I SA/Po 544/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-03-14

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, odrzucając jako koszty uzyskania przychodów faktury fikcyjne, niezaewidencjonowany przychód z działalności gastronomicznej oraz darowiznę, której nie potwierdzono?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów podatkowych za prawidłowe. Organy zasadnie odrzuciły jako koszty uzyskania przychodów faktury fikcyjne, ponieważ nie udowodniono faktycznego wykonania usług. Niezaewidencjonowany przychód z działalności gastronomicznej został prawidłowo określony, gdyż podatnik nie wykazał dowodów na kradzież lub zniszczenie towarów. Darowizna na rzecz Teatru w Krakowie nie została uznana, ponieważ brak było dokumentów potwierdzających jej wykonanie w 2002 roku, a pisma Teatru dotyczyły lat wcześniejszych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. Organ I instancji określił zobowiązanie, wskazując na niezaewidencjonowanie przychodu z działalności gastronomicznej, zaliczenie do kosztów fikcyjnych faktur oraz odliczenie darowizny, której nie potwierdzono. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, korygując jedynie wysokość przychodu z działalności gastronomicznej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].. nr [...]. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. oddala skargę /-/K. Pawlicki /-/W. Zygmont /-/M. Skwierzyńska Decyzją z dnia [...].. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego określił W.J. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok w kwocie [...].zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że podatnik: - nie zaewidencjonował w podatkowej księdze przychodów i rozchodów przychodu ze sprzedaży uzyskanego z działalności gastronomicznej, który obliczono na [...]. W zbiorze dokumentów podatnik posiada faktury dotyczące zakupu towarów związanych z działalnością gastronomiczną na kwotę ogółem [...]., na podstawie których obciążył koszty uzyskania przychodu z działalności gospodarczej. Towary te nie figurowały w spisie z natury na dzień [...].2002r., a podatnik nie wykazał przychodu ze sprzedaży tych towarów. W.J. w lokalu gastronomicznym ewidencjonował obrót przy zastosowaniu kasy rejestrującej, z której przedłożył niekompletne raporty dokumentujące sprzedaż wyłącznie w okresie od dnia [...].2002r. do [...].2002r. Raport z wyżej wymienionego okresu pokrywa się z raportem za okres od dnia [...].2002r. do [...].2002r., a zgodnie z fakturami zakupu towarów dla potrzeb tej działalności podatnik dokonywał do dnia [...].2002r. Jak wynika z powyższego, podatnik również nierzetelnie ewidencjonował obrót z działalności gastronomicznej przy zastosowaniu kasy rejestrującej. W trakcie kontroli podatnik złożył oświadczenie, że w działalności gastronomicznej stosował marżę w wysokości 50%. - zaewidencjonował koszty zakupu w kwocie [...]., wynikające z faktur dokumentujących zdarzenia, które nie miały miejsca. Urząd Kontroli Skarbowej przeprowadził kontrolę skarbową w firmach, które wystawiały fikcyjne faktury. Były to: firma "A" z K., firma "B" w K. i firma "C" w K . Właściciele w/w firm wystawiali faktury na rzecz firmy W.J.. Organ kontroli ustalił, że kontrahenci podatnika nie posiadają żadnych dokumentów związanych z prowadzoną działalnością i nie posiadają kopii wystawionych przez siebie faktur. - odliczył od dochodu darowiznę na rzecz Teatru w K. w kwocie [...]., której nie potwierdzono u obdarowanego. Dowodem przekazania darowizny była wystawiona w dniu [...].2002r. faktura, w której wartość przekazanych robót określono na [...].. W wyniku kontroli doraźnej, przeprowadzonej w Teatrze, stwierdzono że przedmiotowa darowizna nie miała miejsca – w dokumentacji obdarowanego brak było dowodów potwierdzających otrzymanie darowizny. Organ ustalił również, że osoba potwierdzająca odbiór faktury nie była w tym czasie zatrudniona w Teatrze. W tych okolicznościach organ wydał przedmiotową decyzję, gdyż zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że podatnik nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W odwołaniu z dnia [...].2005r. W.J. wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W zakresie ustalenia przychodu z działalności gastronomicznej podatnik wskazał, że w protokole kontroli z dnia [...].2005r. ujęto zakupy artykułów spożywczych i alkoholi na kwotę [...].oraz zakup pasty do zębów na kwotę [...]., podczas gdy w decyzji podaje się kwotę [...].. Podatnik wyjaśnił, że jego lokal gastronomiczny był regularnie okradany, o czym zawiadamiał Policję. Zdaniem skarżącego protokoły policyjne nie powinny być pomijane przez organ przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Odnośnie faktur wystawionych przez inne firmy podatnik zauważył, że faktury spełniają wymogi formalne zawarte w art. 33 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług. Omawiany przepis wprowadzał obowiązek zapłaty podatku przez wystawcę faktury, nawet wówczas gdy sprzedaż nie miała faktycznie miejsca. W sprawie darowizny na rzecz Teatru w K. podatnik podniósł, że organ odrzucił wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Dyrektora Naczelnego Teatru – R.C.. Podatnik powołał się również na treść pism, w których dyrekcja placówki wyrażała podziękowanie za hojność na rzecz tej placówki. Decyzją z dnia [...].2006r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości zaskarżoną decyzję i określił wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w kwocie [...].. W sprawie zarzutu dotyczącego przychodu ze sprzedaży uzyskanego z działalności gastronomicznej organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało zasadność stanowiska organu I instancji co do tego, iż W.J. zaniżył w 2002r. przychód osiągnięty z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej poprzez nieuwzględnienie przychodu z tytułu sprzedaży zakupionych w okresie od [...]. do [...].2002r. towarów związanych z prowadzoną przez niego działalnością gastronomiczną tj. alkoholi i artykułów spożywczych. Brak jest w ewidencji podatkowej jakichkolwiek dowodów świadczących o sprzedaży spornych towarów, towary te nie zostały również ujęte w spisie z natury na dzień [...].2002r. Natomiast wyjaśnienia strony, iż zakupione towary częściowo uległy zepsuciu oraz że były przedmiotem kradzieży, nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranych w sprawie dowodach. Odwołujący się nie przedłożył bowiem żadnych protokołów strat, czy też protokołów policyjnych na okoliczność kradzieży towarów, choć sam powoływał się na te okoliczności. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia podnoszonego przez podatnika w odwołaniu faktu zepsucia się bądź kradzieży spornych towarów. Podjęte w sprawie czynności kontrolne wykazały również, iż podatnik nierzetelnie ewidencjonował za pomocą kasy rejestrującej obrót z działalności gastronomicznej. Przedstawione przez niego raporty z kasy fiskalnej są niekompletne i dotyczą jedynie okresu od [...].2002r. do [...].2002r., podczas gdy zakup towarów dokonywany był również po tej dacie tj. do dnia [...].2002r. Z tego względu zasadnie uznano, iż podatnik nierzetelnie ewidencjonował obrót także przy użyciu kasy fiskalnej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał, iż W.J. zaniżył przychód z tytułu prowadzonej działalności gastronomicznej w 2002r. Przy czym wartość nie zaewidencjonowanego przychodu z działalności gastronomicznej wyniosła według ustaleń organu II instancji [...].– według wyliczenia [...]. (wartość zakupionych artykułów spożywczych oraz alkoholi z wyłączeniem wydatku na zakup pasty do zębów w kwocie [...].) + 50% marży czyli [...].=[...]., a nie jak mylnie przyjął to organ kontrolny [...].. W ocenie organu odwoławczego brak podstaw do uznania za koszt uzyskania przychodów roku 2002 wydatków w kwocie [...]., poniesionych tytułem zapłaty za usługi blacharsko – dekarskie. Skoro przedłożone faktury mają charakter fikcyjny, to nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wykazanego na nich wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Organ odwoławczy zgodził się również z ustaleniami organu I instancji w zakresie nieuznania odliczenia od dochodu darowizny na rzecz Teatru w K.. Podatnik nie przedstawił dowodów wykazujących, iż darowizna została rzeczywiście wykonana. Z kolei kontrola przeprowadzona w Teatrze wykazała, że brak jest dowodów potwierdzających dokonania darowizny. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania R.C. – dyrektora Teatru, organ stwierdził, iż skoro przedmiotem niniejszego postępowania jest prawidłowość rozliczania z budżetem podatku za rok 2002, to nie ma potrzeby ustalania, czy podatnik wspierał w/w Teatr w roku 2001. W skardze z dnia [...].2006r. W.J. zarzucił decyzji naruszenie art. 121 § 1, 122, 123 § 1, 180 i 187 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego w sprawie nie wyjaśniono wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Podatnik zarzucił organom, że nie przesłuchały dyrektora Teatru w K. i nie wystąpiły do Komendy Miejskiej Policji w celu potwierdzenia strat związanych z dokonanymi kradzieżami. Zdaniem skarżącego nie powołano również grafologa w celu zbadania zakwestionowanych przez organy faktur. Podatnik powtórzył również zarzuty dotyczące: - ustalenia przychodu z działalności gastronomicznej. Skarżący stwierdził, że dokonując zakupu do [...].2002r. miał nadzieję, że będzie prowadził powyższą działalność. Lokal był jednak wielokrotnie okradany i dlatego to obowiązkiem organów podatkowych było uzyskanie stosownych protokołów policyjnych. - w zakresie faktur wystawionych przez 3 kontrahentów podatnik zauważył, że nie udowodniono mu fałszerstwa. Organy nie mogą obciążać podatnika odpowiedzialnością za to, że inni podatnicy zataili swoje transakcje. - w przypadkach darowizny na rzecz Teatru w K. podatnik podkreślił, że zeznanie dyrektora tej placówki było istotne dla sprawy, ponieważ skarżący posiada już pisemne podziękowania za prace wykonane na rzecz w/w placówki Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Z kolei na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. W odniesieniu do ustalenia przychodu z działalności gastronomicznej należy wskazać, iż skarżący nie przedłożył dowodów świadczących o kradzieży lub zniszczeniu zakupionych towarów. W prowadzonej ewidencji brak zapisów świadczących o zaistnieniu tych zdarzeń. Na okoliczność kradzieży bądź zniszczenia podatnik powinien sporządzić dowód księgowy określający wysokość powstałej straty. Formą udokumentowania takich zdarzeń winien być protokół opisujący okoliczności dokonania kradzieży i powstania zniszczeń. Protokół policyjny może być tylko potwierdzeniem zaistnienia takiej okoliczności. W tych okolicznościach to na podatniku spoczywał obowiązek wykazania, że straty powstały w wyniku kradzieży lub zniszczenia. Artykuły spożywcze i alkohol nie zostały również ujęte w spisie z natury na dzień [...]. 2002r. Prawidłowo więc organy przyjęły, że zostały one sprzedane. Odnośnie zakwestionowania faktur VAT należy stwierdzić, iż organy oparły swoje ustalenia na wynikach kontroli z dnia [...].2003r. (k. 186 akt administracyjnych) i z dnia [...].2003r. (k. 177 akt) oraz protokole czynności służbowych z dnia [...]. 2005r. (k. 156 akt). Z powyższych dokumentów wynika, że firmy wystawiające faktury nie prowadziły działalności gospodarczej i nie posiadały dokumentów związanych z ich działalnością. Nie mogły tym samym wykonać wykazanych w fakturach usług i robót. W tym stanie rzeczy zasadny był wniosek organów, że transakcje wynikające z faktur nie zostały rzeczywiście przeprowadzone. Tym samym przedłożone faktury były fikcyjne, co oznacza, że nie mogły stanowić podstaw do zaliczenia wykazanego w nich wydatku do kosztów uzyskania przychodów. W przypadku zakwestionowania przez organy dokonania darowizny na rzecz Teatru w K. skład orzekający zauważył, że w aktach administracyjnych znajdują się: - oświadczenie zastępcy dyrektora w/w Teatru z dnia [...].2005r. (k. 111); - pisma podpisane przez J.N. – dyrektora Teatru z dnia [...].1999r. i [...].2000r. oraz pismo z [...].2001r. podpisane przez R.C. (k. 101-103); - protokół kontroli w Teatrze w K. z dnia [...].2005r. (k. 118); - kserokopia faktury z [...].2002r., na której widnieje podpis M.T. oraz pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...].2005r., informujące Prokuraturę Rejonową w K. o podejrzeniu, że w/w faktura została sfałszowana (k.172 i 173). Z analizy powyższych dokumentów wynika, że Teatr nie posiadał żadnych dokumentów potwierdzających otrzymanie darowizny od W.J. w 2002r. Pisma dyrektorów placówki dotyczą zaś lat wcześniejszych. Wobec powyższego zeznania R.C. nie mogłyby wnieść do sprawy żadnych nowych elementów. W tych okolicznościach ustalenia dokonane przez organy podatkowe były prawidłowe i oparte na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K. Pawlicki /-/W. Zygmont /-/M. Skwierzyńska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło