I SA/Po 542/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Skwierzyńska po rozpoznaniu dnia 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr: [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty i odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2006 roku oraz I i II kwartał 2007 roku postanawia odrzucić skargę. /-/ Maria Skwierzyńska Do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] w sprawie odmowy rozłożenia na raty i odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2006 roku oraz I i II kwartał 2007 roku. Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2009 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia. Ustosunkowując się do powyższego, strona skarżąca wniosła pismem z dnia 8 lipca 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 4 września 2009 r. referendarz sądowy tut. Sądu wydał zarządzenie pozostawiające powyższy wniosek bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie na wezwanie braków formalnych tego wniosku. Zarządzeniem z dnia 17 września 2009 r. strona skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Pismem z dnia 26 września 2009 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie oraz ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (wpisu od zażalenia). Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 17 września 2009 r. (sygn. akt: II FZ 469/09). W następstwie powyższego, mocą zarządzenia z dnia 26 lutego 2010 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego odpis prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wcześniej zaś, w dniu 10 lutego 2010 r., Sąd wezwał stronę skarżąca do sprecyzowania, czy wniosek zawarty w w.w. piśmie z dnia 26 września 2009 r. należy traktować jako wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu stałego od skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona wskazała, że: "(...) podtrzymuje, iż skierowany wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, złożonego zażalenia." Z kolei w dniu 17 marca 2010 r. strona skarżąca nadała na poczcie pismo, którym wniosła o zmianę terminu do uiszczenia wpisu od skargi, do dnia 10 kwietnia 2010 r., z uwagi na bardzo trudną sytuację życiową skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady ukonstytuowanej przez art. 220 § 1 zd. I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie: P.p.s.a.), pismo nieopłacone nie wywołuje żadnych skutków. Oznacza to m. in., że Sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis. Powyższa zasada jest ściśle związana z regułą wyrażoną przez art. 199 P.p.s.a., która stanowi iż co do zasady strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W odniesieniu przy tym do kosztów sądowych ustawa przewiduje zwolnienia podmiotowe, a ponadto przyznaje wojewódzkim sądom administracyjnym kompetencję do zwalniania stron, na ich wniosek, od obowiązku ponoszenia wskazanych kosztów w ramach instytucji prawa pomocy – o które to zwolnienie skarżący wniósł w niniejszym postępowaniu, jednak nie dopełniając, pomimo wezwania Sądu, rygorów ustawowych związanych z formą wniosku (k. 26), co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I tutejszego Sądu wzywające go do uiszczenia wpisu od skargi (sygn. akt: II FZ 469/09). Stąd skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, jednak do dnia dzisiejszego należna kwota nie została przez niego wniesiona. Strona złożyła natomiast – w ostatnim dniu terminu do wniesienia wpisu - wniosek "o zmianę terminu do uiszczenia wpisu od skargi", który w świetle powyższych wyjaśnień nie wywołał skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia należnego wpisu (por. też: postanowienie NSA z 10 stycznia 2007, I FZ 653/06, CBOSA). Należy przy tym wskazać, iż - wbrew twierdzeniu skarżącego – cytowana wyżej ustawa procesowa nie przewiduje możliwości zmiany terminu do uiszczenia opłaty sądowej (w tym wpisu), albowiem termin do uiszczenia na wezwanie Przewodniczącego brakującej opłaty od pisma ma charakter ustawowy, tj. nieprzekraczalny (art. 220 § 1 zd. I P.p.s.a.). W konsekwencji w.w. wniosek strony jest bezskuteczny (art. 85 P.p.s.a.), wobec czego uznać należy, że nastąpiło uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w związku z czym zaistniał szczególny skutek nieuiszczenia w terminie wpisu od skargi – w postaci jej odrzucenia (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W tym miejscu należy wyjaśnić – na zasadzie z art. 6 P.p.s.a. - iż w celu usunięcia ujemnych następstw wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, o ile strona nie ponosi winy w tym uchybieniu, ustawa – P.p.s.a. przewiduje instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, w tym uiszczenia brakującego wpisu od skargi, przy dochowaniu przez stronę wymogów z art. 86 – 87 P.p.s.a. Przede wszystkim zaś należy wskazać, że stosowny wniosek strona winna wówczas wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, której nie dokonała w terminie – w tym wypadku wnosząc brakujący wpis i załączając do wniosku dowód wpłaty. Niezależnie od powyższego, Sąd zważył, iż w niniejszym postępowaniu zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 220 § 3 P.p.s.a., dlatego orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Maria Skwierzyńska