I SA/Po 529/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-07-07
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Maria Skwierzyńska, Włodzimierz Zygmont
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował możliwość zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodu, opierając się wyłącznie na wadliwości dokumentów (faktur) i nie badając rzeczywistego poniesienia wydatków na zakup towaru?Ratio decidendi
Wadliwość faktur i dowodów wpłaty nie wyklucza możliwości zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu, jeśli podatnik udowodni rzeczywiste poniesienie tych wydatków. Organ podatkowy powinien zbadać, czy transakcja zakupu faktycznie miała miejsce, nawet jeśli dokumentacja jest wadliwa, a następnie ocenić, czy poniesione wydatki mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła podatnikowi O. H.-R. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r., kwestionując zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków wynikających z faktur wystawionych przez firmę "[...]" z powodu ich wadliwości. Podatnik kwestionował stanowisko organów, wskazując na zeznania świadka potwierdzające dostawę towaru oraz postanowienie o umorzeniu śledztwa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, stwierdzając jednocześnie, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2009 r. sprawy ze skargi O. H.-R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego O. H.-R. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrot kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. /-/ W.Zygmont /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] [...] r. Nr [...] określił podatnikowi Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "[...]" z siedzibą w P. – O. H. – R., za rok [...] podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu stwierdził, że , podatnik zawyżył koszty uzyskania przychodu za [...] z pozarolniczej działalności gospodarczej polegającej na handlu koncentratem pomidorowym oraz na świadczeniu usług niematerialnych (negocjowaniu kontraktów, wyszukiwaniu dostawców buraków przemysłowych oraz wyszukiwaniu odbiorców koncentratu jabłkowego) o kwotę [...] zł, na którą składają się należności za koncentrat pomidorowy w kwotach netto, wynikające z [...] faktur ujętych po stronie wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wystawionych przez firmę "[...]" z siedzibą w L. - właściciel P. S.. Faktury nie pochodziły bowiem od firmy "[...]", której pieczątką zostały opatrzone, nie są też podpisane przez właściciela tej firmy bądź inną uprawnioną osobę, należności z nich wynikające nie zostały uiszczone przez podatnika przelewem, jak to na fakturach podano, a także nie wykazano innymi dowodami, niż powyższe faktury, aby objęty nimi zakup towaru miał miejsce i wydatek za ten towar został poczyniony.
Dyrektor Izby Skarbowej w P., po rozpatrzeniu odwołania podatnika, decyzją z dnia [...] października [...] nr [...] rozstrzygnięcie powyższe utrzymał w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] sygn. akt I SA/Po [...] oddalił skargę podatnika na decyzję organu odwoławczego. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych , że sporne faktury dokumentowały zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Skutkiem tego zasadne było odrzucenie księgi podatkowej podatnika jako nierzetelnej.
Podatnik w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji . W uzasadnieniu podatnik zwrócił uwagę na fakt, że T. D. potwierdził, iż miała miejsce dostawa i rozładunek koncentratu pomidorowego, a O. R. dokonywał rozliczeń ze swoim dostawcą. Organy podatkowe bezzasadnie odmówiły wiarygodności jego zeznaniom i nie podały powodów swego stanowiska. Powołał się także na postanowienie z dnia [...] [...] r. sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa, wszczętego na skutek złożonego przez podatnika zawiadomienia o przestępstwie. Postanowienie to nie zostało włączone przez organy podatkowe do materiału dowodowego, mimo iż organy włączyły do akt sprawy inne materiały pozyskane od prokuratury.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, sąd skontroluje zaskarżoną decyzję, uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i rozważy też, czy zachodzi konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych oraz uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając wyrok sąd wyższej instancji wyraził wiążący pogląd prawny, że wprawdzie sporne faktury oraz dowody wpłaty nie stanowią podstawy do zaliczenia ujętych w nich wydatków do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale to nie wyklucza jednak, iż podatnik przeprowadził w dniach [...] kwietnia 2002 r. transakcje zakupu koncentratu pomidorowego, ponosząc wydatki, które mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Wykazanie, że podatnik nie poniósł kosztów ujętych w zakwestionowanych fakturach nie jest równoznaczne z wykazaniem, że nie poniósł jakichkolwiek kosztów. Zakwestionowanie wskazanych wyżej dokumentów oznacza jedynie, że to na podatniku spoczywa ciężar wykazania, że poniósł koszty w celu osiągnięcia przychodu. Możliwości uwzględnienia w rozliczeniu podatkowym wydatków na nabycie koncentratu nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że podatnik nie potrafił wykazać, od kogo nabył towar i za jaką cenę.
Mając na uwadze powyższy pogląd i całokształt okoliczności sprawy, Sąd stwierdza, że w sprawie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ podatkowy a w rezultacie, że konieczne i uzasadnione okazało się uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując ponownie sprawę organ podatkowy będzie miał na uwadze całość zeznań świadka T. D. jak i wypowiedzi W. J.. Wyjaśni, czy ustały przeszkody (trudności) w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadka M. K. i czy podatnik ma wolę ponownego złożenia wniosku o przesłuchanie tego świadka ( pierwotny wniosek został cofnięty [...]czerwca 2006r.). Organ włączy do akt sprawy w charakterze dowodu postanowienie z dnia [...] [...] r. Prokuratury Rejonowej P.-S.. M. sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa, wszczętego na skutek złożonego przez podatnika zawiadomienia o przestępstwie. Podatnik w zawiadomieniu z dnia [...] [...]r. przyznał, że towar sprzedały mu nieznane osoby. Organ podatkowy przeprowadzi dowody na potwierdzenie swej tezy o nielegalnym pochodzeniu koncentratu pomidorowego. Uzupełniony materiał dowodowy organ rozpatrzy i oceni pod kątem poniesienia przez podatnika wydatków w celu osiągnięcia przychodu. Dokonawszy oceny tych dowodów organ poda powody swego stanowiska. O ile organ uzna, że fakt poniesienia wydatków został udowodniony, będzie miał otwartą drogę do oszacowania ich wysokości.
Z tych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c , art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.
/-/ W. Zygmont /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło