I SA/Po 587/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont(spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki, As.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz, Protokolant Sekr. sąd. Magdalen Rossa, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi [...] Spółka jawna A.M., J. M., H. M., H. M. w K. na decyzję Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2001 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/Wł. Zygmont /-/J.Małecki Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie m.in. art. 10 pkt 2 ustawy o VAT, § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999r. w sprawie wykonania, niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług... (Dz. U. nr 109, poz. 1245 ze zm.) określił podatnikowi "M." sp. j. za miesiąc wrzesień 200Ir. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości [...] zł (deklarowano kwotę [...] zł) oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł (zawyżenie 1.266,00 zł x 30% = 379,80 zł). Uzasadniając decyzję organ I instancji stwierdził, że spółka została pozbawiona możliwości odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego na kwotę [...] zł, z faktury VAT nr [...] z dnia [...] wystawionej przez S. P.R."A."- w K., ze względu na fakt, że treść oryginału tej faktury nie jest tożsama z treścią kopii o tym samym numerze i tej samej dacie wystawienia. Z oryginału faktury wynika, że firma "A." świadczyła usługę na rzecz spółki: "Wykonanie grafiki informacyjno - reklamowej 6x4 m (zdjęcie starej grafiki) - demontaż i montaż płyt na budynku ul. [...] (kompl. 24 x 120 zł)". Natomiast z treści kopii faktury wynika, iż wykonanie usługi polegało na:. "Odnowienie grafiki na tablicach wolno stojących m 24 m2 x 120,00 zł". Zarówno u sprzedawcy, jak i u odbiorcy potraktowano sprzedaż przedmiotowych usług jako jedną transakcję pomimo, iż w obrocie prawnym znajdowały się dwie faktury o różnej treści. Ponadto w dokumentacji podatnika brak jest oryginału faktury nr [...]dnia [...] ( a jedynie faks duplikatu), o wartości netto [...] zł (VAT [...] zł), wskutek czego podatnik nie miał podstaw do odliczenia podatku zawartego w cenie zakupionego towaru. Podstawę obniżenia stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty otrzymane zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W odwołaniu spółka domagała się uchylenia powyższej decyzji w części objętej odwołaniem i rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem jej argumentacji przedstawionej w odwołaniu. Zarzuciła decyzji bezpodstawne zakwestionowanie prawidłowości odliczenia podatku VAT z faktury z dnia [...] nr [...]. Uzasadniają odwołanie stwierdziła, że przepis §51 rozporządzenia wskazuje moment posiadania oryginału faktury. Spółka w miesiącu wrześniu 200Ir. ( moment wymagany przez powyższy przepis) dysponowała oryginałem faktury, której utraty nie potrafi wyjaśnić (obecnie posiada telefaks jej duplikatu). Izba Skarbowa w P. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu miesiąca w chwili otrzymania oryginału duplikatu faktury. W dokumentach źródłowych zakupu za miesiąc wrzesień 200Ir. pod poz. ..znajdował się faks faktury nr [...] z dnia [..] z którego to faksu podatnik dokonał odliczenia kwoty podatku naliczonego w nim zawartego. Zaistniały stan faktyczny należy ocenić w oparciu o § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, stanowiący iż "w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego". Zgodnie z § 52 rozporządzenia, podatnik obowiązany jest przechowywać dokumenty przez 5 lat, a art. 27 ust. 4 ustawy o VAT nakłada na podatnika obowiązek prawidłowego prowadzenia ewidencji. Brak faktury zakupu, bądź jej duplikatu uniemożliwia wykazanie, że ewidencja prowadzona przez podatnika była prawidłowa i kwoty podatku naliczonego deklarowane przez podatnika nie były zawyżone. Nieskuteczne jest więc przedłożenie duplikatu faktury w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego. Spółka w skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w części objętej zaskarżeniem (co do nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, za miesiąc wrzesień 200Ir.) i rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem argumentacji przez nią przedstawionej w skardze. Uzasadniając skargę spółka stwierdziła, że w sprawie nie znajduje zastosowania § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania, niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług... . W szczególności, należy zauważyć, że przepis ten sankcjonuje przypadki, w których konieczność posiadania oryginału faktury musi być zachowana w momencie obniżania przez nabywcę kwoty podatku należnego. Moment ten, w przypadku opisywanej transakcji miał miejsce w miesiącu wrześniu 200Ir. kiedy to faktura ta została wystawiona i zaewidencjonowana przez kontrolowana jednostkę. W miesiącu wrześniu 200Ir., w momencie dokonywania odliczenia podatku VAT, podatnik dysponował oryginałem faktury i na jego podstawie dokonał odliczenia. Potwierdza ten fakt, oświadczenia jakie zostało złożone przez wystawcę faktury. Izba Skarbowa w P. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla decyzję, jako niezgodną z prawem. Powody. Odliczenie nie jest przywilejem podatnika, lecz elementem konstrukcji podatku. Prawidłową wysokość odliczenia należy ustalić nie dlatego, że jest to uprawnienie (przywilej), lecz dlatego że bez wskazania wysokości odliczenia nie można prawidłowo ustalić ciężaru podatkowego. Odliczenie jest więc elementem konstrukcji, ponieważ co do zasady przepisy stanowią że obliczenie zobowiązania w podatku od towarów i usług powinno nastąpić z uwzględnieniem odliczenia podatku naliczonego. Dlatego w sytuacji, gdy spółka odliczyła podatek naliczony z faktury, która następnie zaginęła, uzyskany na wniosek spółki duplikat faktury potwierdza prawo do dokonanego już we właściwym terminie odliczenia. Duplikat jest bowiem ponownie wystawioną na wniosek nabywcy fakturą zawierającą dane zawarte w kopii faktury, której oryginał zaginął, opatrzoną wyrazem "duplikat". Zatem duplikat faktury uprawnia do odliczenia wynikającego z niego podatku naliczonego i do rozliczeń duplikatów należy stosować przepisy dotyczące terminów rozliczania faktur. Duplikaty faktur nie są jedynie dowodem potwierdzającym istnienia uprzedniej faktury (por. wyrok NSA z 21.11.2003r. III SA 781/01 Monitor Podatkowy 2004/5/42). Jeżeli więc skarżąca spółka dokonała odliczenia podatku naliczonego wynikającego z utraconej następnie faktury (twierdzenie organów podatkowych, że dokonała tego w oparciu o tzw. faxu duplikatu jest domniemaniem wysnutym z niewystarczających przesłanek), to w świetle zasady wynikającej z przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o VAT skarżąca spółka zasadnie skorzystała z odliczenia podatku VAT podatku naliczonego, a duplikat faktury potwierdzał prawo do dokonanego już we właściwym terminie odliczenia. Gdyby skarżąca spółka nie skorzystała z tego prawa, to mogłaby dokonać tego odliczenia w rozliczeniu za miesiąc otrzymania ponownie wystawionej faktury (duplikatu) lub w rozliczeniu za miesiąc następny. Zasadnym było natomiast pozbawienie skarżącej spółki możliwości odliczenia podatku naliczonego z oryginału faktury nr [,,,] z dnia 31.08.200Ir., której treść nie jest tożsama z treścią zawartą w kopii tej faktury. Wprawdzie kwestia ta nie była objęta skargą nie mniej została rozpatrzona przez sąd, na podstawie art. 134 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego, że sąd nie jest związany granicami skargi. Zgodnie bowiem z § 50 ust. 4 pkt 4 w przypadku, gdy wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż towarów i usług, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Faktura VAT nr [...] z dnia [...] wystawiona przez S. P.R. "A." - . w K, nie jest tożsama z treścią kopii faktury o tym samym numerze i tej samej dacie wystawienia. Powstała więc sytuacja, że w obrocie prawnym znajdowały się dwie faktury o różnej treści, pomimo że sprzedawca jak i odbiorca potraktowali sprzedaż objętych nimi usług jako jedną transakcję. Dlatego na podstawie art. 145 §1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy. /-/M.Jaśniewicz /-/Wł. Zygmont /-/J.Małecki