I SA/Po 622/08

Dnia 17 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A S.A. w likwidacji w T na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2004 r. na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) p o s t a n a w i a : zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne /-/M.Bejgerowska W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] pełnomocnik A. S.A. w likwidacji w T wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zawieszenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytań prejudycjalnych skierowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...]. W ocenie skarżącej Spółki rozstrzygnięcie ETS będzie miało dla niej fundamentalne znaczenie, albowiem potwierdzi, czy nałożenie na nią dodatkowego zobowiązania podatkowego można uznać za dopuszczalne na gruncie prawa wspólnotowego. Pełnomocnik Spółki zwrócił uwagę na istniejące na tle art. 109 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie. Stwierdził on, że jeżeli uznać, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest środkiem specjalnym, to jego stosowanie na podstawie art. 109 ustawy o podatku od towarów i usług jest niedopuszczalne, skoro Polska nie zastosowała procedur pozwalających na zastosowanie takiego środka zgodnie z normą art. 27 VI Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) oraz z orzecznictwem ETS, a także nie poinformowała Komisji Europejskiej oraz innych Państw Członkowskich o jego wprowadzeniu. Podniesiono też, że nałożenie na Spółkę dodatkowego zobowiązania podatkowego przybrało w przedmiotowej sprawie postać sankcji administracyjnej, naruszając przy tym wynikającą z prawa wspólnotowego zasadę neutralności podatku od wartości dodanej. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wskazał, że przepisy art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług nie ustanawiają nowej kategorii czynności opodatkowanych, nie zawierają też specjalnych środków stanowiących odstępstwo od stosowania przepisów VI Dyrektywy i nie wymagają przeprowadzenia procedury określonej w art. 27 VI Dyrektywy. W konkluzji organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) istnieje możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania przez sąd, jeżeli rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przy interpretacji powołanego przepisu należy kierować się zasadą jednolitości orzecznictwa sądowego, ponieważ "zjawiskiem wysoce nieporządanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających" (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kometarz, Zakamycze 2006, s. 286). W orzecznictwie sądowym dopuszcza się zawieszenie postępowania z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład rozszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy zatem uznać, że sąd ma możliwość zawieszenia postępowania również w przypadku stwierdzenia, że inny sąd (skład orzekający) - w sprawie o analogicznym przedmiocie rozstrzygnięcia zwrócił się z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jest to z jednej strony uzasadnione znaczącym wpływem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na stosowanie prawa europejskiego (zwłaszcza jego wykładnię), z drugiej strony sprzyja wydawaniu jednolitych rozstrzygnięć w podobnych sprawach przez sądy krajowe, z trzeciej zaś - sprzyja takim rozstrzygnięciom, które są zgodne z prawem wspólnotowym. W świetle obowiązujących przepisów nie ulega wątpliwości, że orzeczenie ETS dotyczące wykładni prawa wspólnotowego ma moc wiążącą zarówno w sprawie, w której Naczelny Sąd Administracyjny skierował pytanie prejudycjalne, jak i w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne. Zdaniem Sądu wątpliwości, jakie pojawiły się w niniejszej sprawie, a które dotyczą dodatkowego zobowiązania podatkowego, wymagają wyjaśnienia przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W tym miejscu warto przytoczyć treść pytań prejudycjalnych skierowanych w sprawie o sygn. akt I FSK 1062/06, a dotyczących wykładni następujących przepisów prawa wspólnotowego: 1. Czy art. 2 ust. 1 i 2 Pierwszej Dyrektywy Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej z dnia 11 kwietnia 1967 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EEC) w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 lit. a) i art. 10 ust. 2 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) wyłącza możliwość nałożenia obowiązku zapłaty przez podatnika podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że podatnik podatku od towarów i usług w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej? 2. Czy "środki specjalne", o których mowa w art. 27 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), z uwagi na swój charakter i cel, mogą polegać na możliwości nakładania na podatnika podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalanego decyzją organu podatkowego, w razie stwierdzenia faktu zadeklarowania przez podatnika zawyżonej kwoty zwrotu różnicy podatku albo zawyżonej kwoty zwrotu podatku naliczonego? 3. Czy w uprawnieniu przewidzianym w art. 33 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) mieści się prawo do wprowadzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego określonego w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) Mając na uwadze to, że rozstrzygniecie sprawy, której dotyczy przedmiotowa skarga zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (sprawa C-502/07), Sąd w oparciu o treść art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Małgorzata Bejgerowska