I SA/Po 57/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-10-13
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Włodzimierz Zygmont, Maria Grzymisławska – Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy skarżący podnosi zarzuty dotyczące antydatowania dokumentu (postanowienia o wszczęciu śledztwa) przez funkcjonariusza publicznego, co może mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i tym samym na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zawieszenie postępowania zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wszczęcie śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracownika Urzędu Skarbowego, które może mieć wpływ na ustalenie antydatowania dokumentu kluczowego dla biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, stanowi przesłankę do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. Skarżący zarzucił m.in. przedawnienie zobowiązania, wskazując na wątpliwości co do autentyczności daty postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, które miało zawieszać bieg terminu przedawnienia. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący złożył wniosek o jego zawieszenie, powołując się na toczące się postępowanie karne dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza publicznego, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Asesor sądowy Maria Grzymisławska – Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2017r. sprawy ze skargi KK na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne
Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - [...] decyzją [...] r. nr [...] określił K. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania, powyższa decyzja została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z [...] r. , a sprawa została skierowana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy zobowiązał do uzupełnienia materiału dowodowego. Dnia [...] r., organ pierwszej instancji wydał drugą decyzję w sprawie, która została również uchylona w całości przez organ drugiej instancji [...] r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - [...] [...]. wydał trzecią decyzję w której , co do zasady , utrzymał swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji pierwszej i drugiej. Opierając się na art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 oraz art. 99 ust. 12 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) , nie uwzględnił zadeklarowanej przez skarżącego kwoty podatku naliczonego z tytułu nabycia usługi powierniczej, jako podlegającej odliczeniu z tytułu nabycia tejże usługi, określając skarżącemu K. K. za czwarty kwartał 2006r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący żądał uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania, a ponadto wyjaśnienia przez Dyrektora Izby Skarbowej kwestii związanych z wymienionymi przez stronę nieprawidłowościami przy wszczynaniu postępowania karnego skarbowego. Zarzucił decyzji przede wszystkim , że zapadła mimo przedawnienia zobowiązania.
W trakcie toczącego się postępowania odwoławczego skarżący złożył pismo z [...]. stanowiące uzupełnienie zarzutów podniesionych w odwołaniu . Następnie w piśmie z [...]. będącego odpowiedzią na pismo organu odwoławczego z [...]. rozwinął zarzuty dotyczące rzetelności daty postanowienia z [...]., nr [...] o wszczęcia postępowania karnego-skarbowego wszczętego postanowieniem oraz złożył w tym zakresie wnioski dowodowe.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...]. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów przedawnienia zobowiązania organ odwoławczy wskazał, że w sprawie termin płatności podatku za czwarty kwartał 2006r. upłynął [...]., zatem zobowiązanie podatkowe zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z [...]. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.) , dalej: "O.p.", uległoby przedawnieniu [...]. Jednakże w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 ust. 6 pkt 1 O.p., uległ zawieszeniu na skutek wszczęcia powyższym postanowieniem z [...]. postępowania przygotowawczego w formie śledztwa w sprawie przestępstwa skarbowego. W sprawie postanowienie to zostało wydane w przed upływem 5 letniego terminu przedawnienia (tj. [...].). W myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z [...]. sygn. akt P [...] podatnik został o tym postępowaniu poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w wyżej wymienionym art. 70 § 1 O.p. P. powiadamiające odebrała [...]. w miejscu zamieszkania adresata żona skarżącego , A. M.-K.. W świetle powyższych okoliczności faktycznych i powołanych przepisów zdaniem organu bieg terminu przedawnienia zobowiązania określonego K. K. za czwarty kwartał 2006r. uległ zawieszeniu [...]. i jego zawieszenie trwa nadal. Postępowanie wymienione postanowieniem nie zostało na dzień wydania decyzji prawomocnie zakończone.
Organ odwoławczy wobec wątpliwości skarżącego dotyczące rzeczywistej daty wszczęcia postępowania karnego skarbowego stwierdził, że postanowienie to wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z 10 września 1999r. Kodeks Karny Skarbowy (Dz. U. z 2013r., poz. 186), regulujących kwestie odpowiedzialności za przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe a więc w innym odrębnym od niniejszego postępowaniu. Do właściwości organów prowadzących postępowanie podatkowe zasadniczo nie należy ocena prawidłowości i poprawności prowadzenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W zakresie w jakim może poddać ocenie postanowienie z [...]. nie widzi żadnych uchybień mogących mieć wpływ na jego skuteczne pozostawanie w obrocie prawnym. Bezzasadne są zatem, zarzuty dotyczące wszczętego postępowania karnoskarbowego i jego wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tym samym na prawidłowość zaskarżonej decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego oraz przedłożonych dokumentów stwierdził, że dotyczą wyłącznie okoliczności wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa z [...]. oraz procedur wewnętrznych obowiązujących w Urzędzie Skarbowym [...], jak również procedur dotyczących spraw karnych skarbowych i ich przestrzegania przez pracowników tego Urzędu. Zatem, w żaden sposób nie są związane z przepisami ustawy o VAT oraz przepisami Ordynacji podatkowej.
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. W treści skargi wskazał m.in. okoliczności i dowody, które w jego ocenie uzasadniają podejrzenie, że znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Urzędu Skarbowego P. - [...] o wszczęciu śledztwa z [...] r., nie zostało sporządzone we wskazanej w nim dacie (zostało antydatowane). Ponadto zdaniem skarżącego wskazane przez niego dowody świadczą, że postanowienie zostało podpisane przez osobę nie mającą stosownego upoważnienia do jego podpisania. Powyższe oznacza, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy dokument ten prawidłowo wszedł do obiegu prawnego a tym samym czy skarżona decyzja, jak również wszelkie decyzje ją poprzedzające nie zostały wydane po upływie okresu przedawnienia w wyniku popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza publicznego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z [...]. skarżący powołując się na art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) dalej: w skrócie "P.p.s.a.", wniósł o zawieszenie postępowania wszczętego sądowego . W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że w [...] r. złożył do Prokuratury Rejonowej P. - [...] w P. zawiadomienie o podejrzeniu możliwości popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kodeksu karnego przez funkcjonariusza publicznego oraz wniosek do Prokuratury Okręgowej P. o objęcie nadzorem w przypadku gdy w tym zakresie zostanie wszczęte postępowanie karne. Pismem z [...] r. Prokuratura Okręgowa w P. poinformowała skarżącego, że w chwili obecnej brak jest podstaw do objęcia zwierzchnim nadzorem służbowym zainicjowanego postępowania, natomiast pismem z [...] r. poinformowała, że zawiadomienie zostało przekazane do Prokuratury Rejonowej w G. celem przeprowadzenia postępowania.
Ponieważ Prokurator Prokuratury Rejonowej w G., postanowieniem z [...] r. odmówił wszczęcia śledztwa, skarżący złożył na to postanowienie zażalenie do Sądu Rejonowego w G. , które następnie celem rozpoznania zostało przekazane do Sądu Rejonowego P. – [...]. Tenże sąd [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prokuratorowi Rejonowemu w G. uzasadniając m.in., że ten nie podjął żadnych czynności odnoszących się do próby ustalenia ewentualnego antydatowania opatrzonego datą [...] r. postanowienia Urzędu Skarbowego P. - [...] o wszczęciu postępowania karno-skarbowego.
W następstwie tego postanowienia , skarżący pismem z [...]. złożył do Prokuratury Okręgowej w P. ponowny wniosek o objęcie nadzorem postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuratora Rejonowego w G. pod sygn. akt 2 Ds 117.2017. Skarżący do wniosku załączył zawiadomienie Prokuratury Rejonowej w G. z [...]. o wszczęciu śledztwa w sprawie przekroczenia [...]. w P. uprawnień przez pracownika Urzędu Skarbowego [...] tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
W ocenie skarżącego zachodzi uzasadniona przesłanka do zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem ujawnienie się wskazanego czynu i jego ustalenie w toczącym się postępowaniu karnym ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie n sprawy. Wydane przez funkcjonariusza publicznego postanowienie było podstawą zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., co stanowiło prawną przeszkodę do umorzenia wszczętego postępowania podatkowego na podstawie art. 208 O.p., a tym samym naruszało interes prywatny skarżącego. Z przyczyn opisanych powyżej ma ono doniosłe znaczenie przy rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. Na rozprawie [...]. skarżący podtrzymał zarzuty skargi oraz wniosek o zawieszenie postępowania i poinformował, że postępowanie w Prokuratura Rejonowa w G. zleciła czynności Komendzie Miejskiej Policji w P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Prokuratura Rejonowa w G. zawiadomiła skarżącego pismem z [...]. o wszczęciu śledztwa w sprawie przekroczenia [...]. w P. uprawnień przez pracownika Urzędu Skarbowego P. [...] tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.
Wprawdzie przepis powyższy wskazuje przyczyny fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, to jednak celowość zawieszenia postępowania została pozostawiona ocenie sądu, który musi rozważyć, czy w konkretnym przypadku zachodzi taka potrzeba. W szczególności powinien mieć na uwadze m.in. możliwość wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją ( tak: J.P. T., "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", W. 2010, s. 299).
Sąd uznał, że wobec wszczęcia śledztwa , w niniejszej sprawie zachodzą warunki do zawieszenia postępowania na podstawie powołanego we wniosku przepisu bowiem ewentualne ustalenie na drodze karnej popełnienia przez pracownika Urzędu Skarbowego P. [...] czynu z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. może mieć wpływ także na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd.
Mając na uwadze powyższe sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło