I SA/Po 612/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi X. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wniosła skargę na wymienioną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji do czasu rozpoznania skargi przez WSA w Poznaniu. Wniosek w tym przedmiocie uzasadniono wysokim ryzkiem utraty płynności finansowej przez skarżącą oraz wysokim ryzykiem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji jak też decyzji organu I instancji. Zaznaczono przy tym, że wykonanie decyzji może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącego. W kontekście powyższego podniesiono, że wnioskodawczyni w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] maja 2015 r. poniosła stratę w kwocie [...] zł. W ocenie wnioskodawczyni brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego spowoduje pozbawienie skarżącej środków finansowych. Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej uzasadniono również faktem, że wobec skarżącej prowadzone są inne postępowania dotyczące kar pieniężnych. Powołując się na orzecznictwo wnioskodawczyni wskazała, że podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie kary pieniężnej może być również fakt, prowadzenia innych postępowań dotyczących tej samej materii i powstałe z tego tytułu roszczenia finansowe. Do skargi dołączono bilans sporządzony na dzień [...] maja 2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres od [...] lipca 2014 r. do [...] maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Rozpoznając wniosek skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że w skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaznaczyć, w tym miejscu należy, że stosownie do postanowień art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie "O.p") decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do poglądów doktryny wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania a tym samym takich, które wywołują skutki prawne. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (patrz: T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Warszawa 2000 r. str. 154). Jak wskazuje się ponadto w orzecznictwie – problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na postawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony [tak: postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt II FZ 358/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Poprzez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004, str. 122). Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji, tj. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] nie nosi z mocy art. 239a O.p. znamion wykonalności i tym samym nie jest możliwe wstrzymanie jej wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd potraktował wniosek skarżącej jako wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji wskazanej w rubrum niniejszego postanowienia. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę stwierdzić należy, że argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niemożliwych do odwrócenia skutków nie zasługuje na uwzględnienie. Z przedłożonego przez skarżącą rachunku zysków i strat za okres od [...] lipca 2014 r. do [...] maja 2015 r., wynika, że wnioskodawczyni poniosła stratę w kwocie [...] zł. Sam fakt wygenerowania straty w określonym przedziale czasu nie uzasadnia jednak wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. Zgodnie z poglądami orzecznictwa strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej [tak: postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przedstawiona przez skarżącą dokumentacja nie pozwala również na precyzyjne ustalenie jej sytuacji majątkowej, w oparciu o przedłożony przez wnioskodawczynię rachunek zysków i strat oraz bilans nie jest możliwe ustalenie czy skarżącą ma problemy z terminowym regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Do skargi nie dołączono przy tym żadnych dokumentów, takich chociażby jak wyciągi z rachunków bankowych w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie wartości środków pieniężnych będących w posiadaniu wnioskodawczyni. Powyższe implikuje również brak możliwości ustalenia czy wykonanie objętej skargą decyzji – nakładającej obowiązek zapłaty kary w kwocie [...] zł – skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach skarżącej, który spowoduje zachwianie płynności finansowej. Z przedłożonego przez skarżącą bilansu wynika przy tym, że wnioskodawczyni dysponuje aktywami o wartości [...] zł, z czego należy wyciągnąć wniosek, że wnioskodawczyni dysponuje majątkiem o znacznej wartości, który może zostać spieniężony. Mając przy tym na uwadze, że skarżąca jest kapitałową spółką prawa handlowego za niezrozumiałą należy uznać argumentację zmierzając do wykazania, że "wykonanie decyzji może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącego". W ocenie Sądu również okoliczność prowadzenia wobec skarżącej analogicznych postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Co więcej okoliczność prowadzenia wobec spółki takich postępowań jest gołosłowna, do skargi nie dołączono bowiem żadnych dokumentów na potwierdzenie tego faktu. Zaznaczenia również wymaga, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego [tak: postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Podkreślić również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wykazała okoliczności, w świetle których należałoby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla niej ze znaczną szkodą bądź też, że do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej kwoty kary pieniężnej. W aktach sprawy brak jest ponadto innych dokumentów, takich chociażby jak wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, na podstawie których możliwe byłoby dokonanie przez Sąd samodzielnej oceny czy sytuacja majątkowa wnioskodawczyni w połączeniu z wykonaniem wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku doprowadziłaby w rzeczywistości do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.