I SA/Po 561/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. B. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 561/16 umarzającego postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zwolnienie zajętej wierzytelności postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 25 lutego 2016 r. skarżący P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 stycznia 2016 r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na zwolnienie zajętej wierzytelności. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 06 kwietnia 2016 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 561/16 starszy referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 06 lipca 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 561/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpatrzeniu sprzeciwu z dnia 24 czerwca 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na skutek prawomocnie zakończonego postępowania w przedmiocie prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 08 sierpnia 2016 r., pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 06 kwietnia 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na nieuiszczenie wymaganego wpisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 07 września 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 561/16 odrzucił skargę. Zażalenie z dnia 15 września 2016 r. na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 grudnia 2016 r. o sygn. akt II FZ 761/16. Z uwagi na powyższe, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 września 2016 r. o odrzuceniu skargi uzyskało walor prawomocności od dnia 02 grudnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 561/16 referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdzono, że postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne z uwagi na uprawomocnienie się postanowienia o odrzuceniu skargi. Odpis postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2016 r., doręczono skarżącemu dnia 19 grudnia 2016 r. (k. 176 akt sądowych). Pismem nadanym dnia 21 grudnia 2016 r., skarżący wniósł sprzeciw na powyższe orzeczenie referendarza sądowego wnosząc o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Z przytoczonego przepisu wynika, że rolą WSA jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu. Rozpoznając sprzeciw skarżącego należy zauważyć, że zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść (por: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl). Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "stało się" sugeruje, że zbędność rozpoznania wniosku w sprawie prawa pomocy musi zaistnieć w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, na skutek wydania przez NSA orzeczenia oddalającego środek zaskarżenia od tego rodzaju orzeczenia WSA, mimo braku rozpoznania żądania strony przyznania jej prawa pomocy. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w tym zakresie staje się zbyteczne, bowiem nawet jego rozpoznanie zgodnie z intencją strony nie niweczy skutków prawomocnego zakończenia postępowania. Zauważyć w tym miejscu również należy, że wniosek skarżącego z dnia 2 września 2016 r., był drugim z wniosków w przedmiocie prawa pomocy. Na skutek rozpoznania pierwszego z wniosków w tym przedmiocie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 561/16 oddalił wniosek, odmawiając tym samym przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Powyższe postanowienie referendarza zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016 r. o sygn. akt I SA/Po 561/16. W kontekście drugiego z wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por.: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 95/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe, mimo złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku w przedmiocie prawa pomocy w niniejszej sprawie doszło do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi, na skutek którego to uprawomocnienia się doszło do definitywnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Mając zatem na uwadze fakt, że na skutek wydania przez NSA postanowienia z dnia 2 grudnia 2016 r. (II FZ 761/16) - postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 7 września 2016 r. o odrzuceniu skargi jest prawomocne od dnia 2 grudnia 2016 r. , Sąd uznał, że rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego z dnia 2 września 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co uzasadnia umorzenie wywołanego nim postępowania w oparciu o regulacje art. 249a P.p.s.a. Z uwagi na powyższe zaskarżone postanowienie referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.