I SA/Po 590/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...], na podstawie art. 219 w zw. z art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm. dalej: O.p.) działając z urzędu sprostował oczywistą pomyłkę popełnioną w wydanym przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] postanowieniu nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. w następujący sposób: jest: w związku z wszczętym z urzędu w dniu [...] maja 2011r., postępowaniem w zakresie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na dwóch automatach o nazwie [...] oraz [...]; winno być: w związku z wszczętym z urzędu w dniu [...] czerwca 2011r., postępowaniem w zakresie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na dwóch automatach o nazwie [...] oraz [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011r., Naczelnik Urzędu Celnego w [...] uznał jako dowody w prowadzonym postępowaniu i włączył do akt sprawy materiały m.in. kserokopię protokołu przesłuchania świadka oraz kserokopie opinii technicznych i ekspertyz biegłego sądowego z oględzin zabezpieczonych automatów. W treści tego postanowienia błędnie wskazano datę wszczęcia postępowania z urzędu na dzień [...] maja 2011r., zamiast [...] czerwca 2011r. Z kolei postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na dwóch automatach o nazwie [...] oraz [...] poza kasynem gry zostało wszczęte na podstawie wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] postanowienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2011r., które doręczono stronie w dniu [...] czerwca 2011r. Zatem mając na uwadze treść art. 165 § 4 ustawy O.p. postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] czerwca 2011r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej Spółka, Strona, Skarżąca) złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu niewłaściwe zastosowanie art. 215 § 1 O.p. w związku z art. 219 O.p. Zdaniem Spółki zmiany wprowadzone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2011r. w żaden sposób nie kwalifikują się do uznania, że doszło do oczywistej omyłki, albowiem Spółka nigdy nie otrzymała postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. Wskazując na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2005r. sygn. akt I FSK 2113/2004 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 01 grudnia 2009r., sygn. akt I SA/Bd 659/2009 Spółka podniosła, że dokonane przez organ zmiany nie są błędami rachunkowymi oraz innymi oczywistymi omyłkami i w związku z tym wadliwe było zastosowanie art. 215 § 1 O.p. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 215 § 1 O.p. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że postanowienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, tj. w zakresie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na dwóch automatach o nazwie [...] oraz [...] poza kasynem gry w [...] ul. [...], [...], zostało skutecznie doręczone Stronie w dniu [...] czerwca 2011 r. Organ II instancji przywołał treść art. 144 oraz art. 151 O.p. które stanowią, że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem m. in. przez pocztę, przy czym osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepis art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 i 3 oraz art. 150 stosuje się odpowiednio. Wobec powyższego powołany przez Spółkę wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2005 r., sygn. akt FSK 2113/2004, nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. W ocenie organu II instancji zarzut zażalenia, jakim jest błędnie zastosowany tryb postępowania przewidziany w art. 215 § 1 O.p. do usunięcia wad postanowienia o włączeniu materiału dowodowego, wskazanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] w postanowieniu z dnia [...] września 2011r., Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu jest bezzasadny. Zamieszczenie w sentencji postanowienia, które dotyczy czynności technicznej, jaką jest włączenie materiału dowodowego do akt sprawy, błędnej daty wszczęcia postępowania, tj. doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu, nie stanowi wady istotnej postanowienia, która miałaby wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, a tylko wobec takich uchybień nie ma zastosowania norma wyrażona w art. 215 § 1 O.p. Organ II instancji podkreślił, że postanowienie w którym popełniono omyłkę pisarską, nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym, ponieważ w żaden sposób nie rozstrzyga co do istoty sprawy. Zostało ono wydane jedynie w celu realizacji nałożonego na organ obowiązku wynikającego z art. 187 § 3 O.p., tj. obowiązku zakomunikowania Stronie faktów znanych organowi z urzędu. Dodatkowo, popełniona omyłka pisarska wypełnia znamiona "oczywistej", gdyż wynika wprost z akt sprawy. Ponadto logiczne jest, że postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r. (data widniejąca na dokumencie), nie mogło zostać doręczone Stronie przed datą jego wydania, tj. w dniu [...] maja 2011r. Biorąc te okoliczności pod uwagę, wpisanie błędnie daty wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy z akt spawy data ta wynika w sposób jednoznaczny, jest niczym innym, jak błędem pisarskim bez wpływu na rozstrzygnięcie. Z pewnością jest to nieistotna wada postanowienia, pozostająca bez jakiegokolwiek wpływu na jego treść, która mogła powstać wskutek błędu pisarskiego w okolicznościach niniejszej sprawy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając: 1. rażące naruszenie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 215 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia w przedmiocie dokonania z urzędu sprostowania oczywistej omyłki, gdy zmiany dokonane przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2011r., w postanowieniu z dnia [...] lipca 2011r., nie są błędami rachunkowymi oraz innymi oczywistymi omyłkami; 2. rażące naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 200 § 1, art. 216 § 1-2, art. 219 w zw. z art. 211 w zw. z art. 239 w zw. z art. 235 O.p. poprzez zaniechanie ustosunkowania się przez organ do stanowiska skarżącej przedstawianego w pisemnym wystąpieniu z dnia [...] grudnia 2011r., iż skarżącej nigdy nie doręczono postanowienia z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...], na dowód czego skarżąca w załączeniu przedstawiała doręczone jej w dniu [...] czerwca postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...]; 3. rażące naruszenie przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 235 O.p., poprzez zaniechanie podjęcia przez Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu jakichkolwiek działań w celu wyjaśnienia okoliczności, czy skarżącej doręczono postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] czy postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...], a tym samym jakie postanowienie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] czerwca 2011r. Z uwagi na wskazane rażące uchybienia Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że zmiana wprowadzona przez organ pierwszej instancji w postanowieniu o włączeniu materiału dowodowego z dnia [...] lipca 2011r. nie polega na prawdzie, gdyż wbrew nieprawdziwym twierdzeniom Naczelnika Urzędu Celnego w [...], skarżącej nigdy nie doręczono postanowienia z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] o wszczęciu z urzędu jakiegokolwiek postępowania. Wskazuje przy tym, że na poparcie swoich twierdzeń przedłożyła na etapie postępowania zażaleniowego faktycznie doręczone jej postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...], co z kolei zostało całkowicie zignorowane przez organ odwoławczy. Strona powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2005r., sygn. akt FSK 2113/2004 oraz przytaczając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 01 grudnia 2009r. nr I SA/Bd 659/2009 wywodzi, że wprowadzenie nieprawdziwej daty wszczęcia postępowania z urzędu, nie sposób uznać jako sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej: p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest, iż postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r. o wszczęciu z urzędu postępowania w zakresie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na dwóch automatach o nazwie [...] oraz [...] poza kasynem gry w [...] ul. [...], [...], zostało skutecznie doręczone Stronie w dniu [...] czerwca 2011 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru na którym widnieje prezentata Spółki i parafka osoby odbierającej korespondencję) W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 215 § 1 O.p. Jak wynika z treści art. 215 § 1 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Przepis ten zatem przewiduje możliwość sprostowania błędów rachunkowych oraz oczywistych omyłek w wydanej decyzji. Nie określa jednak, podobnie jak inne przepisy ustawy - O.p., pojęć "błąd rachunkowy" i "oczywista omyłka". Przyjmuje się, że błędem rachunkowym w rozumieniu art. 215 O.p. jest omyłka w działaniu matematycznym, którą wprowadzono do decyzji. Natomiast za błąd taki nie można uznać wadliwych wyliczeń zawartych w dowodach, które przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych decyzji (por. J. Zimmermann, Ordynacja podatkowa. Komentarz, s. 237; M. Masternak, w: B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 713). Oczywistą omyłką mogą być w szczególności różnego rodzaju drobne błędy pisarskie, przeoczenia, zły dobór słów. Natomiast ustalenia faktyczne przyjęte, jako przesłanki wydanej decyzji, podobnie jak nieprawidłowa subsumcja, błędna wykładnia, czy też niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego mogą być zwalczane w trybie odwoławczym bądź też w trybie nadzoru. Nie może być natomiast wykorzystywany do tego celu tryb rektyfikacyjny (wyrok NSA z 27 stycznia 2003 r., III SA 622/01, LEX nr 137799). Zatem tryb określony w art. 215 § 1 O.p. przewiduje jedynie prostowanie błędów i omyłek, które stanowią wady nieistotne a sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany jej treści. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy sprostowanie zawarte w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] września 2011r. należy uznać w świetle art. 215 § 1 O.p. za sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. W postanowieniu o włączeniu materiału dowodowego, organ celny wskazał precyzyjnie w odniesieniu do jakich automatów włączane są materiały dowodowe. Faktem jest, że omyłkowo wskazano błędną datę wszczęcia z urzędu postępowania, niemniej jednak, nie sposób uznać, że jest to rażące naruszenie prawa. W ocenie Sądu, z kierowanych w toku postępowania pism do Strony, jednoznacznie wynika, jakiej sprawy one dotyczą. W przypadku natomiast jakichkolwiek wątpliwości, w myśl art. 123 § 1 O.p. Skarżąca w każdej chwili mogła składać wnioski, zastrzeżenia, czy też wyjaśnienia. Zamieszczenie w sentencji postanowienia, które dotyczy czynności technicznej, jaką jest włączenie materiału dowodowego do akt sprawy, błędnej daty wszczęcia postępowania, tj. doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu, nie stanowi wady istotnej postanowienia, która miałaby wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, a tylko wobec takich uchybień nie ma zastosowania norma wyrażona w art. 215 § 1 O.p.. Przede wszystkim należy podkreślić, że postanowienie w którym popełniono omyłkę pisarską, nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym, ponieważ w żaden sposób nie rozstrzyga co do istoty sprawy. Zostało ono wydane jedynie w celu realizacji nałożonego na organ obowiązku wynikającego z art. 187 § 3 O.p., tj. obowiązku zakomunikowania Stronie faktów znanych organowi z urzędu. Wobec takiego stanu rzeczy, organ pierwszej instancji nie był nawet obowiązany prostować zaistniałej omyłki. Niemniej jednak dokonanie tej czynności nie powoduje istotnego błędu postępowania, a zwłaszcza nie działa w żaden sposób na niekorzyść Strony. Niezależnie od powyższego Sąd uważa, że popełniona omyłka pisarska wypełnia znamiona "oczywistej", gdyż wynika wprost z akt sprawy. Ponadto oczywistym jest, że postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. (data widniejąca na dokumencie), nie mogło zostać doręczone Stronie przed datą jego wydania, tj. w dniu [...] maja 2011r. Biorąc te okoliczności pod uwagę, wpisanie błędnie daty wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy z akt spawy data ta wynika w sposób jednoznaczny, jest niczym innym, jak błędem pisarskim nie mającym wpływu na rozstrzygnięcie. Z pewnością jest to nieistotna wada postanowienia, pozostająca bez jakiegokolwiek wpływu na jego treść, która mogła powstać wskutek błędu pisarskiego w okolicznościach niniejszej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2003 r. , sygn. akt III SA 3068/01 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 listopada 2008 r., sygn. akt. III SA/Wa 1328/08). Należy również zauważyć, że ustawodawca, mówiąc o możliwości prostowania błędów pisarskich i rachunkowych, czy też oczywistych omyłek, nie daje ustawowej definicji tych pojęć, w związku z czym, stosując ten przepis, należy mieć na uwadze potoczne znaczenie tych pojęć. Wskazać przy tym należy, że "oczywistość omyłki", o której mowa w art. 215 O.p., w potocznym znaczeniu tego słowa, jest pojęciem szerokim, podlegającym ocenie każdorazowo w konkretnej sprawie. Niemniej jednak pod pojęciem oczywistej omyłki należy rozumieć taki błąd słowny, który nie budzi najmniejszej wątpliwości. Do oczywistych omyłek zalicza się różne błędy pisarskie, komputerowe itp. Zdaniem Sądu data zawarta w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] lipca 2011r. stanowi "klasyczny" przykład oczywistej omyłki pisarskiej albowiem bezsporne jest, iż w stosunku do Spółki wszczęto z urzędu postępowanie w zakresie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na dwóch automatach o nazwie [...] oraz [...] poza kasynem gry, w dniu [...] czerwca 2011r. Nawet gdyby przyjąć, iż skarżący w dniu [...] czerwca 2011r. odebrał postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. o numerze [...] to i tak w ocenie Sądu nie ma to istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie albowiem to postanowienie i postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] czerwca 2011r. o numerze [...] są identycznej treści i dotyczą wszczęcia tego samego postępowania. W ocenie Sądu przedmiotowy błąd pozostawał bez znaczenia dla treści postanowienia z [...] lipca 2011r. i nie miał nawet związku z rozstrzygnięciem w nim zawartym. Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia przepisów wskazanych w punkcie 2 i 3 skargi albowiem organ stwierdził, iż w dniu [...] czerwca 2011r. doręczono skarżącej postanowienie z dnia [...] czerwca 2011r. o numerze [...]. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.