I SA/Po 599/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę należnych od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za październik, listopad 2003r. oraz styczeń i kwiecień 2004r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Podał, że obecnie jest zatrudniony na umowę o pracę na cza nieokreślony w A sp. z o.o. Źródło dochodów wnioskodawcy stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości [...]. Przeciwko skarżącemu prowadzony jest szereg postępowań egzekucyjnych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Matka jego jest emerytką i otrzymuje emeryturę w wysokości [...] i jest właścicielką mieszkania. Wnioskodawca podał, że ponosi wydatki w wysokości [...] miesięcznie, przy czym [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PK w piśmie z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont, lokat i rachunków bankowych. Pomimo wezwania nie wskazał, czy matka posiada konto i lokaty bankowe. Podał, że on i matka nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów oraz nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca i matka nie posiadają samochodów osobowych. Wskazał, że matka z otrzymywanej emerytury przeznacza [...] na utrzymanie mieszkania (wydatki na media), pozostałą część natomiast na wydatki związane z zakupem żywności. Do pisma załączone roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za [...] oraz zeznania roczne podatkowe za [...] złożone przez skarżącego. Na wezwanie z dnia [...] PK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, jednocześnie wskazał, że pomiędzy małżonkami panuje ustrój rozdzielności majątkowej od dnia [...]. Do pisma załączył zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia [...]. Na wezwanie z dnia [...] PK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w jego małżeństwie panuje rozdzielność majątkowa małżeńska, umowa majątkowa małżeńska została zawarta jeszcze przed zawarciem małżeństwa, t.j. w dniu [...]. Podał, że nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego i mieszkają osobno. Wniosek o udzielenie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący nie wyjaśnił bowiem, czy małżonka posiada majątek ruchomy i nieruchomości oraz w jakiej wysokości i z jakiego tytułu uzyskuje miesięczne dochody. Wskazał natomiast na fakt, że nie pozostaje z małżonką we wspólnym gospodarstwie domowym, mieszkają osobno i pomiędzy nimi panuje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie obowiązani są m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że małżonkowie pozostają w separacji faktycznej lub, że zawarli umowę majątkową małżeńską nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w opłaceniu kosztów sądowych (por. orz. NSA z dnia 31 stycznia 2007r., sygn. akt I FZ 674/06). Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek