I SA/Po 663/25

WyrokWSA w Poznaniu2026-01-13

Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Barbara Rennert, Michał Ilski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik będący osobą fizyczną, który jest współwłaścicielem nieruchomości wraz z gminą (osobą prawną), ma obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości na zasadach obowiązujących osoby prawne, a w konsekwencji, czy utracił prawo do zwolnienia podatkowego z tytułu nowo wybudowanych budynków, jeśli nie złożył informacji o nieruchomościach w terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik będący osobą fizyczną, który jest współwłaścicielem nieruchomości z gminą (osobą prawną), ma obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości na zasadach obowiązujących osoby prawne, zgodnie z art. 6 ust. 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, organy podatkowe błędnie uznały, że podatnik utracił prawo do zwolnienia podatkowego z tytułu nowo wybudowanych budynków, ponieważ nie złożył informacji o nieruchomościach w terminie, podczas gdy powinien był złożyć deklarację. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzje Prezydenta Miasta K. określające H. S. wymiar podatku od nieruchomości za lata 2022-2024. Podatnik złożył deklarację DN-1 po zakończeniu budowy nowych obiektów, wnioskując o zwolnienie na podstawie uchwały Rady Miasta. Organy uznały, że podatnik powinien był złożyć informację o nieruchomościach, a nie deklarację, i że uchybił terminowi, co spowodowało utratę prawa do zwolnienia. Podatnik kwestionował te ustalenia, twierdząc, że miał obowiązek złożyć deklarację ze względu na współwłasność nieruchomości z gminą.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 rok, 2023 rok i 2024 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500,- (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta K. trzema odrębnymi decyzjami z dnia 11 września 2024 r., nr [...], [...], [...], określił H. S. (dalej jako "podatnik", "strona" lub "skarżący") wymiar podatku od nieruchomości odpowiednio za 2022 r., 2023 r. oraz 2024 r. Przedstawiając przebieg postępowania organ wyjaśnił, że trzema decyzjami z dnia 28 marca 2024 r. dokonał wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2022 – 2024. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań podatnika, decyzjami z dnia 1 sierpnia 2024 r., nr SKO [...], nr SKO [...], nr SKO [...] uchyliło zaskarżone decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując sprawę organ podatkowy ponownie ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za lata 2022, 2023, 2024 od: budowli o wartości 2 134 389,00 zł, gruntów związanych z działalnością gospodarczą 24 618,00m2 oraz pozostałych budynków z dział. gosp. (wysokość powyżej 2,2m) o powierzchni użytkowej 4 192,67m2. Ustalono, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że podatnik jest właścicielem nieruchomości położonych w K. przy ul. [...]: działka nr [...] - tereny inwestycyjne ([...]) o powierzchni 7210,00m2, działka nr [...] - tereny inwestycyjne ([...]) o powierzchni 2690,00m2, działka nr [...] - tereny inwestycyjne ([...]) o powierzchni 4717,00m2, działka nr [...] - tereny inwestycyjne ([...]) o powierzchni 4773,00m2, na których znajdują się trzy jednokondygnacyjne budynki handlowo-usługowe o powierzchni zabudowy 171,00m2, 1923,00m2, 406,00m2 oraz trzykondygnacyjny budynek handlowo-usługowy o powierzchni zabudowy 681,00m2 oraz właścicielem udziałów wynoszących [...], [...] i [...] działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], których współwłaścicielem jest m. in M. K.. W dniu 1 lutego 2022 r. podatnik złożył deklarację na podatek od nieruchomości DN-1 wraz z załącznikami, w związku z zakończeniem budowy budynku hotelowo-usługowego wraz z infrastrukturą, budynku myjni oraz budynku stacji paliw wraz z infrastrukturą, budynku usługowego oraz pylonu reklamowego. Powołując przepis art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 70 ze zm., w skrócie: "u.p.o.l.") organ stwierdził, że podatnik jako osoba fizyczna winien złożyć informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, nie zaś deklarację, którą obowiązek mają złożyć osoby prawne. Postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2022, 2023, 2024 zostało wszczęte postanowieniami z dnia 6 maja 2022 r. Pismem z dnia 20 maja 2022 r. strona złożyła wyjaśnienia dotyczące nieprawidłowego formularza i uchybienia terminowi. Strona podniosła, że przedmiotowa nieruchomość, zabudowana aktualnie A., składa się z wielu działek, w tym działek będących przedmiotem współwłasności z M. K.. W efekcie zachowany został termin jak i wniesiono deklarację na prawidłowym druku. Ponadto u.p.o.l nie zawiera legalnej definicji nieruchomości. Strona miała zatem prawo do przyjmowania jako jedną nieruchomość, która stanowi gospodarczą całość obiektu aktualnego A. pod adresem ul. [...]. W złożonej deklaracji strona wystąpiła o zwolnienie nowo wybudowanych budynków na podstawie uchwały nr XXXII/471/2020 Rady Miasta K. z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości nowo wybudowanych budynków lub ich części (dalej w skrócie: "uchwała nr XXXII/471/2020" lub "uchwała RM"). Organ wyjaśnił, że przedmiotowe zgłoszenie nastąpiło, po pierwsze na złym formularzu, po drugie uchybiono terminowi (deklaracja złożona została 1 lutego 2022 r.), gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego dla miasta K. wydał: - zaświadczenie o przyjęciu obiektu budowlanego do użytkowania - budynku myjni oraz budynku stacji paliw wraz z infrastrukturą PINB z dnia 19 kwietnia 2021 r., - zaświadczenie o przyjęciu obiektu budowlanego do użytkowania - budynku usługowego oraz pylonu reklamowego z dnia 4 maja 2021 r. zaświadczenie o przyjęciu obiektu budowlanego do użytkowania - budynku hotelowo - usługowego wraz z infrastrukturą z dnia 4 czerwca 2021 r. Zdaniem organu termin do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych wynosił 14 dni od 19 kwietnia 2021 r., 4 maja 2021 r. i 4 czerwca 2021 r. Zaznaczono ponadto, że w decyzji uwzględniono w całości działkę [...] o powierzchni 5228,00m2, gdyż działka ta wchodzi w skład inwestycji i jest integralną częścią A. C., co sam oświadczał w piśmie z dnia 13 lipca 2022 r. inwestor - podatnik. Powyższe potwierdza również, zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych Wydziału Geodezji i Kartografii z dnia 25 marca 2021 r. - inwentaryzacja powykonawcza budynków handlowo-usługowych oraz aktualizacja użytków gruntowych ul. [...] dz. nr [...], [...], [...], [...] i [...], którym w związku z inwestycją dokonano zmiany gruntów rolnych klasy [...] i [...] na [...] (inne tereny zabudowane). W ocenie organu stan faktyczny sprawy wskazuje na samodzielny, niezależny od woli innej osoby stan władztwa w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Wyrazem tego jest złożona w dniu 1 lutego 2022 r. deklaracja na podatek od nieruchomości wraz z załącznikami, w której uwzględniono działkę nr [...], co prawda tylko w udziale przysługującym podatnikowi, jednak uznać należy, że działka jest w całości we władaniu inwestora. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jedną decyzją z dnia 9 lipca 2025 r., [...], po rozpoznaniu odwołania od trzech przedmiotowo tożsamych decyzji, utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w istocie podatnik obowiązany był złożyć informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych nie zaś deklarację. Uchybił zatem terminowi na złożenie informacji podatkowej, nie złożył jej w odpowiednim terminie, a dopiero w styczniu 2022 r., co wynika z przedłożonej karty nadawczej przesyłek poleconych. Ze stanu faktycznego wynika, że ani grunty, na których obiekty budowlane zostały zrealizowane ani same obiekty nie pozostają we współwłasności z podmiotami wymienionymi w art. 6 ust.11 u.p.o.l. W odniesieniu do działek, na których inwestycja została zrealizowana podatnik jest wyłącznym właścicielem. Organ podkreślił, że podatnik obowiązany był złożyć informację podatkową o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie 14 dni od powstania okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku. Za datę wystąpienia tych okoliczności przyjąć należało daty wystawienia zaświadczeń o oddaniu do użytkowania poszczególnych obiektów budowlanych: budynku myjni oraz budynku stacji paliw wraz z infrastrukturą z dnia 19 kwietnia 2021 r., budynku usługowego oraz pylonu reklamowego z dnia 4 maja 2021 r., budynku hotelowo - usługowego wraz z infrastrukturą z dnia 4 czerwca 2021 r. Zgodnie z § 4 uchwały nr XXXII/471/2020 niezłożenie deklaracji i informacji w ustawowym terminie, powoduje bezzwrotną utratę prawa do zwolnienia. Podatnik nie zachował właściwego terminu gdyż ostatni z nich upłynął 18 czerwca 2021 r. Deklaracja podatkowa DN-1 za 2022 r. złożona została w dniu 31 stycznia 2022 r. co obrazuje pieczęć nadawcza na karcie książki nadawczej podatnika. W skardze z dnia 1 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 121 oraz art. 124 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. 2025 r., poz. 111 ze zm.; w skrócie: "o.p.") poprzez niedziałanie na podstawie i w ramach przepisów prawa, niewyjaśnienie stronie przesłanek, którymi kierował się organ i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu; 2) naruszenie art. 7 ust 1 pkt 15 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie; 3) art. 6 ust 11 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie; 4) naruszenie § 1 uchwały nr XXXII/471/2020 poprzez jego niezastosowanie; 5) naruszenie § 4 uchwały nr XXXII/471/2020 poprzez błędne zastosowanie; 6) naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 o.p. brak należytego uzasadnienia decyzji; 7) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. przez nieuzasadnione zastosowanie; 8) Błędne wyliczenie wielkości podatku. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne zarzuty i odnosząc się do stanu faktycznego sprawy podkreślił, że utratę prawa do zwolnienia powodowało niezłożenie w terminie informacji lub deklaracji (w zależności od tego, który z powyższych dokumentów był właściwy do złożenia). Strona konsekwentnie twierdziła, że w sprawie należało złożyć deklarację, a nie informację. Powyższe znajdowało uzasadnienie w treści art. 6 ust 11 u.p.o.l. Skarżący wyjaśnił, że rzeczona nieruchomość zlokalizowana przy ul. [...] (dz. [...]), wchodzi w zakres większej nieruchomości obejmującej A. C.. Nieruchomość obejmuje działki [...], [...], [...], [...], [...]. M. K. jest współwłaścicielem części tej nieruchomości z tytułu udziałów w działce [...]. Wszystkie wskazane działki zlokalizowane są pod jednym adresem: ul. [...] w K., na całej tej nieruchomości zlokalizowana jest inwestycja pn.: A. C.. Ponadto wszystkie te działki od dawna traktowane były przez Prezydenta Miasta K. jako jedna nieruchomość, co potwierdza m.in. zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia 25 marca 2021 r., gdzie działki te opisane są jako jedna nieruchomość zlokalizowana w K. przy ul. [...]. Strona miała prawo do przyjmowania jako jedną nieruchomość całej nieruchomości stanowiącej gospodarczą całość, a która stanowi obiekt aktualnego A. . W efekcie strona nie utraciła prawa do zwolnienia. W ocenie skarżącego również w odniesieniu do gruntów będących współwłasnością Gminy, względem opodatkowania podatkiem od nieruchomości ma zastosowanie zwolnienie od opodatkowania na podstawie art. 7 ust 1 pkt 15 u.p.o.l. Obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na opodatkowanie części nieruchomości, stanowiącej współwłasność, stosownie do udziałów w tej nieruchomości lub zgodnie z faktycznym jej wykorzystywaniem przez poszczególnych współwłaścicieli. W praktyce, jeżeli jeden ze współwłaścicieli spełnia warunki do zwolnienia z podatku od nieruchomości określone w art. 7 ust 2 u.p.o.l., to wtedy od wysokości obowiązku podatkowego naliczonego od całej nieruchomości należy odliczyć - obliczając wymiar należnego podatku - kwotę, która wynika z opodatkowania części zwolnionej (wykorzystywanej przez podmiot zwolniony i odpowiadający zwolnieniu przedmiotowemu). Dopiero w zakresie tak wyliczonego obowiązku podatkowego wszyscy współwłaściciele będą ponosić odpowiedzialność solidarną. Niezależnie od tego organ nie wyjaśnił szczegółowo sposobu w jaki został wyliczony podatek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów podatkowych w kwestii odmowy zastosowania wobec skarżącego zwolnienia podatkowego od podatku od nieruchomości w latach 2022-2024, udzielanego na podstawie powołanej wyżej uchwały nr XXXII/471/2020. Zdaniem organów, aby skorzystać z tego zwolnienia skarżący był zobowiązany złożyć informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o której mowa w art. 6 ust. 6 u.p.o.l., czego skarżący nie uczynił. Ponadto organ I instancji przyjął, że deklarację podatkową za 2022 r. skarżący złożył po terminie (1 lutego 2022 r.). W konkluzji organy uznały, że nastąpiła bezpowrotna utrata prawa do zwolnienia podatkowego na podstawie § 4 ww. uchwały RM. Według przeciwnego stanowiska skarżącego, nie utracił on prawa do zwolnienia podatkowego, ponieważ nie miał obowiązku składania informacji na podstawie art. 6 ust. 6 u.p.o.l., miał natomiast prawo i obowiązek do złożenia deklaracji podatkowej na podstawie art. 6 ust. 11 u.p.o.l. Zdaniem skarżącego złożył on deklarację za 2022 r. w ustawowym terminie, załączając wymagane uchwałą RM dokumenty i uzyskał prawo do zwolnienia podatkowego. Na tle tak zarysowanego sporu na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Według art. 6 ust. 11 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub spółek nieposiadających osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową, osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że przepis ten dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności (lub współposiadania) osoby fizycznej (bądź kilku osób fizycznych) oraz osoby prawnej. Poprzez użycie funktora "lub" hipoteza tego unormowania składa się z dwóch członów wyznaczających pozytywne przesłanki jego zastosowania, tzn. stan współwłasności lub współposiadania danej nieruchomości przez osoby fizyczne oraz osoby prawne (oraz zrównane z nimi jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub spółki nieposiadające osobowości prawnej). Tylko w takim przypadku osoby fizyczne składają deklaracje na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek od nieruchomości na zasadach obowiązujących dla osób prawnych, czyli w drodze samoobliczenia. Regulacja ta nie dotyczy natomiast sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się wyłącznie we współwłasności (lub współposiadaniu) kilku osób fizycznych, w tym małżonków, lecz bez udziału we współwłasności (lub współposiadaniu) osób prawnych (np. wyrok NSA z 6 kwietnia 2020 r., II FSK 67/20, wyrok NSA z 6 lutego 2023 r., III FSK 1738/21; ww. wyroki oraz orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej:publ. CBOSA). Bezsporne w tej sprawie jest, że zaskarżona decyzja dotyczy nieruchomości w skład której wchodzi pięć działek, przy czym skarżący jest właścicielem czterech działek (nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]), a piąta działka jest przedmiotem współwłasności – skarżącego i Miasta K. (nr [...]). Bezsporne także jest także, że na ww. działkach oraz z innych nie objętych zaskarżoną decyzją, a pozostających także we współwłasności skarżącego i Miasta K., skarżący prowadzi działalność gospodarczą (tzw. A. C., ul [...]). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U z 2025 r., poz. 1153) gmina posiada osobowość prawną. W świetle powołanego wyżej art. 6 ust. 11 u.p.o.l. rację ma skarżący, że skoro jedna z działek objęta zaskarżoną decyzją jest przedmiotem współwłasności z osobą prawną, skarżącego obowiązują reguły powstania obowiązku podatkowego i obowiązku złożenia deklaracji (zasada samoobliczenia podatku), odnoszących się do osób prawnych. Tym samym za nieprawidłowe uznać należy stanowisko organu, według którego, wymienione w zaskarżonych decyzjach zaświadczenia o przyjęciu poszczególnych obiektów do użytkowania (budynek myjni i stacji paliw wraz z infrastrukturą, budynek usługowy i pylon reklamowy oraz budynek hotelowo usługowy wraz z infrastrukturą) skarżący zobowiązany był złożyć jeszcze w 2021 r., w terminie wynikającym z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Powyższe dokumenty skarżący złożył po raz pierwszy wraz deklaracją za 2022 r. Uzasadnione wątpliwości musi budzić więc stanowisko organów obu instancji co do utraty przez skarżącego prawa do zwolnienia podatkowego. W tym kontekście wyjaśnić należy, że zgodnie z § 1 uchwały nr XXXII/471/2020 zwalnia się od podatku od nieruchomości nowo wybudowane budynki lub ich części przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej, pod warunkiem wykorzystywania ich do tej działalności. Według § 3 tej uchwały, zwolnienie, o którym mowa w § 1 nie ma zastosowania do: 1) budynków zajętych na prowadzenie działalności handlowej o powierzchni sprzedaży przekraczającej 100 m2, 2) budynków lub ich części, związanych z działalnością gospodarczą w zakresie stacji paliw, 3) budynków lub ich części, związanych z działalnością gospodarczą w zakresie usług finansowych, w szczególności działalności bankowej lub ubezpieczeniowej. Kluczowy w tej sprawie § 4 uchwały stanowi, że posiadanie przez podatnika zaległości z tytułu podatków i opłat wobec budżetu Miasta K. - Miasta na prawach powiatu na dzień złożenia deklaracji lub informacji, o których mowa w art. 6 ust. 6 i ust. 9 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych albo niezłożenie tych deklaracji i informacji w ustawowym terminie, powoduje bezpowrotną utratę prawa do zwolnienia. W myśl § 5 uchwały okres zwolnienia, o którym mowa w § 1 wynosi 3 lata i liczy się od dnia powstania obowiązku podatkowego w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały utrata prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości następuje w przypadku, gdy przed upływem trzech lat, o których mowa w § 5: 1) zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej; 2) zmieniono przedmiot działalności gospodarczej na taki, który nie uprawnia do korzystania ze zwolnienia. Według § 6 ust. 2 uchwały podatnik obowiązany jest powiadomić organ podatkowy o utracie prawa do zwolnienia w terminie 14 dni od dnia powstania okoliczności uzasadniających utratę prawa do zwolnienia. Prawo do zwolnienia ustaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały warunki powodujące utratę prawa do zwolnienia od podatku. Z regulacji zawartej w § 4-6 uchwały wynika, że prawo do zwolnienia powstaje z chwilą powstania obowiązku podatkowego, przy czym wymagane jest zachowanie terminu do złożenia informacji lub deklaracji. Utrata zwolnienia następuje tylko w okolicznościach wskazanych w § 6 uchwały. Odnosząc powyższe do okoliczności tej sprawy stwierdzić należy, że skarżący miałby prawo do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli złożył w terminie deklarację podatkową na rok 2022, przy czym podkreślić tu trzeba, że prawo do zwolnienia powstaje raz i może być realizowane przez trzy kolejne lata podatkowe, bez konieczności składania tych samych dokumentów (zaświadczeń) z kolejnymi deklaracjami podatkowymi. A zatem nawet złożenie po terminie deklaracji podatkowych za lata 2023 i 2024 nie pozbawia skarżącego prawa do zwolnienia. Dlatego dla rozstrzygnięcia tej sprawy kluczowe jest jednoznaczne ustalenie, czy skarżący złożył w ustawowym terminie deklarację na rok 2022 wraz z dokumentami (zaświadczeniami). W zakresie tych ustaleń istnieje sprzeczność stanowisk organów, albowiem organ I instancji ustalił, że deklaracja ta została złożona po terminie (1 lutego 2022 r.), o organ II instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że deklarację złożono 31 stycznia 2022 r., czyli z zachowaniem terminu (s. [...] dec. II inst.). Ponadto uzasadnione wątpliwości budzi przyjęty przez organ I instancji sposób opodatkowania działki będącej przedmiotem współwłasności, oparty na ustaleniu, że jest ona w całości objęta samoistnym posiadaniem przez skarżącego. Z powyższego wynika, że co do czterech ww. działek obowiązek podatkowy od strony podmiotowej powstaje wobec skarżącego jako właściciela, a co do piątej działki (współwłasność z M. K.) jako samoistnego posiadacza. Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić na wstępie należy, że krąg podmiotów będących podatnikami podatku od nieruchomości określa art. 3 ust. 1 u.p.o.l, w którym wskazano, że są nimi osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów, 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa; lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem osób fizycznych posiadających lokale mieszkalne niestanowiące odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego. Jednocześnie w ustępie 3 tego przepisu ustawodawca zastrzegł, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Oznacza to, że obowiązek podatkowy posiadacza samoistnego wyprzedza obowiązek podatkowy właściciela nieruchomości oraz wyłącza konieczność poszukiwania przez organ podatkowy właściciela w razie, gdy stan prawny danej nieruchomości jest nieuregulowany. Z kolei art. 3 ust. 4 u.p.o.l. stanowi, że nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. W judykaturze zwraca się uwagę, co podniósł także organ I instancji, że przepis ten należy wykładać w powiązaniu z art. 3 ust. 1 i ust. 3 u.p.o.l., co uzasadnia przyjęcie, że również w przypadku współwłasności przedmiotu opodatkowania obowiązuje zasada pierwszeństwa obowiązku podatkowego samoistnego posiadacza przed właścicielem. Jeżeli zatem, mimo wielości współwłaścicieli, nieruchomością samoistnie włada tylko jeden z nich, to obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na nim, a nie solidarnie na wszystkich współwłaścicielach, także na tych, którzy przymiotu posiadaczy samoistnych nie mają; analogicznie, w przypadku współposiadania samoistnego kilku podmiotów, niezależnie od tego, czy są oni również współwłaścicielami przedmiotu opodatkowania, czy też nie, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współposiadaczach, z wyłączeniem tych współwłaścicieli, którzy przymiotu samoistnych posiadaczy nie mają (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2025 r., III FSK 665/24, i powołane tam orzecznictwo). W ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym mniejszą sprawę stanowisko organu I instancji jest pochopne. Stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest uregulowany, a ponadto organ nie ustalił okoliczności, z których wynika bezspornie, że skarżący manifestuje wolę władztwa samoistnego także w zakresie udziału należącego do Miasta K. i za jego przyzwoleniem. Uzasadnienie decyzji organu I instancji jest w tym zakresie niespójne, ponieważ organ jednocześnie twierdzi, że przyjęcie tej działki do opodatkowania jako pozostającej w całości we władaniu samoistnym skarżącego, wynika z braku możliwości opodatkowania tej nieruchomości z zastosowaniem zróżnicowanych stawek lub stosownie do udziałów współwłaścicieli zgodnie z zakresem jej użytkowania (s. [...] dec. I inst.). Podkreślić także należy, że gmina może być podatnikiem podatku od nieruchomości w sytuacji, w której nie ma do niej zastosowania zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 15 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki lub ich części, stanowiące własność gminy, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów. W sytuacji zajęcia nieruchomości gminnej na działalność gospodarczą powstaje kwestia prawidłowego ukształtowania strony podmiotowej postępowania podatkowego. W tym kontekście w judykaturze wskazuje się, że z solidarnego charakteru obowiązku podatkowego wszystkich współwłaścicieli, będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości, wynika wprost obowiązek organu podatkowego do objęcia postępowaniem podatkowym wszystkich współwłaścicieli. Wynika to z art. 133 § 1 o.p., który stanowi, że stroną postępowania, jest między innymi, podatnik, który z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do którego czynność organu podatkowego się odnosi lub którego interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Z powyższego wynika zatem, że postępowanie w przedmiocie czy to określenia zobowiązania podatkowego czy też wznowienia postępowania w sprawie określenia podatku od nieruchomości, czy też określania nadpłaty niewątpliwie dotyczy interesu prawnego wszystkich podatników określonego podatku (w niniejszej sprawie podatku od nieruchomości), dlatego też stroną tego postępowania powinni być wszyscy współwłaściciele spornej nieruchomości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 maja 2025 r., I SA/Wr 884/24, i powołane tam orzecznictwo). Organ odwoławczy w skrótowym uzasadnieniu części zważającej zaskarżonej decyzji do tej kwestii w ogóle się nie odniósł, co czyni zasadnym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Zdaniem Sądu wątpliwości budzi także zasadność rozpoznania łącznie trzech odwołań od trzech odrębnych decyzji w jednym postępowaniu odwoławczym, bez powołania się na przesłanki z art. 166 o.p. Zgodnie z tym przepisem w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. W judykaturze wskazuje się, że przepis ten daje możliwość załatwienia kilku spraw w jednym postępowaniu. Jest to jednak wyjątek od generalnej zasady, że jedna sprawa wiąże się z prowadzeniem jednego postępowania. Prowadzenie takiego postępowania nie oznacza, że musi ono zakończyć się podjęciem jednej, skierowanej do wszystkich stron, decyzji. Przepis 166 o.p. ma charakter fakultatywny i to organ podatkowy ocenia potrzebę wszczęcia oraz prowadzenia jednego postępowania. Podkreśla się także, że przepis ten w zasadzie ma charakter techniczny i wiąże się z zapewnieniem sprawności i ekonomiki postępowania. Ułatwia działanie administracji podatkowej, która nie musi prowadzić kilku odrębnych postępowań w identycznych sprawach, poprzez umożliwienie przeprowadzenia jednego, wspólnego postępowania i załatwienia kilku odrębnych spraw. Prowadzenie jednego postępowania jest zatem możliwe nie tylko począwszy od daty wszczęcia postępowania dotyczącego kilku spraw, co wynika z art. 166 § 1 o.p., ale również już po wszczęciu kilku odrębnych. Z orzecznictwa wynika również, że możliwe i dopuszczalne jest połączenie do rozpoznania w jednym postępowaniu podatkowym kilku spraw podatkowych dotyczących tego samego podatnika. Praktyka - kierując się względami ekonomii procesowej - dopuszcza możliwość rozpatrzenia wielu spraw podatkowych tego samego podatnika w jednym postępowaniu, jeżeli usprawni to postępowanie podatkowe. Skoro jest możliwe wszczęcie i prowadzenie jednego postępowania dotyczącego różnych stron, to tym bardziej jest możliwe i pożądane połączenie do rozpoznania w jednym postępowaniu kilku spraw tej samej strony, gdy mają one wspólny stan faktyczny, podstawę prawną i są prowadzone przez ten sam organ (por. wyrok NSA z 21 maja 2025 r. I FSK 181/22). Jeżeli organ I instancji wszczął trzy odrębne postępowania podatkowe, to łączne rozpoznanie tych spraw przez organ II instancji poprzedzone winno być wydaniem postanowienia na podstawie art. 166 § 2 o.p. w związku z art. 235 o.p., ze wskazaniem przesłanek uzasadniających łączne rozpoznanie trzech odwołań w jednym postępowaniu odwoławczym. Rozstrzygając sprawę powtórnie organ II instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną co do zastosowania w okolicznościach tej sprawy art. 6 ust. 11 u.p.o.l. Następnie organ ponownie rozważy zasadność zarzutów odwołania dotyczących spełnienia przez skarżącego warunków skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie powołanej wyżej uchwały RM, wyjaśniając jednoznacznie kwestię zachowania przez skarżącego terminu do złożenia deklaracji za rok 2022 r. Ponadto organ zajmie stanowisko co do istnienia podstaw do opodatkowania skarżącego jako samoistnego posiadacza odnośnie do działki nr [...], mając na względzie wielkość udziału skarżącego w ww. działce, sposób jej wykorzystania (zajęcie na działalność gospodarczą) oraz regulację z art. 7 ust. 1 pkt 15 u.p.o.l i art. 133 § 1 o.p. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a"), Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło