I SA/Po 670/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-08-06

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony i zapewnia dostęp do sądu osobom w ciężkich warunkach finansowych.
Stan faktyczny
Skarżący KP złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na swoją trudną sytuację finansową – jest bezrobotny, schorowany, utrzymuje się z zasiłków i renty brata, nie posiada majątku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KP o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2004r. oraz podatku od towarów i usług za następujące miesiące: grudzień 2004r., marzec, kwiecień i czerwiec 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. KP pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2004r. oraz podatku od towarów i usług za następujące miesiące: grudzień 2004r., marzec, kwiecień i czerwiec 2005r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia skarżącego wynika, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, schorowaną, ma [...] lat. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnim bratem, który jest osobą [...]. Skarżący i jego brat nie posiadają domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący utrzymuje się z zasiłków z Ośrodka Pomocy Społeczne w wysokości [...], ponadto co [...] miesiące otrzymuje zasiłek celowy w wysokości [...] na opłacenie rachunków za energię elektryczną, jego brat natomiast otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że czasami w okresie letnim i jesiennym dodatkowo zarobi do [...] miesięcznie, jednakże w ostatnim okresie nie uzyskał z tytułu zbierania złomu żadnych dochodów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata. Wnioskodawca jest bowiem osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem, który jest [...]. Skarżący i jego brat utrzymują się z zasiłków z Ośrodka Pomocy Społecznej i z renty. Skarżący wykazał zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż nie posiada żadnych środków pieniężnych na ich poniesienie. Nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło