntów oraz budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustalając przeznaczenie spornego lokalu trafnie odwołano się do zapisów ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.g.k."), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego ostatnio przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów [por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09]. Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki – wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13 – jednakże okoliczności takie nie miały w sprawie miejsca. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku [por. wyrok NSA z 01 marca 2018 r., II FSK 458/16]. W realiach niniejszej sprawy doniosłe znaczenie ma to, że informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów [tak: wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12]. Również w powołanej wcześniej uchwale NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 stwierdzono, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 p.g.k., organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniom skarżącej za trafnością jej argumentacji nie przemawia uchwała NSA z 21 października 2024 r., III FPS 2/24. W uchwale tej wyjaśniono, że budynki, sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu art. 21 ust. 1 p.g.k. jako mieszkalne, przeznaczone do najmu, w ramach prowadzonej przez podatnika podatku od nieruchomości (wynajmującego) działalności gospodarczej, w takiej części, w jakiej służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych najemców, należy traktować jako budynki mieszkalne lub ich części, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. W uzasadnieniu uchwały wprost uznano, że za budynki mieszkalne uważać należy co do zasady budynki sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy sporny lokal skarżącej nie został sklasyfikowany jako lokal mieszkalny lecz jako lokal niemieszkalny. W konsekwencji dla zastosowania stawki podatku, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. wystarczające było ustalenie, że przedmiot opodatkowania jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjaśnić przy tym należy, że z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości bez znaczenia pozostaje kwestia tego w jaki sposób świadczone przez skarżącą usługi wynajmu były opodatkowane na gruncie podatku od towarów i usług. Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały postanowienia u.p.o.l. trafnie uznając sporny lokal skarżącej mieszczący się przy ul. [...] w P. oraz związany z nim udział w gruncie za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W toku postępowania podatkowego nie naruszono reguł rządzących tego rodzaju postępowaniem. W szczególności poczyniono prawidłowe ustalenia faktyczne pozwalające na określenie wysokości zobowiązania podatkowego. W tym zakresie prawidłowo ustalono m. in. przeznaczenie spornego lokalu kierując się zapisami ewidencji gruntów i budynków. Nie naruszono również reguł ogólnych postępowania podatkowego, w tym zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 O.p.) jak i zasady przekonywania (art. 124 O.p.). Kolegium prawidłowo uzasadniło swoje rozstrzygnięcie wyjaśniając motywy, którymi kierowano się stosując względem skarżącej stawki podatku od nieruchomości właściwe dla gruntów oaz budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło