I SA/Po 652/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nieuwzględnienie wniosku skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu skarżącego i jego rodziny, wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Skarżący jest głównym żywicielem swojej rodziny. Posiada na swoim utrzymaniu żonę. Utrzymuje się z działalności gospodarczej - gastronomicznej, polegającej na prowadzeniu Baru Szybkiej Obsługi "[...]" w [...]. Działalność tą z uwagi na problemy zdrowotne planuje zakończyć wraz z końcem roku 2015. Z tytułu swojej działalności, prowadzonej w roku obrotowym 2014, skarżący osiągnął dochód brutto w łącznej wysokości [...] zł, co dało średnio miesięczny dochód brutto na poziomie [...] zł. Z kolei w roku 2015 skarżący uzyskał dochód brutto (przed opodatkowaniem podatkiem dochodowym) w wysokości [...] zł co daje miesięczny dochód brutto na poziomie [...] zł. Dochód uzyskiwany przez skarżącego w całości przeznaczany jest na zaspokojenie potrzeb jego rodziny, w tym na zaspokajanie wszelkich zobowiązań skarżącego. Skarżący nie posiada żadnych innych składników majątkowych, z których orzeczona zaskarżoną decyzją kara pieniężna mogłaby zostać wyegzekwowana, w szczególności nie posiada składników, które mógłby łatwo spieniężyć, celem zaspokojenia ww. kary pieniężnej. Skarżący nie posiada także oszczędności, z których mógłby zaspokoić roszczenie Urzędu Celnego, oczekując następnie na rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej skargi. W tym stanie oczywistym jest, że egzekucja, której przedmiotem będzie ww. kara pieniężna w kwocie aż [...] zł skierowana zostanie do jedynego składnika majątkowego skarżącego, do składników osobistych skarżącego, co może mieć poważne i nieodwracalne konsekwencje dla skarżącego i jego rodziny. Ocena zasadności niniejszego wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, winna być podejmowana z uwzględnieniem okoliczności wszczęcia i prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] przeciwko [...] dwóch innych podobnych postępowań o wymierzenie kary pieniężnej, w łącznej kwocie [...] zł, przy czym jedno z tych postępowań znajduje się już na etapie postępowania przed WSA w Poznaniu. Uwzględniając aktualną politykę organów celnych, należy spodziewać się decyzji ostatecznej wymierzającej karę pieniężną także w ostatniej ze spraw znajdującej się obecnie na etapie przed organem I instancji (w prowadzonym przez skarżącego lokalu Urząd Celny w [...] dokonał dwukrotnie zatrzymania, łącznie 9 sztuk automatów do gier, należących do firmy [...] sp. z o.o.). W ocenie strony skarżącej choć kwota [...] zł, która stanowi wymierzoną przez organ celny w niniejszym postępowaniu karę, nie jest znaczną szkodą, to jednak nie można jej odmówić takiego charakteru, uwzględniając, że w zasadzie odpowiada ona kwocie rocznego dochodu skarżącego, a nadto traktując ją łącznie z ww. postępowaniem w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, stanowi dla niego kwotę niemożliwą do uregulowania (odpowiadającą dwuletniemu dochodowi, jaki osiąga skarżący). Skarżący podkreślił, że łączna suma kar pieniężnych w sprawach, których wspólnym mianownikiem jest błędne przekonanie organu celnego o posiadaniu przez skarżącego statusu "urządzającego gry" jak również o prowadzeniu przez skarżącego działalności bez zezwolenia, wynosi [...] zł, a zatem stanowi kwotę pieniężną, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżącego w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jego działalności (prowadzenie baru szybkiej obsługi). Trudno zaś przyjąć aby tymczasowa ochrona w takich przypadkach nie była efektywnie możliwa, zwłaszcza dostrzegając, że w istocie nakładanie kar na przyjętej przez organy podstawie, w realiach postępowań polega również na uskutecznianiu przepisu z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, czyli na działaniu z naruszeniem prawa europejskiego, co obliguje Sąd krajowy do udzielenia ochrony tymczasowej w drodze zastosowania najbardziej zdatnej do tego normy prawa krajowego, którą w niniejszej sprawie (postępowaniu sądowoadministracyjnym) jest regulacja z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący do wniosku załączył zeznania podatkowe (PIT 36L za 2014 r. i 2015 r., PIT/B za 2014 r. i 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zatem wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w granicach przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ.:orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia sądowi jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał w treści złożonego wniosku konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niego istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Podkreślenia wymaga, że nie jest wystarczający sam wywód strony. Skarżący powinien poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., o sygn. akt GZ 120/04, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl), a Sąd nie miał obowiązku działania z urzędu i wyręczania go. Skarżący wprawdzie załączył do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji deklaracje podatkowe PIT 36L, PIT/B za 2014 r. i 2015 r., jednakże skarżący nie podał żadnych informacji o wielkości swojego majątku, np. czy w skład majątku wchodzą jakieś nieruchomości, przedmioty wartościowe, jaki jest stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący nie przedłożył również wyciągów z rachunków bankowych, kont czy lokat bankowych. Odnosząc się argumentacji zawartej we wniosku wskazać należy, że w 2014 r., według zeznania PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) skarżący uzyskał przychód w wysokości [...] zł, a w 2015 r. [...] zł. Natomiast koszty uzyskania przychodów w 2014 r. wyniosły w 2014 r [...] zł, a w 2015 r. [...] zł. Mając na uwadze koszty ponoszone przez skarżącego należy zauważyć, że skarżący nie podjął próby ograniczenia ponoszonych wydatków, mimo toczącego się postępowania. Zdaniem Sądu przedstawiony przez skarżącego dochód w roku 2014 i 2015 nie może być jedynym miarodajnym kryterium na badanie zdolności skarżącego do zapłaty wymierzonej kary. Natomiast liczba wszczętych wobec skarżącego postępowań z tytułu urządzanie gier na automatach poza kasynem gry nie uzasadnia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nawet fakt wyegzekwowania określonej kwoty przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie wywołuje nieodwracalnych skutków, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie stronie zwrócona. Podkreślić należy, że utrata płynności finansowej czy uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero bowiem porównanie wydatków skarżącego z jej majątkiem czynnym mogłoby pozwolić ustalić jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącego i osób pozostających na jej utrzymaniu wywoła wykonanie decyzji. Sąd nie mógł zatem uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zwraca uwagę, że wprawdzie w art. 61 § 3 P.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie skarżącego, że wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej przez wykonanie zaskarżonej decyzji znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 3 związku z art. 61 § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.