I SA/Po 553/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-21
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący jest osobą schorowaną, utrzymuje się z renty, posiada majątek o ograniczonej płynności finansowej, co uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Skarżący KP złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na chorobę, koszty leczenia i utrzymania, a także na posiadany majątek o ograniczonej płynności finansowej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi KP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący KP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że choruje, jest po wypadku komunikacyjnym i potrzebuje pieniędzy na leczenie. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie, nieruchomość rolną o pow. [...], przy czym jak oświadczył szkoda, jaka powstała w jego gospodarstwie z powodu mrozu wyniosła [...]. Wnioskodawca podał, że do małżonki należy [...] majątku. Wskazał, że rata pożyczki na leczenie wynosi [...], [...] opłaty za mieszkanie, [...] ubezpieczenie.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, ma [...] lata, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty w wysokości [...], posiada ciągnik, rok prod. [...] o wartości ok. [...], co wynika z akt administracyjnych i z zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca nie posiada zatem środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi).
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło