I SA/Po 646/03

WyrokWSA w Poznaniu2006-02-01

Skład orzekający: Barbara Koś, Walentyna Długaszewska, Maria Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie prowadzi samodzielnie działalności gospodarczej, ale jest współwłaścicielem majątku wspólnego, z którego finansowana jest działalność prowadzona przez małżonka, może być objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym w zakresie zaległości celnych związanych z tą działalnością?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie restrukturyzacyjne, zgodnie z celem ustawy, jest przeznaczone dla przedsiębiorców mających trudności finansowe i dążących do poprawy swojej sytuacji rynkowej. Osoba fizyczna, która nie prowadzi samodzielnie działalności gospodarczej i nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów Prawa działalności gospodarczej, nie może być objęta tym postępowaniem, nawet jeśli posiada wspólność majątkową z małżonkiem prowadzącym działalność.
Stan faktyczny
K.P. złożył wniosek o objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości z tytułu należności celnych. Wskazał, że nie prowadzi samodzielnie działalności gospodarczej, ale jego żona prowadzi ją na majątek wspólny, a on sam odpowiada za zobowiązania. Organy celne umorzyły postępowanie, uznając, że K.P. nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. K.P. wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę K.P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) WSA Maria Kwiecińska Protokolant : ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2006r. przy udziale sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego o d d a l a s k a r g ę. /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ M. Kwiecińska W dniu [...] listopada 2002 roku K.P. wystąpił z wnioskiem do Urzędu Celnego w Z.G. o objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości z tytułu należności celnych w kwocie 6.667,90 zł. z tytułu należności celnych - niedoboru cła , do uregulowania których został zobowiązany decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia [...] listopada 1998 roku. We wniosku wskazał, że nie spełnia określonych w art. 54 ustawy Prawo o działalności gospodarczej warunków uznania go za małego przedsiębiorcę oraz, że działalność gospodarczą prowadzi razem z żoną J.P., na którą działalność ta jest zarejestrowana. Wnioskodawca wskazał na istniejącą w jego małżeństwie wspólność małżeńską majątkową i wspólną odpowiedzialność za zobowiązania. Naczelnik Urzędu Celnego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku Nr [...], na podstawie art. 207 ustawy z dnia 289 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U.Nr 155, poz. 1287) umorzył postępowanie restrukturyzacyjne. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że K.P. nie jest przedsiębiorcą, w związku z czym, nie może być objęty zakresem zastosowania wskazanej powyżej ustawy. K.P. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że jest osobą, która powinna być objęta restrukturyzacją, gdyż odpowiada za zaległości podatkowe. Jego żona prowadzi działalność gospodarczą, a w małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności małżeńskiej majątkowej. Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku Nr [...], na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U.Nr 137, poz. 926), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, iż K.P. nie może być objęty restrukturyzacja, gdyż stosownie do brzmienia art. 2 pkt 21 ustawy nie może zostać uznany za przedsiębiorcę w jej rozumieniu. K.P. wniósł skargę od decyzji Dyrektora Izby Celnej. W uzasadnieniu podniósł, iż nieuzasadnione jest twierdzenie, że nie obejmuje go restrukturyzacja, skoro w jego małżeństwie obowiązuje małżeńska wspólność majątkowa i skoro jego żona prowadzi działalność gospodarczą i ma zarejestrowany "A", a działalność ta jest prowadzona na bazie materialnej , która należy do majątku wspólnego. Przy tej działalności świadczone usługi wykonywane są osobiście przez skarżącego i jego żonę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie sporny jest zakres znaczeniowy pojęcia "przedsiębiorca" zdefiniowanego w art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Przepis ten stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy rozumie się przez to "przedsiębiorcę określonego w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będącego podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6". Wprawdzie literalna wykładnia końcowego fragmentu definicji pojęcia "przedsiębiorca" po rozdzielającym spójniku "albo", zawarta w art. 2 pkt 1 tej ustawy, mogłaby sugerować, że ustawa dotyczy każdego podmiotu, który jest zobowiązany do uiszczenia należności, wymienionych w art. 6, nie ulega jednak, zdaniem Sądu, żadnej wątpliwości, iż z uwagi na cele restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, jakimi są poprawa sytuacji finansowej przedsiębiorcy, stworzenie perspektyw jego rozwoju oraz tworzenie nowych miejsc pracy wskazane na co wyraźnie wskazuje przepis art. 1 ust. 2.ustawy, zgodnie z którym "Restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji", a nadto treść przepisu art. 3 ust. 1 ustawy, który stanowi, że ustawy nie stosuje się do przedsiębiorców znajdujących się w stanie likwidacji lub upadłości, restrukturyzacją nie może być objęty podmiot, który w dniu złożenia wniosku o restrukturyzację nie wykonuje działalności gospodarczej, w związku z którą powstały należności podlegające restrukturyzacji (art. 6 ustawy)". Najogólniej rzecz biorąc, umorzenie należności publicznoprawnych nie jest autonomicznym celem restrukturyzacji, lecz jest jedynie środkiem do osiągnięcia normatywnie założonego, głównego jej celu, a mianowicie przywrócenia działającemu na rynku przedsiębiorcy zdolności konkurowania na tym rynku. Dopuszczenie możliwości zastosowania przepisów o restrukturyzacji wobec każdej jednostki posiadającej zaległości w daninach, o których mowa w art. 6, niweczyłoby cel, który ustawa o restrukturyzacji ma realizować . Na marginesie zaś należy zauważyć, iż zgodnie z art. 7 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 141, poz. 1177), pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć "przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, a także spółkę cywilną". Ustawa ta, wymieniając spółkę cywilną, rozszerzała więc pojęcie przedsiębiorcy, określone w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.), do którego odsyła się w pierwszej części art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Dlatego też należy przyjąć, że końcowa część definicji przedsiębiorcy, zawarta w art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji, w której jest mowa "o innym zobowiązanym do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6", może odnosić się do spółek cywilnych, które nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów Prawa o działalności gospodarczej, lecz są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. W związku z powyższym, uznając, iż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. /-/W. Długaszewska /-/B. Koś /-/M. Kwiecińska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło