I SA/Po 640/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-09-22

Skład orzekający: Katarzyna Wolna – Kubicka, Katarzyna Nikodem, Waldemar Inerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały możliwość zaliczenia przez spółkę wydatków wynikających z faktur wystawionych przez firmę E do kosztów uzyskania przychodów, pomimo istnienia dowodów potwierdzających wykonanie prac i zapłatę?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, a zebrany materiał dowodowy nie stanowił wystarczającej podstawy do uznania faktur za nierzetelne. Wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika. W związku z tym, zaskarżona decyzja naruszała przepisy postępowania i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zaliczenia przez spółkę A wydatków wynikających z faktur wystawionych przez firmę E do kosztów uzyskania przychodów. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienie zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego, stwierdzając jednocześnie, że decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr) Sędziowie WSA Katarzyna Nikodem WSA Waldemar Inerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzja wymieniona w punkcie I nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. I SA/Po 640/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił AŚ i SŚ zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Uzasadniając decyzję organ skarbowy podał, że AŚ i SŚ złożyli za [...] zeznanie PIT-36, w którym zawarli wniosek o łączne opodatkowanie dochodów. W zeznaniu tym AŚ wykazała [...]% udziału w zyskach prowadzonej działalności gospodarczej w formie spółki jawnej działającej pod firmą A W wydanej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił stwierdzone nieprawidłowości, a mianowicie : a) w ewidencji księgowej spółki A bezpodstawnie wykazano jako koszty uzyskania przychodów za [...] [...] faktury VAT o wartości netto [...], a za miesiąc [...] [...] faktury VAT o wartości netto [...]; łącznie netto [...], z tytułu zakupu usług transportowych od firmy B. Jak wykazał organ pierwszej instancji, firma B nie wykonała na rzecz spółki A usług wymienionych w tych fakturach; b) w [...] ujęto w kosztach uzyskania przychodów dwie faktury VAT nr [...] wystawione przez C MM, o łącznej wartości netto [...], które dotyczyły dostawy i montażu stolarki okiennej oraz wykonania tynków w budynku mieszkalnym przy ul. K [...] w K. Organ podatkowy stwierdził, że usługi wykazane na zakwestionowanych fakturach nie zostały wykonane - towary nimi objęte nie zostały dostarczone do spółki A, c) w kosztach uzyskania przychodów ujęto wystawione w [...] [...] faktury VAT nr [...], na których jako sprzedawca widniała firma D, za wykonanie tynków i posadzki w hali magazynowej w G. Wykonaniu usług zaprzeczył właściciel firmy SM, według niego odręczne pismo na fakturach nie było jego pismem, również znajdująca się na fakturze pieczątka różniła się od oryginalnej pieczątki firmy. Brak było w firmie A pokwitowań przyjęcia zapłaty przez SM. Spółka A nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że usługi ujęte na zakwestionowanych fakturach zostały przez ten podmiot wykonane; d) nie uznano za koszty uzyskania przychodów wydatków wynikających z pięciu faktur VAT nr [...] wystawionych przez firmę E z siedzibą w B, dotyczących robót ogólnobudowlanych w budynku mieszkalnym w K oraz robót ogólnobudowlanych w G o łącznej wartości netto [...]. Wspólnicy spółki A nie przedłożyli umów dotyczących tych inwestycji, mimo powołania się na umowy z dnia [...] w wystawionych fakturach. Również kontrahent (firma E) nie posiadała umów/umowy dotyczących tych robót. Organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotowe usługi nie zostały wykonane przez Spółkę E , a tym samym wydatki wykazane na zakwestionowanych fakturach VAT wystawionych przez tę spółkę nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodów wspólników Spółki A; e) w księgach wykazano jako koszty uzyskania przychodów wydatki z tytułu zakupu w [...] paliwa od firmy F, zawarte w fakturach VAT nr [...]. Jak ustalił organ pierwszej instancji firma F została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...], uprawomocnienie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta nastąpiło [...], zatem w dacie wystawienia faktur firma ta już nie istniała; f) organ pierwszej instancji dokonał również weryfikacji przychodów i kosztów uzyskania przychodów dotyczących sprzedaży lokali w K, przy ul. K i ul. W, wykazując ,że przyjęte przez firmę A zaliczki na poczet zakupu lokali nie stanowią przychodu podlegającemu opodatkowaniu , co wynika z art.14 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, (Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) dalej u.p.d.o.f. g) do ewidencji księgowej ujęto jako przychód kwotę [...], stanowiącą według wspólników wartość nieodpłatnych świadczeń z tytułu pożyczek od kontrahentów. Organ pierwszej instancji ustalił jednak, że spółka nie otrzymała nieodpłatnych świadczeń lecz zaliczki na poczet zakupu lokali, a ponadto zaliczki na poczet wykonania usług budowlanych przez spółkę. Organ pierwszej instancji uznał, że otrzymane przez spółkę zaliczki nie stanowią nieodpłatnego świadczenia o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 8 u.p.d.o.f. Wobec powyższego na podstawie art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej nierzetelne księgi rachunkowe pominięto jako dowód w postępowaniu podatkowym, natomiast nie odrzucono pozostałych wiarygodnych dowodów źródłowych, które pozwoliły na określenie prawidłowej kwoty przychodu i poniesionych przez spółkę kosztów uzyskania przychodów. Dowody te pozwoliły na odstąpienie od szacunkowego ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej strona skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania albo uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy od ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, w związku z czym zlecił Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej – w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej - przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Zdaniem Dyrektora organ prowadzący postępowanie nie ustalił jednoznacznie, czy roboty budowlane wynikające z zakwestionowanych faktur nr [...] wystawionych przez firmę E zostały wykonane i czy spółka zapłaciła za ich wykonanie. Organ odwoławczy stwierdził również, że niezbędne jest uzupełnienie materiału dowodowego o dowód z przesłuchania JS, KK, BK oraz KF. Wykonując zalecenia organu odwoławczego, organ pierwszej instancji przesłuchał KK, BK i KF na okoliczność wykonywanych przez firmę E prac i zapłaty za te prace przez spółkę. Ze złożonych przez świadków zeznań wynikało, że firma E wykonywała roboty budowlane na rzecz spółki, a płatności były regulowane. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się również do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o przesłuchanie JS. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, że JS wzywany [...] w celu złożenia zeznań w charakterze świadka, nie stawił się na przesłuchanie. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił A i SŚ wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 w wysokości [...]. Dokonana przez organ odwoławczy korekta wysokości zobowiązania wynikała tylko z faktu uwzględnienia składki na ubezpieczenie zdrowotne poniesionej przez SŚ. W pozostałym zakresie nie uwzględniono zarzutów zawartych w odwołaniu. Wskazano, że wszystkie istotne dowody, potrzebne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przeprowadzone, a cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był przedmiotem analizy dokonanej przez organ odwoławczy. W związku z powyższym organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony skarżącej, że analiza okoliczności uznanych za podstawę rozstrzygnięcia przeprowadzona została wyłącznie w oparciu o dowody przeprowadzone w postępowaniu kontrolnym dotyczącym podatku od towarów i usług. Organ drugiej instancji wskazał, że z protokółu kontroli z dnia [...] wynika, że zakres kontroli obejmował rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług, jak również kontrolę rzetelności wykazanego przez wspólników dochodu spółki za [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A i SŚ wnieśli o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Decyzji zarzucili naruszenie art. 120, 121, 122, 123, 188 i 191 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze. zm.) dalej P.p.s.a. wyrokiem z dnia [...] w sprawie [...] uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że organy podatkowe zakwestionowały prawo do zaliczenia przez skarżących do kosztów uzyskania przychodów określonych wydatków, na podstawie art. 22 ust. 1 i 5 u.p.d.o.f. Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy w odniesieniu do współpracy z E nie został ustalony jednoznacznie, a tym samym okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organów podatkowych, z zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika w sposób przekonujący, że E nie realizowała prac na rzecz spółki, a tym samym, iż faktury wystawione przez tę firmę nie dokumentują nabycia towaru lub usługi, czyli bezspornego poniesienia wydatku, co uprawnia do zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Na podstawie wpisów do dziennika budowy, zeznań świadków oraz braku pisemnych umów organy podatkowe uznały, że nie doszło do współpracy pomiędzy E a spółką. Sąd wskazał jednak, iż przesłuchani w toku postępowania świadkowie potwierdzili wykonywanie prac budowlanych przez E. Sąd zwrócił uwagę, że organy podatkowe nie dały również wiary załączonym do akt sprawy pisemnym pokwitowaniom odbioru gotówki za wykonaną pracę, wystawionym przez JS. Podkreślono, iż z zakwestionowanych faktur wynika, że płatności miały być regulowane przelewem na rachunek bankowy. Organy podatkowe wskazały również na pismo skierowane przez E w dniu [...] do Sądu Rejonowego wraz z załączoną listą dłużników tej spółki z dnia [...]. Na liście dłużników załączonej do wniosku o ogłoszenie upadłości figuruje Spółka ze wskazaniem, że posiada zobowiązanie wobec E w kwocie [...]. Sąd zauważył, że uregulowanie płatności potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie, czego organy podatkowe nie wzięły pod uwagę. Fakt ten potwierdził również JS. Najistotniejszym uchybieniem organów podatkowych, w ocenie Sądu pierwszej instancji, było nieprzesłuchanie JS na okoliczność wykonania robót budowlanych przez E na rzecz Spółki. Sąd nie podzielił stanowiska organów podatkowych, że kwestionowane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych pomiędzy E a Spółką, choć wątpliwości w tym zakresie nie są całkowicie bezpodstawne. Dopiero po dokonaniu jednoznacznych ustaleń przez organy podatkowe w zakresie niewykonania usługi lub stwierdzenia podrobienia spornych faktur, możliwe będzie skuteczne ich zakwestionowanie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej. Wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną uznając, że ustalenia Sądu pierwszej instancji są logiczne i nie budzą zastrzeżeń. Jednocześnie Sąd kasacyjny zwrócił uwagę, iż wskazania Sądu pierwszej instancji nie oznaczają przyjęcia, że organy podatkowe mają nieograniczony obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] i określił skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wystąpił do właściwego w sprawie organu egzekucyjnego o przekazanie informacji, czy w przedmiotowej sprawie wystąpiły zdarzenia, o których mowa w art. 70 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi organ egzekucyjny pismem z dnia [...] poinformował Dyrektora Izby Skarbowej, że przedmiotowe zobowiązanie zostało zabezpieczone hipoteką przymusową zwykłą w dniu [...]. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w piśmie - zawiadomieniu Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych. Mając to na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że uprawnionym było merytoryczne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym. W toku tego postępowania Dyrektor Izby Skarbowej - w ramach pomocy prawnej - wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie dowodu z zeznań JS na okoliczność transakcji pomiędzy E a Spółką. Zwrócono się również do odpowiednich organów podatkowych o udzielenie informacji w zakresie postępowań prowadzonych wobec E za [...]. Pozyskane materiały włączono do akt postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że rozstrzygając ponownie w sprawie uznał za prawidłowe ustalenia organu pierwszej instancji mające wpływ na wysokość dochodu skarżących. Korekta wysokości zobowiązania podatkowego była następstwem uwzględnienia przez organ drugoinstancyjny odliczenia od podatku składki zdrowotnej wykazanej w zeznaniu przez skarżącego. W skardze skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzucili temu organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 187 w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wybiórcze potraktowanie zeznań świadków oraz skarżących, a w konsekwencji błędne ustalenie, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych; 2) art. 191 w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez arbitralną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasady prawdy materialnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów; 3) niezastosowanie zasady wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu prowadzenie postępowania na podstawie przepisów prawa; 4) art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez nieuzasadnione pominięcie ksiąg rachunkowych Spółki jako dowodu w prowadzonym postępowaniu; 5) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej - poprzez nieumorzenie postępowania w sytuacji przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 22 u.p.d.o.f. - poprzez odmowę uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków stwierdzonych fakturami wystawionymi przez E; 2) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez niedostrzeżenie, że zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. uległo przedawnieniu; 3) art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej - poprzez nieuwzględnienie upływu terminów przedawnienia oraz pominięcie regulacji dotyczącej odpowiedzialności dłużnika podatkowego z rzeczy obciążonej hipoteką ustanowioną na rzecz organu skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzuty skargi za bezzasadnie i wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A i SŚ. Sąd pierwszej instancji uzasadniając wydane rozstrzygnięcie powołał się na wstępie na ustalenia i wnioski zawarte w wydanym uprzednio w tej sprawie prawomocnym wyroku tegoż Sądu z dnia [...] sygn. akt [...]. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę podjęte przez organ podatkowy w toku ponownego postępowania czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, nie znalazły uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia norm prawa procesowego. W ustalonym stanie faktycznym na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty dotyczące naruszenia norm materialnoprawnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 70 § 1 i § 8 Ordynacji podatkowej Sąd podkreślił, że w toku postępowania ustalono, iż zobowiązanie zostało zabezpieczone hipoteką przymusową zwykłą w dniu [...]. Wobec ustanowienia hipoteki przymusowej, zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe nie ulega przedawnieniu. Odrębną natomiast kwestią jest możliwość późniejszego zaspokojenia się wierzyciela podatkowego wyłącznie z przedmiotu hipoteki. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie prowadzeniu postępowania podatkowego w przedmiocie zabezpieczonego hipoteką zobowiązania, gdyż ono nie ulega przedawnieniu, a zatem może być przedmiotem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W tym kontekście Sąd podkreślił, że dla oceny skutków zabezpieczenia zobowiązania hipoteką nie ma znaczenia, iż wyłącznie skarżąca była właścicielem (współwłaścicielem) zabezpieczonej hipoteką nieruchomości oraz to, że po ustanowieniu hipoteki nieruchomość była przedmiotem zbycia. Niesporne jest natomiast, że ustanowienie hipoteki nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia, tj. przed dniem [...]. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd przyjął, że w ustalonym stanie faktycznym zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu w związku z ustanowieniem hipoteki przymusowej. Organ podatkowy był zatem uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. W skardze kasacyjnej skarżący działając przez swojego pełnomocnika zaskarżyli wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1, art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji, pomimo iż organ podatkowy nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, co przejawiało się w nierozpatrzeniu przez ten organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wybiórczym potraktowaniu zeznań świadków oraz skarżących, co skutkowało błędnym ustaleniem przez organ okoliczności faktycznych sprawy; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 191, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji, pomimo iż organ podatkowy dokonał dowolnej wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz zastosował niedopuszczalną w postępowaniu zasadę "in dubio pro fisco", a tym samym naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, zasadę prawdy materialnej oraz przekroczył granice swobodnej oceny dowodów; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji, mimo iż organ niezasadnie pominął księgi rachunkowe spółki jako dowody w prowadzonym postępowaniu; 4) art. 3 § 1 P.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym oraz nierozważenie konsekwencji nieodniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze; 5) art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niepoczynienie przez Sąd pierwszej instancji ustaleń, czy w momencie kiedy upłynął okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, formalnie ustanowiona hipoteka na nieruchomości stanowiącej własność jednego ze współmałżonków zabezpieczała faktycznie istniejące zobowiązanie podatkowe, a w konsekwencji czy zobowiązanie skarżących uległo przedawnieniu z uwagi na jego nie zabezpieczenie hipoteką przymusową zabezpieczającą faktycznie istniejące zobowiązanie podatkowe. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 22 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na odmowie uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków stwierdzonych fakturami wystawionymi przez E; 2) art. 70 § 1 i 8 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w realiach analizowanego stanu faktycznego zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu z uwagi na jego zabezpieczenie hipoteką przymusową Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...], Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 190 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, którego działalność jest przedmiotem zaskarżenia, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania. Sąd ponownie rozpatrując sprawę związany został stanowiskiem NSA sformułowanym w wyroku z dnia 27 maja 2014r r., sygn. akt II FSK 1640/12. W uzasadnieniu tego wyroku NSA poddając ocenie zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżących, zarówno te formułowane na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - jako zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., jak i te oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. - jako zarzuty naruszenia art. 70 § 1 i § 8 Ordynacji podatkowej. NSA uznał je za bezzasadne. Ponadto NSA stwierdził, że w pozostałym zakresie główny punkt sporny stanowiła kwestia, czy [...] wystawionych na rzecz Spółki przez E faktur VAT za wykonanie robót ogólnobudowlanych na inwestycjach w K i G dokumentuje przebieg rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a co za tym idzie, czy wspólnicy spółki mogli poniesione z tego tytułu wydatki spółki zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, co zostało zakwestionowane przez organy podatkowe. NSA podkreślił, że w ocenie sądów obu instancji, orzekających poprzednio w sprawie, zebrany materiał dowodowy nie stwarzał dostatecznych podstaw do wyciągnięcia wniosku, że zakwestionowane przez organy podatkowe faktury nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Natomiast w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji zaakceptował jako prawidłowy przeciwny wniosek organów podatkowych uznając w ślad za nimi, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, pomimo iż uzupełniające postępowanie dowodowe nie dostarczyło nowych dowodów, które za taką oceną mogłyby przemawiać. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzone w ponownym postępowaniu podatkowym dowody skłaniają bardziej do wniosków korzystnych dla spółki, aniżeli niekorzystnych, a w każdym razie nie uczyniły uznanych przez sądy obu instancji za niewystarczające ustaleń organów podatkowych bardziej jednoznacznymi. W tych okolicznościach za zasadne uznał NSA zarzuty skargi kasacyjnej, w których wskazano na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, że uzupełniające postępowanie dowodowe ograniczające się w zasadzie do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka JS nie wyjaśniło istniejących wątpliwości, czy bezpodstawnie zaliczono sporne wydatki na rzecz E do kosztów uzyskania przychodów spółki. Treść tych zeznań, mimo, że nie są precyzyjne, co można tłumaczyć znacznym upływem czasu, świadczy wręcz, co słusznie zauważył NSA, na korzyść podatników. Tak jak i uzyskane dodatkowo przez organ podatkowy potwierdzenie, że wobec E nie toczyło się postępowanie podatkowe za [...], a właściwy organ kontroli skarbowej poprzestał jedynie na dokonaniu czynności sprawdzających w E w zakresie prawidłowości i rzetelności transakcji zawartych w [...] ze spółką.. W tym miejscu należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że skoro w analizowanym zakresie w rozliczeniach podatkowych E nie dopatrzono się nieprawidłowości, a firma ta zaksięgowała należności od spółki, czego organy podatkowe nie kwestionują, to okoliczność ta skłania bardziej do przyjęcia, że współpraca pomiędzy E i spółką istniała niż za wnioskiem przeciwnym tj., że kwestionowane faktury są fikcyjne. Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu materiał dowodowy jest niewystarczający, aby można było przyjąć, że faktury wystawione przez E na rzecz spółki A nie dokumentują nabycia towaru lub usługi, a tym samym poniesienia wydatku, który mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu spółki A. W świetle powyższego, należało uznać, że organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania dowodowego dokładnie i wnikliwie, z uwzględnieniem wszystkich reguł procesowych dotyczących postępowania dowodowego, a tylko tak zgromadzone dowody mogą być podstawą prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej. nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia prawdziwego stanu faktycznego. Tylko prawidłowo zebrany materiał dowodowy podlega swobodnej ocenie organu (art. 191 Ordynacji .podatkowej.). Organ musi mieć na względzie, że nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego nie może być podstawą ustaleń negatywnych dla strony. Swoje twierdzenia organ powinien oprzeć na przekonującym materialne dowodowym, a nie dające się usunąć wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść podatnika – w myśl zasady in dubio pro tributario. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazania co do dalszego postępowania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło