I SA/Po 590/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 09 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...]r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] kwotę [...],- zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Postanowieniem z dna [...] października 2017 r. Wójt Gminy C. postanowił wpłatę z dnia [...] września 2017 r. w wysokości [...] zł zaliczyć na poczet łącznego zobowiązania pieniężnego w określony w postanowieniu sposób. Jednocześnie stwierdził, że na koncie podatkowym nr ewidencyjnym [...] w dalszym ciągu figuruje zaległość z tytułu rata [...] [...] zł , rata [...] – [...] zł, rata [...] - [...] zł. Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Wójt Gminy C. sprostował oczywistą omyłkę pisarską, która wystąpiła w postanowieniu z dnia [...] października 2017 r. o sposobie zarachowania wpłaty w ren sposób, że zamiast "na koncie podatkowym nr ewid. [...] w dalszym ciągu figuruje zaległość z tytułu: rata [...] [...] zł koszty upomnienia, rata [...] [...] zł, rata [...] 1 zł." Powinno być: rata [...] [...] rata [...] 1 zł. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. podatniczka złożyła zażalenie na postanowienie, wnosząc o szczegółowe wyjaśnienie treści postanowienia, z uwzględnieniem jego poszczególnych kwot oraz podstawy prawnej i dokumentacyjnej. Ponadto wniosła o dołączenie do akt sprawy pełnej dokumentacji urządzenia księgowego definiowanego przez organ podatkowy jako nr ewidencyjny [...], co najmniej od roku 2011, bilansów Gminy C. oraz załączników do poszczególnych bilansów. Załączenie do akt sprawy obowiązujących w poszczególnych latach od roku 2011 instrukcji obiegu dokumentów adresowanych do Wójta jako organu podatkowego, oraz zasad ewidencji i rozliczeń prowadzonych przez organ podatkowy. Jednocześnie domagała się przeprowadzenia rozprawy przez SKO. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I Instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 215 § 1 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Wydając postanowienie z dnia [...] października 2017 r. w sprawie sposobu zarachowania wpłaty organ I instancji omyłkowo zamieścił w części wstępnej opis niemający zastosowania w niniejszej sprawie. Błędne wskazanie zaległej kwoty [...]zł z tytułu zobowiązania za 2011 r. w ocenie organu nie może być niczym innym jak omyłką pisarską, z uwagi na fakt, że taka zaległość w istocie nie istnieje. Wskazanie powyższe nie dotyczy meritum sprawy, albowiem postanowienie z dnia [...] października 2017 r. zostało wydane w związku z dokonaną przez podatniczkę w dniu [...] września 2017 r. wpłatą, a organ I instancji zgodnie z przywołanymi w orzeczeniu przepisami Ordynacji podatkowej dokonał rozksięgowania kwoty [...]zł na poszczególne tytuły, nie popełniając w tym zakresie żadnej pomyłki. Dopiero w części, w której organ wskazuje pozostałą na koncie podatniczki zaległość podatkową, doszło do popełnienia omyłki. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego omyłka ta nie ma żadnego wpływu na prawidłowość dokonanego rozrachowania kwoty wpłaconej przez podatniczkę w dniu [...] września 2017 r. W skardze z dnia [...] czerwca 2018 r. D. G. wskazała, że SKO szczegółowo odniosło się do księgowań, tak jak wskazała Gmina, jednakże pominięto treść zażalenie. Organ nie uwzględnił nadpłaty wynikającej z decyzji Wójta Gminy C. nr [...] dotyczącej umorzenia 50% zaległości w podatku rolnym. Skarżąca wskazała również, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nie było wzięte pod uwagę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. , poz. 2107), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej zwanej "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając skargę pod kątem wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 215 § 1 O.p. organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji ( postanowienia). Przepis ten zatem przewiduje możliwość sprostowania błędów rachunkowych oraz oczywistych omyłek w wydany rozstrzygnięciu. Należy podkreślić, że przepis ten odnosi się do takich wad decyzji (postanowienia), które charakteryzują się cechą oczywistości. Oznacza to, że owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie art. 215 § 1 O.p., a zatem sprostowaniu podlega jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego postanowienia. W sytuacji braku definicji pojęcia "oczywista omyłka" w art. 215, jak i innych przepisach O.p., można odwołać się do bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Musi być widoczna "na pierwszy rzut oka", bez przeprowadzania jakiegokolwiek badania. Wskazana cecha oczywistości stanowi jednocześnie granicę dopuszczalności sprostowania decyzji w trybie art. 215 § 1 O.p., ponieważ zastosowanie tego trybu nie może skutkować merytoryczną zmianą prostowanego rozstrzygnięcia. W trybie art. 215 § 1 O.p. można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze elementarnym, nie wpływające na treść i znaczenie prostowanej decyzji. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu prezentowanego przez organy podatkowe, iż w przedmiotowej sprawie sprostowano oczywistą omyłkę. W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Wójt Gminy C., działając na podstawie art. 215 § 1 O.p., sprostował postanowienie z dnia [...] października 2017 r. o sposobie zarachowania wpłaty. W treści tego postanowienia błędnie wskazano, że na koncie podatkowym nr [...] (dotyczącym rozliczeń za nieruchomość należącą do podatniczki) nadal figuruje zaległość w wysokości [...] zł (koszty upomnień za 2011 rok). W ocenie Sądu skorygowany błąd poprzez wskazanie nieprawidłowej wysokości zaległości nie posiada cechy oczywistości. Tym bardziej, że postanowienie z dnia [...] października 2017 r. poza zacytowaniem przepisów prawa, nie zawiera żadnego uzasadnienia. Okoliczność, że omyłka nie ma żadnego wpływu na prawidłowość dokonanego zarachowania wpłaconej przez podatniczkę w dniu [...] września 2017 r. kwoty nie oznacza, że automatycznie można część postanowienia sprostować w oparciu o art. 215 O.p. Trudno zatem przychylić się do argumentacji organów, że owo sprostowanie dotyczyło omyłki oczywistej i w rezultacie nie doprowadziło do zmiany treści postanowienia. Nadto pomijając wskazane naruszenie prawa dotyczące zaskarżonego postanowienia, wobec uchylenia wyrokiem z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Po 589/18 postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet łącznego zobowiązania podatkowego, którego dotyczy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji muszą również zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta gminy czerwonak z dnia 15 listopada 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 tej ustawy.