I SA/Po 600/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. postanawia: oddalić wniosek. Wpis od skargi wynosi [...]. JK reprezentowana przez adwokata PS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca złożyła również sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że wniosek jest zasadny z uwagi na sytuację rodzinną, długotrwałą i bardzo ciężką chorobę męża i wynikające z tego tytułu wydatki na leczenie i rehabilitację. Podała, że jej sytuacja w toczących się postępowaniach jest bardzo trudna, gdyż wszelka aktywność w zakresie spraw związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą zawsze spoczywała na mężu. Obecnie skarżąca i jej mąż działalności gospodarczej nie prowadzą. Mąż choruje, wymaga całodobowej opieki i ponosi wydatki na poprawę stanu zdrowia, kupuje drogie i specjalistyczne leki. Skarżąca oświadczyła, że Kancelaria, która pomaga im w sprawach podatkowych wynikających z zaskarżonych decyzji, usługi swoje świadczy bezpłatnie. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej i innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mieszka w mieszkaniu, którego właścicielem jest syn. Dochód skarżącej z tytułu emerytury wynosi [...] brutto, dochód męża z tytułu renty inwalidzkiej wynosi [...] brutto, z tytułu dodatku pielęgnacyjnego [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącej w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył kserokopię oświadczenia skarżącej z dnia [...], z którego wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wyłącznie z mężem. Wskazał, że koszty ogrzewania, opłaty za energię elektryczną, wodę i gaz ponosi obdarowany przez skarżącą i jej męża mieszkaniem syn. Wnioskodawczyni i małżonek ponoszą koszty: leczenia i rehabilitacji w wysokości [...], opłat za telefon stacjonarny w wysokości [...], zakupu lekarstw w wysokości [...], środków czystości w wysokości [...] i wyżywienia w wysokości [...]. Skarżąca i jej mąż nie mają i nie spłacają kredytów, nie posiadają samochodów osobowych, nie otrzymują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Darowizna mieszkania nastąpiła w dniu [...]. Udziałowcem spółki A Sp. z o.o. jest B spółka jawna w likwidacji posiadająca [...] udziały o wartości nominalnej po [...] każdy. JK i TK są wspólnikami spółki jawnej i posiadają udział po 50% każdy. Do pisma załączył kserokopię oświadczenia skarżącej z dnia [...], kopię uchwał w tym Uchwały nr [...] z dnia [...] Zgromadzenia Wspólników B Sp. z o.o. z siedzibą w G w sprawie podziału zysku netto Spółki za [...], kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że uiszczenie kosztów sądowych, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że JK nie uprawdopodobniła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącej złożonego na urzędowym formularzu wynika, że uzyskuje miesięczne dochody z tytułu emerytury w wysokości [...] brutto, jej mąż natomiast z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości [...] brutto i z tytułu dodatku pielęgnacyjnego w wysokości [...] brutto. Z załączonych do pisma z dnia [...], t.j. do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, kserokopii decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że wysokość świadczenia emerytalnego wypłacanego skarżącej wynosi miesięcznie [...], natomiast małżonkowi skarżącej wypłacana jest kwota w wysokości [...] miesięcznie. Z załączonego przez skarżącą wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na jej rachunek bankowy wpływa kwota w wysokości [...] i w wysokości [...], przy czym w.w kwoty wypłacane są przez ZUS. Zatem łącznie na rachunek bankowy skarżącej wpływa kwota w wysokości [...]. W tym miejscu zauważyć należy, że cała kwota otrzymywanych na rachunek bankowy środków pieniężnych została przelana na zajęcia egzekucyjne. Poza w.w przelewami z rachunku bankowego nie były wypłacane przez skarżącą środki pieniężne, nie są też realizowane transakcje bezgotówkowe. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia wynika, że ona i jej mąż, poza dochodami z tytułu świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie posiadają żadnych innych dodatkowych dochodów. Ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] miesięcznie. Analizując przedłożony przez skarżącą wyciąg z rachunku bankowego stwierdzono, jak już wyżej wskazano, że środki z tytułu świadczenia emerytalnego i rentowego nie są przeznaczane na miesięczne utrzymanie. Zatem wnioskodawczyni, pomimo wezwania, nie wyjaśniła z jakich środków ponosi koszty miesięcznego utrzymania. Zauważyć nadto należy, że z wyciągu z rachunku bankowego skarżącej wynika, iż saldo początkowe na rachunku bankowym na dzień [...] wynosiło [...], saldo końcowe na dzień [...] wynosiło [...]. Z informacji skarżącej wynika również, że razem z mężem posiadają służebność mieszkania, które w [...] podarowali synowi. W orzecznictwie przyjmuje się pogląd, iż w sytuacji gdy strona nieodpłatnie przekazała składnik majątkowy członkowi rodziny, zasadny jest wniosek, iż obdarowany powinien pomóc darczyńcy w poniesieniu finansowego ciężaru związanego z prowadzeniem postępowania sądowego, jeżeli darczyńca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych we własnym zakresie (por. postanowienie NSA z 08.04.2008r. I FZ 96/08, z 10.04.2008r. I FZ 142/08, z 01.07.2008r. I OZ/439/08). Skoro wnioskodawczyni, pomimo wezwania, nie udzieliła pełnych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowo-finansowego, wniosek należało oddalić. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący pełnych i rzetelnych informacji dotyczących jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącej ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez nią wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.