I SA/Po 671/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku WS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [..] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2001r. do kwietnia 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. WS pismem z dnia [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że w związku z trudną sytuacją materialną spowodowaną zbiegiem następujących okoliczności t.j. płatnością renty alimentacyjnej, zaległościami wobec A w W oraz ugody z B nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. Podał, że od [...] pomiędzy nim a jego małżonką orzeczono rozdzielność majątkową małżeńską. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami, które studiują. Posiada mieszkanie o powierzchni [...]. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wskazał, że dochód brutto z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] + nadgodziny, żona otrzymuje emeryturę w kwocie [...] brutto oraz z tytułu umowy o pracę na czas określony do [...] uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Skarżący załączył m.in. akt notarialny o rozdzielności majątkowej małżeńskiej, wyrok z powództwa A w W - Biuro Terenowe A w P z dnia [...], protokół Sądu o ustanowieniu renty alimentacyjnej z [...], umowę restrukturyzacji z B z dnia [...], aneks do umowy o pracę, z którego wynika, że wynagrodzenie zasadnicze wynosi [...]. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy WS pismem z dnia [...] wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym czynsz za mieszkanie [...], energia elektryczna [...] za [...], gaz [...] za [...], telefon stacjonarny [...], telefon komórkowy [...], telewizja kablowa [...], koszty wyżywienia [...]. Jednakże koszty czynszu za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną i gaz ponosi w połowie z żoną. Skarżący nie posiada samochodu osobowego, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Skarżący podał, że ponosi koszty z tytułu restrukturyzacji kredytu w B w wysokości [...] miesięcznie, do spłaty pozostało [...]. Spłaca również zobowiązania wobec A na podstawie wyroku Sądu i ugody z A w wysokości [...] miesięcznie, do spłaty pozostało ok. [...]. Do pisma załączył kserokopię rocznych zeznań podatkowych, z których wynika, że dochód skarżącego w [...] wyniósł [...], zaś w [...] [...]. Załączył również zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach, z którego wynika, że dochód netto skarżącego w miesiącu [...] wyniósł [...], przy czym część wynagrodzenia podlega potrąceniu komorniczemu i wobec tego na konto skarżącego przelano kwotę [...], w miesiącu [...] odpowiednio [...] i [...] oraz w miesiącu [...] [...] i [...]. Oświadczył, że w dokumencie o zatrudnieniu w pozycji potrącenia komornicze ujęte są również alimenty. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od wpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w kwocie około [...] brutto (średnia z [...]), żona, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskuje dochód z tytułu emerytury w kwocie [...] brutto oraz z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] brutto. Fakt, że pomiędzy skarżącym a jego małżonką istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska nie przesądza o tym, że wnioskodawca nie może zwrócić się do niej o pomoc finansową. Z przepisu art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964r., Nr 9, poz. 59 ze zm.) wynika, że małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni [...]. Na uwagę wnioskodawcy zasługuje fakt, że dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu powinien znaleźć pokrycie w swych dochodach przez ograniczenie innych wydatków. Jak już wyżej wskazano prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącego, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zatem redukcja wysokości wpisu od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżący nie był w stanie ich ponieść będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Na uwagę wnioskodawcy zasługuje ponadto, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę okoliczność, iż wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] sprawy, w których wpis wynosi po [...] od skargi, a zatem łącznie [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek