I SA/Po 555/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-11-18

Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Barbara Rennert, Michał Ilski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez WSA, prawidłowo zastosowało się do wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 586/23, poprzez wszechstronne zbadanie aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej upadłej spółki i odniesienie się do wszystkich ustaleń organu I instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 153 PPSA, lekceważąc wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r. Organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej analizy aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej upadłej spółki, nie odniósł się do wszystkich ustaleń organu I instancji, a jego uzasadnienie miało charakter szablonowy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszeń proceduralnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku syndyka masy upadłości o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2017 rok. Organy podatkowe obu instancji wielokrotnie odmawiały umorzenia, powołując się na brak przesłanek i interes publiczny. Po serii postępowań i orzeczeń sądowych, w tym wyroku NSA uchylającego wcześniejszy wyrok WSA i stwierdzającego nieważność decyzji SKO, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Ostatecznie WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdzając naruszenie przez organ odwoławczy art. 153 PPSA i zignorowanie wskazań poprzedniego wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2025 r. oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 500,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2025 r. sprawy ze skargi S. w upadłości likwidacyjnej w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2017 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 500,- zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. 1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2025 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 29 lipca 2024 r., [...], w przedmiocie odmowy umorzenia Syndykowi Masy Upadłości (dalej jako: "syndyk" lub "skarżący") S. K. (dalej jako: "strona", "podatnik" lub "upadła spółka") zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2017 r. 1.1. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 13 grudnia 2017 r. syndyk zwrócił się do organu podatkowego I instancji o umorzenie zaległości podatkowej upadłej spółki w podatku od nieruchomości za 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu wniosku wskazano na brak środków finansowych spółki na zapłatę zaległego podatku, z uwagi na toczący się proces jej likwidacji. Syndyk oświadczył, że upadła spółka od dłuższego czasu nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów i nie zatrudnia pracowników. Z uwagi na zaprzestanie przez stronę działalności na długo przed złożeniem wniosku o upadłość, brak pracowników, dostawców i odbiorców towarów i usług oraz sprzedaż najbardziej wartościowych składników majątku upadłego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o upadłość, syndyk nie znalazł podstaw do prowadzenia przedsiębiorstwa upadłej. Jednocześnie oświadczył, że nie jest w stanie określić, kiedy i w jakiej wysokości pozyskane zostaną środki ze sprzedaży majątku, z uwagi na trwające czynności w zakresie wyjaśniania rozbieżności zapisów w księgach upadłej, księgach wieczystych i ewidencji gruntów oraz konieczność ustalenia stanu faktycznego i oszacowania niektórych składników majątkowych rozproszonych w różnych województwach. Z przedłożonych dokumentów finansowych wynikało, że na koniec 2014 r. spółka uzyskała ujemny wynik finansowy w wysokości 27 507 610,07 zł; na koniec 2015 r. poniosła stratę netto w wysokości 2 697 091,29 zł, na koniec 2016 r. spółka poniosła stratę netto w wysokości 644 583,12 zł, a na dzień 31 października 2017 r. strata netto wyniosła 252 334,80 zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 3 stycznia 2018 r. wynikało, że strona posiadała środki na rachunkach w wysokości 28 547,70 zł. Według bilansu na dzień 31 października 2017 r. zobowiązania krótkoterminowe spółki z tytułu kredytów i pożyczek stanowiły kwotę 8 384 020,87 zł. 1.2. Prezydent Miasta K., decyzją z dnia 17 stycznia 2018 r., odmówił spółce umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie głównej 99 204 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 3.936 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej i dopóki istnieje możliwość wyegzekwowania zaległości, dopóty zastosowanie ulgi byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Zaznaczono, że zaległość objęta wnioskiem powstała po ogłoszeniu upadłości. 1.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania syndyka, decyzją z dnia 19 czerwca 2018 r., utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 17 stycznia 2018 r. 1.4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 listopada 2018 r., o sygn. akt I SA/Po 700/18, oddalił skargę syndyka na powyższą decyzję. 1.5. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r., o sygn. akt III FSK 688/21, uwzględnił skargę kasacyjną syndyka, uchylając powyższy wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, dostrzegając w zaskarżonej decyzji niezgodność podpisów osób z danymi składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego 1.6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wyrokiem z dnia 10 lutego 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 826/22, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, potwierdzając rażące naruszenie art. 210 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm. – dalej w skrócie: "o.p."). 1.7. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r., ponownie rozpatrując sprawę, po powyższym orzeczeniu WSA w Poznaniu, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 17 stycznia 2018 r. 1.8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając kolejną skargę syndyka, wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23, uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 17 stycznia 2018 r. W motywach orzeczenia wytknięto, że zaskarżona decyzja organu II instancji z dnia 5 czerwca 2023 r. stanowi w istocie powielenie wydanej uprzednio przez ten organ decyzji z dnia 19 czerwca 2018 r., bez uwzględnienia uaktualnionej sytuacji finansowej i majątkowej upadłej spółki, na dzień wydania zaskarżonego obecnie rozstrzygnięcia. Zwrócono uwagę, że organ odwoławczy nie dysponował jakimkolwiek materiałem dowodowym, obrazującym aktualną sytuację spółki, odwołując się do sprawozdań finansowych za lata 2014-2016 oraz na dzień 31 października 2017 r. Zdaniem Sądu, pominięto zatem sytuację spółki zaistniałą od czasu wydania decyzji przez organ I instancji, tj. od dnia 17 stycznia 2018 r. do czasu orzekania przez organ II instancji, tj. do dnia 5 czerwca 2023 r. 1.9. Prezydent Miasta K., ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia 20 marca 2024 r., odmówił spółce umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2017 r. W motywach rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że po otrzymaniu w dniu 21 lutego 2024 r. prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23, zgromadził sprawozdania finansowe, z których wynika, że na dzień 31 grudnia 2019 r. spółka uzyskała dodatni wynik finansowy (zysk netto) w wysokości 13 832,66 zł, z kolei na dzień 31 grudnia 2020 r. uzyskała ujemny wynik finansowy (stratę brutto) w wysokości 35 994,03 zł, na dzień 31 grudnia 2021 r. strona poniosła stratę netto w wysokości 304 948,93 zł, na dzień 31 grudnia 2022 r. strata netto wynosiła 520 585,72 zł, natomiast na dzień 31 grudnia 2023 r. strata netto wynosiła 7 366 457,85 zł. Syndyk oświadczyła także, że spółka w całym okresie prowadzenia postępowania upadłościowego nie prowadziła i nadal nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Jedyne środki, jakie upadła spółka uzyskiwała, pochodziły ze sprzedaży majątku i przeznaczane były na spłatę wierzycieli. Z oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 28 lutego 2024 r. wynika, że spółka posiada obciążenia kredytowe, które stanowią ogółem kwotę 7 439 565,08 zł, w tym kredyty bankowe 6 876 323,08 zł oraz pożyczki od wierzycieli 563 242,00 zł. Zobowiązania dłużników wobec firmy wynoszą 14 864,00 zł, natomiast zobowiązania firmy wobec wierzycieli stanowią łącznie 37 837 852,15 zł. 1.10. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 czerwca 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania syndyka, uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu I instancji. 1.11. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 29 lipca 2024 r., opisaną na wstępie, ponownie odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2017 r., przedstawiając uaktualnioną sytuację finansową upadłej spółki. Powołując przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej nawet w sytuacji, gdy upadła spółka nie prowadzi działalności i nie ma dochodów, a udzielenie wnioskowanej ulgi w podatku od nieruchomości prowadziłoby do uprzywilejowania zobowiązanej wobec pozostałych podatników. Zdaniem organu I instancji w sprawie nie zaszły wyjątkowe ani nadzwyczajne okoliczności losowe, powodujące trudności finansowe, na które podatnik nie miał wpływu i były niezależne od sposobu jego postępowania. Sytuację, która doprowadziła spółkę do upadłości uznano za niewystarczającą do udzielenia ulgi i winna ona wcześniej zabezpieczyć środki finansowe na efektywną działalność i na regulowanie zobowiązań, w tym należności publicznoprawnych. W ocenie organu I instancji dopóki istnieją możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty zastosowanie ulgi w podatku przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Zaznaczono, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 r. stanowiło należność powstałą po dniu ogłoszenia upadłości, co oznacza, że należy ona do kategorii pierwszej zaspokajania, zgodnie z przepisem art. 230 ust. 2 w związku z art. 342 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zdaniem organu I instancji, jeżeli upadła spółka nie dysponuje stosownymi sumami, którymi mogłaby spełnić zobowiązanie podatkowe, to należy rozważyć w tym zakresie podział funduszu masy upadłości. Skoro postępowanie upadłościowe strony nie zostało zakończone, to nadal istnieje możliwość wyegzekwowania przedmiotowej zaległości podatkowej ze środków pozyskanych ze sprzedaży masy upadłości spółki. 1.12. W odwołaniu od powyższej decyzji, syndyk wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 122, art. 191 oraz art. 67a § 1 pkt 3 o.p. 1.13. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w opisanej na wstępie decyzji z dnia 12 maja 2025 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy, zaznaczył, że rozpoznając wniosek o zastosowanie ulgi organ podatkowy zobowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 o.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny), lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony i ustalić, który z nich przeważa i na tej podstawie zadecydować o zastosowaniu, np. wnioskowanej przez podatnika ulgi w spłacie podatków. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego , organ I instancji dokonał wszechstronnej analizy stanu sprawy i przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, zebrał kompletny materiał dowodowy i prawidłowo dokonał jego oceny oraz zestawienia interesu podatnika i interesu publicznego, stwierdzając jednoznacznie brak przesłanek do uznania zaistnienia przesłanek umorzeniowych. Podkreślono, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił przyczyny i podstawy faktyczne podjętego rozstrzygnięcia, czym uczynił zadość wymogom, jakim stawia się odmowie zastosowania wnioskowanej ulgi. W ocenie organu II instancji, kwestionowana decyzja organu I instancji podjęta w ramach uznania administracyjnego, spełnia szczególne wymogi uzasadnienia, zarówno co do faktów, jak i co do prawa oraz uwzględnia rozważenie i ocenę wszystkich okoliczności sprawy. Wskazano, że decyzja organu I instancji umożliwia kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawia wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Organ I instancji zebrał wyczerpujący i kompletny materiał dowodowy i na podstawie jego wszechstronnej analizy dokonał właściwej oceny sytuacji podatnika. W konkluzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do zastosowania ulgi podatkowej do zaległości podatkowych za 2017 r. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący syndyk, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 122 o.p. poprzez nie podjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym zgodnie z wnioskiem podatnika; - art. 191 o.p. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego bez zebrania pełnego materiału dowodowego, a przez to błędne przyjęcie, że nie została udowodniona podstawa do umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r.; 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie, a mianowicie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. poprzez odmowę umorzenia w całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu podatku od nieruchomości za 2017 r. w sytuacji, gdy zostały spełnione warunki do umorzenia tych zaległości. W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne zarzuty i przedstawiono argumentację na ich poparcie. Zdaniem syndyka organy w postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowej, badając ważny interes podatnika, winny zbadać aktualną sytuację finansową podatnika, w tym pozyskać od syndyka informację, jaka jest ilość i wartość zgłoszonych do masy upadłości wierzytelności i przede wszystkim, jaki jest aktualny stan masy. Skarżący zwrócił uwagę, że organ I instancji winien na nowo podjąć czynności zmierzające do ustalenia sytuacji majątkowej upadłego. Organy obu instancji winny zweryfikować sytuację majątkową podatnika, aby ocenić stan tuż przed podjęciem decyzji w tej sprawie. Zdaniem syndyka nie dokonano samodzielnej oceny kondycji finansowej spółki i pomimo spełnienia warunków określonych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p., przekroczono granice uznania administracyjnego, arbitralnie odmawiając umorzenia zaległości podatkowych. 2.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ponownie rozpatrując sprawę rozważył, co następuje: 3. Skarga zasługuje na uwzględnienie, nie tylko z innych przyczyn ujętych w skardze. W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, co nie miało miejsca na gruncie niniejszej sprawy. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Badając zaskarżoną decyzję według opisanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdza naruszenie przepisów postępowania z o.p. oraz zlekceważenie przez organ II instancji obowiązku wynikającego z art. 153 p.p.s.a poprzez niewykonanie wskazań sformułowanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23, co stanowi podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. 3.1. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 r. Przy czym w pierwszej kolejności kontroli Sądu podlegała realizacja zaleceń zawartych w powyższym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23, w którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.. Związanie zarówno obecnie WSA w Poznaniu, jak i wcześniej organów podatkowych wykładnią prawa, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w powyższym orzeczeniu, w toku ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, oznacza, że nie można formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez WSA w Poznaniu i należy podporządkować się wskazaniom tego Sądu w pełnym zakresie. W tym kontekście Sąd, obecnie rozpoznający sprawę, stwierdza ewidentne i tendencyjne naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisu art. 153 p.p.s.a., na podstawie którego organy obu instancji, a nie tylko organ I instancji, były zobowiązane zrealizować wskazania co do dalszego postępowania. Zdaniem Sądu z powyższego obowiązku w pełni i prawidłowo, pod względem proceduralnym, wywiązał się jedynie organ I instancji. Tytułem przypomnienia, z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23, wynika, że rolą organów obu instancji było uzupełnienie materiału dowodowego oraz uwzględnienie uaktualnionej sytuacji finansowej i majątkowej upadłej spółki, na dzień wydania rozstrzygnięcia. Tymczasem jedynie organ I instancji dokonał pełnej analizy sprawozdań finansowych upadłej spółki, z których wynika, że na dzień 31 grudnia 2019 r. spółka uzyskała dodatni wynik finansowy (zysk netto) w wysokości 13 832,66 zł, na dzień 31 grudnia 2020 r. uzyskała ujemny wynik finansowy (stratę brutto) w wysokości 35 994,03 zł, na dzień 31 grudnia 2021 r. poniosła stratę netto w wysokości 304 948,93 zł, na dzień 31 grudnia 2022 r. strata netto wynosiła 520 585,72 zł, natomiast na dzień 31 grudnia 2023 r. strata netto wynosiła 7 366 457,85 zł. Ustalono także, że spółka w toku postępowania upadłościowego nie prowadziła i nadal nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów oraz podano wysokość obciążeń kredytowych strony. Organ I instancji dostrzegł istotną okoliczność, że środki, jakie upadła spółka uzyskiwała, pochodziły ze sprzedaży majątku i przeznaczane były na spłatę wierzycieli. W oparciu o powyższą uaktualnioną sytuację strony organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej i trafnie zwrócono uwagę na konieczność rozważenia podziału funduszu masy upadłości, wobec kontynuowania sprzedaży majątku upadłej spółki i możliwość wyegzekwowania przedmiotowej zaległości podatkowej ze środków pozyskanych ze sprzedaży tej masy. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, jedynie organ I instancji wywiązał się z obowiązków nałożonych orzeczeniem WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23. 3.2. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze ani nie przytoczyło, ani nie odniosło się do żadnych z powyższych uaktualnionych danych dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej upadłej spółki oraz nie dokonało ich kompleksowej oceny, naruszając w ten sposób regulacje zawarte w art. 153 p.p.s.a., art. 120, art. 122, art. 127, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Organ odwoławczy, choć miał podstawy utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, to całkowicie pominął w swoich rozważaniach kluczowe w sprawie okoliczności, że na koniec 2019 r. spółka uzyskała dodatni wynik finansowy oraz "środki, jakie upadła spółka uzyskiwała, pochodziły ze sprzedaży majątku i przeznaczane były na spłatę wierzycieli", ale nie na spłatę zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości z 2017 r., która winna być zaspokajana jako jedna z pierwszych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie pochylono się w ogóle nad tymi konkretnymi elementami stanu faktycznego, np. kwotami uzyskanymi ze wspomnianej sprzedaży, stanem majątkowym, czy stanem zadłużenia upadłej spółki, ustalonym przez organ I instancji, poprzestając na ogólnikowych określeniach. Posługując się szablonowymi frazami Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło jedynie, że rozpoznając wniosek o zastosowanie ulgi organ podatkowy zobowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 o.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny), lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony i ustalić, który z nich przeważa i na tej podstawie zadecydować o zastosowaniu, np. wnioskowanej przez podatnika ulgi w spłacie podatków. Nie podważając stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego , że organ I instancji dokonał "wszechstronnej analizy stanu sprawy, przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, zebrał kompletny materiał dowodowy", Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji nie opisano żadnego z dowodów, stąd nie sposób przyjąć, że organ II instancji zapoznał się z nimi. Sformułowanie, że organ I instancji "w sposób wyczerpujący uzasadnił przyczyny i podstawy faktyczne podjętego rozstrzygnięcia, czym uczynił zadość wymogom, jakim stawia się odmowie zastosowania wnioskowanej ulgi", w istocie można odnieść do każdej sprawy w tożsamym przedmiocie. Organ odwoławczy nie dostrzegł i nie ocenił ważnej w sprawie okoliczności w postaci "rozważenia podziału funduszu masy upadłości, wobec kontynuowania sprzedaży majątku upadłej spółki i możliwości wyegzekwowania przedmiotowej zaległości podatkowej ze środków pozyskanych ze sprzedaży tej masy". Podobnie bezrefleksyjna i nie odnosząca się do realiów niniejszej sprawy jest część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jedynie, że "wszystkie bez wyjątku uznano za chybione". Nie zajęto zatem stanowiska co do żadnego zarzutu z osobna, ani co ważniejsze nie zbadano sprawy w jej całokształcie. Rację ma wprawdzie organ odwoławczy, że decyzja organu I instancji umożliwia "kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawia wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania", ale tego atrybutu całkowicie pozbawiona jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nie kwestionując stanowiska organu I instancji co do braku podstaw do zastosowania ulgi podatkowej do zaległości podatkowych za 2017 r., Sąd stwierdza, że to rolą organu odwoławczego było odniesienie do każdego aspektu sprawy i każdego z poczynionych przez organ I instancji ustaleń z osobna, a następnie dokonanie ich wszechstronnej oceny w całokształcie. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia jednej z fundamentalnych zasad procesowych - zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 127 o.p., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów wynikających z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji ma charakter szablonowy i świadczy o całkowitym zignorowaniu wskazań sformułowanych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23, które dotyczyły organów obu instancji. W tym kontekście zauważyć należy, że ze swoich obowiązków właściwie wywiązał się tylko organ I instancji, wykonując rzetelnie czynności w postępowaniu podatkowym i przedstawiając konkretne i aktualne dane o upadłej spółce, stąd brak jest podstaw do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej zarówno przez Sąd, jak przez organ odwoławczy w toku ponownego rozpoznania sprawy. Za niezaakceptowalną uznać należy sytuację, w której organ odwoławczy, zobowiązany przez Sąd do powtórnego wszechstronnego zbadania sprawy w jej całokształcie, ignoruje w istocie zalecenia zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23 i nie donosi się do konkretnych danych ustalonych przez organ I instancji, naruszając tym samym przepis art. 153 p.p.s.a. Taki nierzetelny i niestaranny sposób prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest przypadkiem odosobnionym, co skutkowało już na wcześniejszym etapie niniejszej sprawy koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji tego organu i jest też dostrzegany w innych sprawach podatkowych, znanych Sądowi z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na uwzględnienie zasługuje zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 122 o.p., czyli naruszenia zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym oraz ukonstytuowanej w art. 191 o.p. zasady swobodnej oceny dowodów. Co więcej w niniejszej sprawie doszło do uchybienia zasadzie działania w sposób budzący zaufanie do organów z art. 121 § 1 o.p., która wymagała, aby także organ II instancji w sposób rzetelny i obiektywny zbadał sprawę wnikliwie. W ocenie Sądu, organ odwoławczy zachował się w sposób woluntarystyczny, nieetyczny i sprzeczny z podstawowymi zasadami, w tym działania na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.). Rolą organu II instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie odniesienie się do każdego z ustaleń poczynionych przez organ I instancji i wyjaśnienie, dlaczego konkretny element stanu faktycznego, obejmujący sytuację majątkową i finansową upadłej spółki, uznaje za wiarygodny i spójny z pozostałymi, odnosząc go do przedmiotu sprawy. Rzeczą organu II instancji będzie zatem rzetelna, skrupulatna i zindywidualizowana realizacja wskazań zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Po 586/23, z zachowaniem w pełni zasad postępowania, w tym reguły dwuinstancyjności postępowania z art. 127 o.p. i wymogów wynikających z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. 3.3. Reasumując Sąd uznał, że wobec stwierdzonych deficytów proceduralnych w zaskarżonej decyzji niemożliwe jest obecnie jednoznaczne odniesienie się do zarzutu naruszenia w sprawie regulacji z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Przedwczesnym jest bowiem rozważanie obrazy art. 67a § 1 pkt 3 o.p. wobec ewidentnego niezachowania zasad postępowania z o.p. i art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. przez organ odwoławczy. Ten ostatnio powołany przepis stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W tym stanie rzeczy skarga jako zasadna, w aspekcie proceduralnym, zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie, jak wspomniano powyżej, Sąd nie stwierdza podstaw do wyeliminowania z obrotu decyzji organu I instancji, jako nie naruszającej regulacji z art. 153 p.p.s.a. i przepisów o.p. Opisane powyżej uchybienia nie dają także podstaw, aby uczyniło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze , ponownie rozpoznając sprawę. Innymi słowy przedstawione w niniejszym wyroku zalecenia podlegają wykonaniu w pełni przez organ odwoławczy i są dla niego wiążące, stosownie do przepisu art. 153 p.p.s.a. 3.4. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., po uprzednim rozpoznaniu sprawy w trybie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło