I SA/Po 526/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi X. X. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r.; postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wskazanym powyżej zakresie. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z 17 maja 2018 r. wniósł skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 30 lipca 2018 r. wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł pełnomocnik skarżącego złożył sporządzony na urzędowym formularzu przez wnioskodawcę 07 sierpnia 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w chwili obecnej znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Na jego utrzymaniu pozostaje córka oraz żona, która nie pracuje z uwagi na zajmowanie się dzieckiem. Pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący posiada wiele zobowiązań finansowych, w tym również zaciągniętych na spłatę zobowiązań podatkowych. Wnioskodawca uzyskuje miesięczny dochód netto w kwocie [...]zł, po opłaceniu wskazanych zobowiązań do dyspozycji pozostaje jednak niewiele ponad [...] zł. Kwota ta przeznaczana jest na bieżące utrzymanie członków rodziny. Skarżący musiał zawiesić działalność gospodarczą z uwagi na brak możliwości pokrycia kosztów jej utrzymania. Wnioskodawca podał, że nie jest w stanie zaoszczędzić żadnej kwoty, a co za tym idzie pokryć kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego wynika m.in., że jest on współwłaścicielem budynku mieszkalnego o pow. [...] m2 oraz związanego z tym budynkiem gruntu o pow. [...] ha. Cena zakupu wskazanej nieruchomości wynosiła [...] zł. Wartość obciążającej nieruchomość hipoteki wynosi [...] zł. Wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności. Skarżący posiada samochód [...] (rok produkcji 2004) o szacunkowej wartości [...] zł. Małżonka wnioskodawcy nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zobowiązania oraz stałe wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: rata kredytu hipotecznego – [...] zł, rata kredytu gotówkowego – [...] zł, rata "za zakupy" – [...] zł, opłaty za media ok. [...] zł miesięcznie, karta kredytowa – minimalna kwota spłaty [...] zł. Zarządzeniem referendarza sądowego z 20 sierpnia 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania poprzez przedłożenie wskazanych w zarządzeniu dokumentów oraz wyjaśnień celem ustalenia rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy. Wezwanie wystosowane na podstawie wskazanego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego 23 sierpnia 2018 r., z uwagi na co termin na przedłożenie wskazanych w zarządzeniu dokumentów oraz wyjaśnień mijał z dniem 30 sierpnia 2018 r. Do dnia wydania niniejszego orzeczenia pełnomocnik skarżącego nie ustosunkował się do wezwania. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy okazał się bezzasadny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona, która chce skorzystać z omawianego prawa powinna podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym oraz z własnej inicjatywy bądź też na wezwanie referendarza sądowego przedstawić dowody potwierdzające taki stan rzeczy. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo wezwania pełnomocnik skarżącego nie przedstawił zeznań podatkowych wnioskodawcy oraz jego małżonki, nie wyjaśniono czy skarżący bądź jego małżonka posiadają rachunki bankowe, lokaty bankowe, karty kredytowe, nie okazano również zaświadczenia o zatrudnieniu skarżącego. Nie wyjaśniono czy wnioskodawca bądź też jego małżonka uzyskują inne niż wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy dochody bądź też czy korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. Nie przedłożono dokumentu świadczącego o ustanowieniu pomiędzy wnioskodawcą a jego małżonką ustroju rozdzielności majątkowej jak i dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych przez gospodarstwo domowe wnioskodawcy. W kontekście powyższych zaniechań należy wyjaśnić, że gdy sąd bądź referendarz sądowy, w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji wnioskodawcy, wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 p.p.s.a., wnioskodawca powinien uczynić zadość takiemu wezwaniu, a nie może go realizować wybiórczo czy w sposób niedokładny, a tym bardziej ignorować. Uchylając się od pełnej współpracy z sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy [tak: postanowienie NSA z 23 lipca 2014 r., II GZ 393/14, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Pełnomocnik skarżącego nie udzielając odpowiedzi na wezwanie wystosowane na podstawie zarządzenia z 20 sierpnia 2018 r. uniemożliwił ustalenie czy jego mocodawca w rzeczywistości nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczenia również wymaga, że do wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedłożono jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego na weryfikację wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności świadczących o jego trudnej sytuacji. Konkludując rozważania w powyższym zakresie należy stwierdzić, że na skutek nieustosunkowania się do wezwania wystosowanego na podstawie zarządzenia z 20 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że jego mocodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.