I SA/Po 631/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-02-18

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Małgorzata Bejgerowska, Waldemar Inerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpłata dokonana przez podatnika na poczet zaliczki na podatek dochodowy, która została zaksięgowana jako "zrównoważona przypisem" i dotyczyła miesiąca, za który nie wystąpiła należna zaliczka, może być zaliczona na poczet innych zaliczek, a tym samym czy istnieją podstawy do naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły prawo, nie wyjaśniając w sposób należyty znaczenia pojęcia "wpłata zrównoważona przypisem" oraz nie rozliczając wpłaty dokonanej przez podatnika w dniu 20 kwietnia 2012 r. na poczet zaliczki za marzec 2012 r. W ocenie Sądu, przepis art. 62 § 2 Ordynacji podatkowej nakłada na organ obowiązek zaliczenia wpłaty na poczet zaliczki o najwcześniejszym terminie płatności, niezależnie od dyspozycji podatnika, a pominięcie tej wpłaty przy ustalaniu zaległości podatkowych było nieprawidłowe. W związku z tym, uchylono zaskarżone decyzje.
Stan faktyczny
Podatnik AP prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą złożył korektę zeznania PIT-36L za 2012 r. Organy podatkowe ustaliły, że zaliczki na podatek dochodowy za czerwiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2012 r. zostały wpłacone w niższej wysokości niż należna lub nieterminowo, co skutkowało naliczeniem odsetek za zwłokę. Podatnik kwestionował zasadność naliczenia odsetek, wskazując m.in. na wpłatę z dnia 20 kwietnia 2012 r. w kwocie [...] zł, która została zaksięgowana jako zaliczka za marzec 2012 r., mimo że zaliczka za ten miesiąc nie wystąpiła. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o naliczeniu odsetek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stwierdzono, że decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów sądowych od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015r. sprawy ze skargi AP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odsetek od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na poczet 19% podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za czerwiec, sierpień, wrzesień, listopad oraz grudzień 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]; II. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...], nr [...], określił A. P. wysokość odsetek od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na poczet 19% podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiące: czerwiec, sierpień, wrzesień, listopad oraz grudzień 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. P. prowadził w roku 2012 r. pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą "X." A. P., która opodatkowana była na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm. - w skrócie: "u.p.d.o.f."). W dniu [...] kwietnia 2013 r. podatnik złożył zeznanie podatkowe PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012, w którym zadeklarował podatek należny w wysokości [...] zł oraz wykazał należne zaliczki za miesiące: styczeń w kwocie [...] zł, czerwiec w kwocie [...] zł, sierpień w kwocie [...] zł, wrzesień w kwocie [...] zł, listopad w kwocie [...] zł i grudzień w kwocie [...] zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19%, organ podatkowy ustalił, że wielkość miesięcznych zaliczek za poszczególne miesiące, winna być zadeklarowana w innej wysokości. Podatnik zgodził się z ustaleniami organu zawartymi w protokole kontroli, a następnie w złożonej w dniu [...] października 2013 r. korekcie zeznania PIT-36L za 2012 r. wykazał należne zaliczki od dochodów z działalności gospodarczej w wysokości wynikającej z tego protokołu, tj.: za styczeń w kwocie [...] zł, za czerwiec w kwocie [...] zł, za sierpień w kwocie [...] zł, za wrzesień w kwocie [...] zł, za listopad w kwocie [...] zł i za grudzień w kwocie [...] zł. Ustalono, że podatnik tytułem miesięcznych należnych zaliczek na poczet 19% podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zadeklarowanych w zeznaniu podatkowym za 2012 r. wpłacił na rachunek urzędu za poszczególne miesiące 2012 r. następujące kwoty: za styczeń - [...] zł w dniu 20 lutego 2012 r.; za czerwiec - [...] zł w dniu 20 lipca 2012 r.; za sierpień - [...] zł w dniu 20 września 2012 r.; za wrzesień - [...] zł - wpłata z dnia 30 kwietnia 2012 r., którą zaliczono na poczet tej zaliczki zgodnie z pismem podatnika z dnia [...] lipca 2012 r., za listopad - [...] zł w dniu 20 grudnia 2012 r. Stwierdzono również, że podatnik w dniu 20 kwietnia 2012 r. wpłacił na rachunek urzędu kwotę w wysokości [...] zł tytułem zaliczki za miesiąc marzec 2012 r., która została w ewidencji księgowej zrównoważona przypisem. Zaznaczono, że podatnik w zeznaniu podatkowym PIT-36L za 2012 r., ani w korekcie tego zeznania z dnia [...] października 2013 r., nie deklarował należnej zaliczki za marzec. W 2012 r. nie złożył także żadnych wyjaśnień, co do dyspozycji wpłaty dokonanej tytułem zaliczki za marzec 2012 r. Ponadto ustalono, że w dniu 23 stycznia 2013 r. strona wpłaciła na rachunek bankowy urzędu kwotę [...] zł tytułem zaliczki za miesiąc grudzień 2012 r. Organ I instancji stwierdził jednak, że zaliczka za miesiąc grudzień 2012 r. po dniu 20 stycznia 2013 r. utraciła swój byt prawny, albowiem po tym terminie nie można już mówić o zaliczkach, a jedynie o zobowiązaniu rocznym. Tym samym uznano, że dyspozycja podatnika wskazana na dowodzie wpłaty z dnia 23 stycznia 2013 r., aby wpłatę zaliczyć na poczet zaliczki za miesiąc grudzień 2012 r., stała się nieaktualna. Wnioskiem złożonym w dniu [...] listopada 2013 r. strona wystąpiła o zaliczenie wpłaty z dnia 23 stycznia 2013 r. w kwocie [...] zł na poczet podatku dochodowego za 2013 r. W wyniku porównania wysokości należnych miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy zadeklarowanych w korekcie zeznania PIT-36L za 2012 r. z faktycznie dokonanymi przez stronę wpłatami organ I instancji stwierdził, że podatnik nie wpłacił w ustawowym terminie części należnych zaliczek za miesiące: czerwiec, sierpień, wrzesień i listopad oraz grudzień 2012 r., tj.: - za czerwiec należna zaliczka w kwocie [...] zł, wpłacono [...] zł, pozostała różnica w wysokości [...] zł; - za sierpień należna zaliczka w kwocie [...] zł, wpłacono [...] zł, pozostała różnica w wysokości [...] zł; - za wrzesień należna zaliczka w kwocie [...] zł, wpłacono [...] zł, pozostała różnica w wysokości [...] zł; - za listopad należna zaliczka w kwocie [...] zł, wpłacono [...] zł, pozostała różnica w wysokości [...] zł; - za grudzień należna zaliczka w wysokości [...] zł, wpłacono [...] zł, całość winna zostać wpłacona w ustawowym terminie do dnia 21 stycznia 2013 r., a wpłaty w wysokości [...] zł dokonano dopiero w dniu 23 stycznia 2013 r. W konsekwencji poczynionych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., działając na podstawie art. 53a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. - w skrócie: "O.p."), obliczył odsetki od nieterminowo wpłaconych zaliczek w łącznej kwocie [...] zł, na którą złożyły się: - odsetki w kwocie [...] zł od kwoty [...] zł za czerwiec, licząc od dnia 21 lipca 2012 r. do dnia złożenia zeznania; - odsetki w kwocie [...] zł od kwoty [...] zł za sierpień, licząc od dnia 21 września 2012 r. do dnia złożenia zeznania; - odsetki w kwocie [...] zł od kwoty [...] zł, za wrzesień, licząc od dnia 23 października 2012 r. do dnia złożenia zeznania; - odsetki w kwocie [...] zł od kwoty [...] zł za listopad, licząc od dnia 21 grudnia 2012 r. do dnia złożenia zeznania; - odsetki w kwocie [...] zł od kwoty [...] zł za grudzień, licząc od dnia 22 stycznia 2013 r. do dnia złożenia zeznania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatnik złożył odwołanie, w którym zażądał uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 53a § 1, art. 59 § 1 pkt 1, art. 60 § 1 pkt 2 i art. 62 § 2 O.p., a także zignorowanie istotnych okoliczności stanu faktycznego mających wpływ na wynik sprawy. W argumentacji odwołania podniesiono, że organ, mimo jednoznacznych ustaleń dotyczących dokonanej przez podatnika w dniu 20 kwietnia 2012 r. wpłaty na rachunek urzędu kwoty [...] zł tytułem zaliczki na podatek dochodowy, wbrew przepisowi art. 62 § 2 O.p., nie tylko nie zaliczył tej kwoty na poczet zaliczek o najwcześniejszym terminie płatności, ale określając odsetki od rzekomo niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy de facto uznał, że wpłacona przez podatnika i znajdująca się na rachunku urzędu kwota [...] zł nie rodzi żadnych skutków prawnych. Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, w pełni podzielając ustalenia i wnioski zawarte w decyzji organu pierwszoinstancyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sytuacji gdy w trakcie roku podatkowego podatnik nie składał deklaracji, w których wykazywałby zaliczki, a ich wysokość została zakwestionowana dopiero w toku postępowania podatkowego przeprowadzonego po zakończeniu roku podatkowego, to wówczas wysokość zaległości w zaliczkach, stanowiącej podstawę naliczenia odsetek, należy wyliczyć jako różnicę pomiędzy zaliczką na podatek dochodowy za dany miesiąc, określoną przez organ podatkowy w prawidłowej wysokości w toku prowadzonego postępowania podatkowego, a kwotą wpłaty na poczet zaliczki za ten miesiąc. Organ II instancji zaznaczył, że "nadpłacone" zaliczki na poszczególne miesiące nie stanowią nadpłaty w rozumieniu O.p. Skoro zatem podatnik nie uiścił w prawidłowej wysokości zaliczek za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień, listopad oraz grudzień 2012 r., a dokonana wpłata na poczet miesiąca marca w kwocie [...] zł nie mogła zostać - po zakończeniu roku podatkowego - zaliczona na poczet powstałych zaległości w tych zaliczkach, to organ I instancji nie naruszył przepisów art. 62 § 2, art. 59 §1 pkt 1 oraz art. 60 §1 pkt 2 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie art. 2 Konstytucji RP, a także art. 51 § 1, art. 53 § 1, art. 53a § 1 oraz art. 62 § 2 O.p. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że okoliczności sprawy, tj. kwoty wpłaconych zaliczek i ich termin, a także fakt, że suma zapłaconych zaliczek przez cały rok podatkowy przewyższała sumę zaliczek należnych - są bezsporne, a sporna jest tylko ich ocena. Zdaniem skarżącego, organy podatkowe błędnie uznały, że mimo, iż suma zapłaconych przez podatnika zaliczek była w każdym miesiącu 2012 r. wyższa od sumy zaliczek należnych, to w niektórych z tych miesięcy u podatnika powstała zaległość podatkowa, skutkująca naliczaniem odsetek za zwłokę. Autor skargi stanął na stanowisku, że w 2012 r. nie powstała u niego zaległość podatkowa, a tym samym nie było żadnych, ani faktycznych, ani prawnych podstaw do naliczania odsetek za zwłokę. W tym kontekście skarżący podkreślił, że odsetki, jako świadczenie uboczne wobec świadczenia głównego, są wynagrodzeniem należnym wierzycielowi od dłużnika za korzystanie z kapitału wierzyciela, a zatem pełnią funkcję kompensacyjną, odszkodowawczą, gwarancyjną i represyjną. O tym jednak, czy istnieje zaległość podatkowa, a tym samym czy są podstawy do określania odsetek za zwłokę, nie decydują przesłanki formalne lecz przesłanki materialno-prawne. W ocenie autora skargi, organ podatkowy powinien zatem dokonać analizy stanu faktycznego sprawy, pod kątem ustalenia okresu, w którym Skarb Państwa nie otrzymał należnych mu podatków oraz uwzględnić okresy, kiedy Skarb Państwa dysponował środkami finansowymi wpłaconymi przez podatnika. Naliczanie odsetek za zwłokę, w sytuacji gdy Skarb Państwa dysponował określoną kwotą uiszczoną przez podatnika tytułem zaliczek na poczet 19% podatku dochodowego jest, zdaniem skarżącego, niedopuszczalne. Według strony skoro w świetle art. 62 § 2 O.p. podatnik, na którym ciążą zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek, nie jest uprawniony do wiążącego wskazania za jaki okres dokonuje wpłaty, to wszelkie dokonane przez niego w roku podatkowym wpłaty zaliczone powinny być na poczet zaliczek, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Dopiero po dokonaniu takiego zaliczenia organ podatkowy może ustalić, czy podatnik pozostawał w zwłoce i określić ewentualne odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej. Jeżeli jednak organ podatkowy, wykonując obowiązek nałożony na niego przepisem art. 62 § 2 O.p., ustali, że dokonane wpłaty pokrywają całość zobowiązań z tytułu zaliczek, to będzie to znaczyło, iż zaległości podatkowej nie ma, a tym samym brak jest podstaw do naliczania odsetek. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał w całości stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badając zaskarżone decyzje według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo, a ich wydanie poprzedziło postępowanie, w którym uchybiono regułom prawa procesowego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia, jaki skutek prawny wywołała dokonana przez skarżącego w dniu 20 kwietnia 2012 r. wpłata zaliczki na poczet 19% podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności w kwocie [...] zł, w sytuacji gdy na dyspozycji przelewu podatnik wskazał miesiąc marzec 2012 r., a w rzeczywistości zaliczka za ten miesiąc nie wystąpiła, przy jednoczesnym wpłacaniu przez podatnika zaliczek za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2012 r. w kwotach niższych niż wykazane w deklaracjach za te okresy, z zastrzeżeniem, że suma kwot uiszczonych zaliczek była za wszystkie miesiące 2012 r. wyższa niż suma zaliczek należnych. Główną osią sporu jest zatem wykładnia przepisu art. 62 § 2 O.p., a więc określenie sposobu zaliczenia dokonanych przez skarżącego wpłat na poczet zaliczek. Zgodnie z art. 53a § 1 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie - odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek. Natomiast w myśl art. 62 § 2 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaliczki, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że organy prowadząc postępowanie podatkowe winny przestrzegać fundamentalnych zasad procesowych działając na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów, udzielając niezbędnych informacji i wyjaśnień oraz podejmując wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi się kierują, czyli zgodnie z przepisami art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 O.p. Odnosząc powyższe na grunt badanej sprawy Sąd stwierdza, że skarżący w dniu [...] października 2013 r. złożył korektę zeznania PIT-36L za 2012 r., kierując się ustaleniami dokonanymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w czasie kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19%. Ustalono bowiem, iż wielkość miesięcznych zaliczek za ten podatek za poszczególne miesiące winna być zadeklarowana w innej wysokości niż to uczynił skarżący. W złożonej korekcie podatnik wykazał należne zaliczki od dochodów z działalności gospodarczej w wysokości wynikającej z protokołu kontroli. Przy czym co istotne, organ w dokumencie tym nie wspomniał o znajdującej się od dnia 20 kwietnia 2012 r. na rachunku urzędu kwocie [...] zł. Dopiero w decyzji organu I instancji stwierdzono, że skarżący w dniu 20 kwietnia 2012 r. wpłacił na rachunek urzędu kwotę w wysokości [...] zł tytułem zaliczki za miesiąc marzec 2012 r., która została w ewidencji księgowej "zrównoważona przypisem". W kontekście tej wpłaty organ podniósł, że skarżący ani w zeznaniu podatkowym PIT-36L za 2012 r., ani w korekcie tego zeznania, nie deklarował należnej zaliczki za marzec, zaś w 2012 r. nie złożył żadnych wyjaśnień, co do dyspozycji wpłaty dokonanej tytułem zaliczki za marzec 2012 r. Co istotne organ również w toku kontroli nie wezwał podatnika do wyjaśnienia przyczyn dokonanej wpłaty ze wskazaniem w tytule przelewu "zaliczka za miesiąc marzec 2012 r.", pomimo, że należna zaliczka wynosiła "[...]". Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że decyzje organów obu instancji są niejasne, a użyte w nich pojęcie pozaustawowe, tj. "wpłata została zrównoważona przypisem", nie zostało w żaden sposób wyjaśnione, wbrew zasadzie wyrażonej w treści art. 124 O.p. Organ nie tylko nie wytłumaczył znaczenia samego pojęcia, ale także nie wyjaśnił w jaki sposób można zrównoważyć faktycznie dokonaną wpłatę co do nieistniejącej (nienależnej) zaliczki. Stwierdzenie zaś przez organ, że wpłaty księgowano zgodnie z dyspozycją, a podatnik do dnia złożenia zeznania podatkowego dyspozycji tej nie zmienił, w ocenie Sądu, narusza art. 62 § 2 O.p. Zauważyć bowiem należy, że przepis ten, wbrew stanowisku organów, nie nakłada na podatnika obowiązku wskazania na poczet jakiej zaliczki ma być dokonana wpłata. Co więcej, wskazana regulacja prawna expressis verbis stanowi, że dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaliczki, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Tym samym uznać należy, że organ jest zobowiązany zaliczyć daną wpłatę na zaliczkę o najwcześniejszym terminie płatności, który nastąpił zarówno przed wpłatą, ale również nie jest wykluczone zaliczenie wpłaty na zaliczkę, której termin płatności nastąpi po tej wpłacie. Dyspozycja podatnika w tym zakresie, w świetle treści art. 62 § 2 O.p., jest nieistotna, a nawet zbędna. W tym miejscu należy zaznaczyć, że skoro ustawodawca z dniem 1 stycznia 2007 r. zniósł obowiązek składania przez podatników deklaracji PIT-5 lub PIT-5L, a wysokość należnych za poszczególne miesiące roku podatkowego zaliczek na podatek wykazywana jest w zeznaniach PIT-36 lub PIT-36L, to prawidłowo organ podatkowy stwierdził, że dopiero po złożeniu przez podatnika zeznania podatkowego za 2012 r. możliwe było sprawdzenie i porównanie kwot zaliczek należnych z faktycznie dokonanymi wpłatami. Należy jednak z całą stanowczością zaznaczyć, że porównanie takie nie może jednak pomijać norm prawnych zawartych w przepisach art. 59 § 1 pkt 1, art. 60 §1 pkt 2, a zwłaszcza art. 62 § 2 O.p. W aktach sprawy na k. 557 znajduje się karta weryfikacji zeznania rocznego w zakresie zgodności wpłaconych zaliczek miesięcznych za rok 2012 r., z której wynika jednoznacznie, że suma kwot zaliczek wg zeznania w POLTAX-ie wynosi [...] zł, a suma wpłat wynosi [...] zł. Wprawdzie trafnie organ stwierdza, że zaliczki za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2012 r. były wpłacane w niższej wysokości od należnej, bądź wpłacane były nieterminowo. Nie mniej z akt sprawy wynika także, że wspomniana suma faktycznie wpłaconych tytułem zaliczek kwot, łącznie w każdym z miesięcy 2012 r. jest wyższa od sumy zaliczek należnych. Wobec powyższego wbrew twierdzeniom organów podatkowych w niniejszej sprawie istnieje uzasadniona wątpliwość, czy w istocie w roku 2012 wystąpiła zaległość podatkowa, o której mowa w art. 51 § 2 O.p. i tym samym czy istniały podstawy do zastosowania w sprawie art. 53a § 1 O.p. Wątpliwości te wynikają z faktu niewyjaśnienia, jak organy podatkowe w istocie traktują dokonaną w dniu 20 kwietnia 2012 r. wpłatę na rachunek urzędu kwoty w wysokości [...] zł tytułem zaliczki za miesiąc marzec 2012 r., która została w ewidencji księgowej "zrównoważona przypisem". Zdaniem Sądu, organ prowadzący kontrolę, a następnie postępowanie podatkowe miał wiedzę, a przynajmniej powinien wiedzieć, że skarżący dokonał powyższej wpłaty, w kwocie [...] zł, która stanowiła ponad 75% wartości wszystkich uiszczonych przez niego w 2012 r. zaliczek. Mimo to kwoty tej w żaden sposób nie rozliczył, ani też nie ujawnił w toku kontroli i nie powiadomił o tym fakcie podatnika, aby ten mógł dokonać stosownej korekty, ewentualnie wystąpić do organu z wnioskiem o jej zaliczenie na poczet innych zaliczek. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organy nie działały zgodnie z prawem i na podstawie obowiązujących przepisów O.p. przyjmując bierną postawę. Skarżący - działając w zaufaniu do organu - w pełni akceptując i uznając wynik przeprowadzonej kontroli, złożył stosowną korektę deklaracji podatkowej, w której nie wykazał zaliczki za miesiąc marzec 2012 r., bo też i organ całkowicie ją pominął. Tym samym trudno czynić mu zarzut, że w złożonej w dniu [...] października 2013 r. korekcie zeznania nie wykazał wpłaty zaliczki za marzec 2012 r. W tożsamy sposób należy ocenić wskazania organów, że skarżący w 2012 r. nie złożył żadnych wyjaśnień, co do dyspozycji wpłaty dokonanej tytułem zaliczki za marzec 2012 r. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że skoro w toku przeprowadzonej kontroli organ miał wiedzę, że skarżący dokonując wpłaty [...] zł jako zaliczki na poczet podatku dochodowego za 2012 r. w tytule przelewu z dnia 20 kwietnia 2012 r. podał, że zaliczka dotyczy miesiąca marca 2012 r., pomimo, że w toku przeprowadzonej kontroli nie wykazano, aby za ten miesiąc osiągnął dochód rodzący konieczność uiszczenia zaliczki na podatek za ten okres, organ powinien o tym fakcie poinformować podatnika, aby ten mógł poczynić stosowne wyjaśnienia i wskazać właściwe przeznaczenie dokonanej wpłaty. Zdaniem Sądu, organ powinien wezwać skarżącego, aby ten wyjaśnił motywy i rzeczywiste przeznaczenie dokonanej w dniu 20 kwietnia 2012 r. wpłaty. Nie można pominąć, że podatnik w istocie zastosował się do ustaleń i wytycznych organu zawartych w protokole kontroli, a mimo to ponosi ujemne konsekwencje z tego tytułu. Organ natomiast w żaden sposób nie wyjaśnił co oznacza i dlaczego zapłaconą przez podatnika zaliczkę za marzec 2012 r. - pomimo, że zaliczka za ten miesiąc nie wystąpiła - w ewidencji księgowej "zrównoważył przypisem". W ten sam sposób organ postąpił w toku prowadzonego względem podatnika postępowaniu podatkowym, co powoduje, że zaskarżone rozstrzygnięcie de facto uchyla się spod kontroli Sądu. Reasumując, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdza, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego i procesowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe obowiązane będą wyjaśnić kwestię wpłaty z dnia 20 kwietnia 2012 r., wykazując jednoznacznie czy w sprawie rzeczywiście są podstawy do naliczenia odsetek przy uwzględnieniu powyższej wpłaty i w tym kontekście winny mieć na uwadze przedstawioną wyżej ocenę prawną. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił obie wydane w sprawie decyzje organów podatkowych, jak w pkt I sentencji. Zakres, w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określony został na podstawie art. 152 P.p.s.a., jak w pkt II sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi, jak w pkt III sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło