I SA/Po 694/25

Dnia 10 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2026 roku ze skargi D. sp. z o.o. w P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697,- zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną interpretacją indywidualną z 07 lipca 2025 r., znak [...], w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skupu monet ze z. dewizowego Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "Organ" lub "DKIS") uznał stanowisko spółki D. P. Sp. z o.o. (dalej jako "Spółka", "Skarżąca" lub "Wnioskodawca") za nieprawidłowe. Spółka przedstawiła następujący opis stanu faktycznego. Wnioskodawca - D. P. sp. z o.o. jest spółką kapitałową z siedzibą na terytorium kraju. Spółka prowadzi działalność kantorową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 19 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo dewizowe. Prowadzony przez spółkę kantor został wpisany przez Prezesa N. B. P. do rejestru działalności kantorowej. W ramach działalności kantorowej Wnioskodawca m.in. skupuje w drodze zawarcia umowy sprzedaży od klientów, niebędących podatnikami podatku od towarów i usług ani niedziałających jako podatnik podatku od towarów i usług, monety będące poza krajem (poza [...]) prawnym środkiem płatniczym, w [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Powyższe monety są wykonane ze z. dewizowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13 Prawa dewizowego. W umowach sprzedaży zawieranych z klientami Wnioskodawca występuje jako kupujący. Do zawarcia transakcji dochodzi na terytorium kraju, a także w momencie zawarcia transakcji rzeczy będące przedmiotem transakcji znajdują się na terytorium kraju. Wobec powyższego zadała pytanie, czy zawarcie umowy sprzedaży monet opisanych we wniosku podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych? Zdaniem Spółki, zawarcie umowy sprzedaży, której przedmiotem jest zakup od osób fizycznych z. monet, opisanych we wniosku, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera definicji "walut obcych". Pojęcie to definiuje ustawa z 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe. Zgodnie z art. 2 pkt 10 tejże ustawy walutami obcymi są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (SDR). Z. monety będące przedmiotem umów sprzedaży zawieranych przez Spółkę są prawnym środkiem płatniczym w krajach, w których zostały wybite, należy uznać, że spełniają one definicję "walut obcych" w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 Prawa dewizowego. Tym samym ich sprzedaż jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2025 r., III FSK 154/23, wskazując, że odnosi się on do tożsamego stanu faktycznego i prezentuje tożsame stanowisko. Interpretacją indywidualną z 07 lipca 2025 r., wskazaną we wstępie, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu przytoczył art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 295 z późn. zm., dalej w skrócie "u.p.c.c.") oraz art. 2 ust. 1 pkt 10 i 13 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1131 z późn. zm., dalej w skrócie "p.d."). Wskazał, że w tej sprawie kwestia do rozstrzygnięcia sprowadza się do kwestii, czy można uznać czynności, które Państwo wykonują za sprzedaż (skup) walut obcych, czy też raczej za skup z. dewizowego. Spółka skupuje monety wykonane ze z. dewizowego. Prawo dewizowe wyraźnie różnicuje pojęcia "waluty obce" i "z. dewizowe". Pod pojęciem "z. dewizowe" ustawodawca zawarł także monety bite po 1850 r. Skoro skupowane przez Skarżącą monety wykonane są ze z. dewizowego to nie mogą być zaliczane do tzw. walut obcych, o których mowa w u.p.c.c. Pomimo bowiem pełnionej przez wymienione we wniosku monety także roli środków płatniczych w wybranych krajach, za przeważającą należy jednak uznać cechę wykonania danej monety ze z. dewizowego, co czyni ją przede wszystkim z. dewizowym w rozumieniu p.d., nie zaś walutami obcymi. Z tego względu na Spółce ciąży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z nabywaniem monet ze z. dewizowego, każdorazowo, gdy kwota zakupu przekroczy wartość 1000 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżąca, reprezentowana przez r.pr. H. B.-Ś., wniosła o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła interpretacji: 1) naruszenie przepisów postępowania, które nadto miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 121 § 1 w związku z art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2025 poz. 111, dalej w skrócie "o.p.") poprzez nie odniesienie się do całości przedstawionego we wniosku stanowiska strony skarżącej, nie poddanie analizie wszystkich regulacji prawnych mających wpływ na ocenę przedmiotowej kwestii, jak również nie przedstawienie w sposób wyczerpujący swojego stanowiska co do oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób, który doprowadził organ do podjęcia błędnych ustaleń oraz naruszył zasadę zaufania do organu podatkowego; b) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez nieuwzględnienie w wydanej interpretacji indywidualnej orzecznictwa sądów administracyjnych, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób, który doprowadził organ do podjęcia błędnych ustaleń oraz naruszył zasadę zaufania do organu podatkowego; 2) dopuszczenie się błędu wykładni następujących przepisów: a) art 9 pkt 1 u.p.c.c. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 10 oraz pkt 13 p.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu wbrew treści ww. przepisów, że: - skoro ustawodawca wyraźnie zróżnicował pojęcia "waluty obce" i "z. dewizowe", pod którym to pojęciem mieszczą się także monety bite po 1850 roku, to w konsekwencji monety wykonane ze z. dewizowego, pomimo pełnionej przez nie roli środków płatniczych w wybranych krajach, posiadają przeważającą cechę jaką jest "wykonanie danej monety ze z. dewizowego", co czyni je przede wszystkim "z. dewizowym" w rozumieniu ustawy Prawo dewizowe, nie zaś "walutami obcymi"; - spełnienie przez monety objęte wnioskiem kryteriów do uznania je za "z. dewizowe" na gruncie Prawa dewizowego wyłącza możliwość uznania ich za "waluty obce" i tym samym wyłącza możliwość zastosowania w przypadku ich sprzedaży zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych; 3) niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 9 pkt 1 u.p.c.c. poprzez uznanie, iż nie znajduje on zastosowania w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji odmowę udzielenia zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w przypadku zawarcia umowy sprzedaży monet opisanych we wniosku o interpretację pomimo spełniania przez nie wszystkich przesłanek do uznania ich zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 10 p.d. za "waluty obce", a zatem w sytuacji wystąpienia wszystkich przesłanek do zastosowania tego przepisu. W uzasadnieniu rozwinęła argumentację zarzutów, powołując orzeczenia sądów administracyjnych w analogicznych sprawach, tj. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 września 2022 r. I SA/Wr 48/22, oraz wyrok NSA z 31 stycznia 2025 r., III FSK 154/23. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Odniósł się m.in. do wartości nominalnej i nienominalnej monet, kwestii wyceny waluty obcej oraz monet inwestycyjnych oraz jej wymienialność; powołał również poglądy doktryny odnośnie wartości dewizowych. Na rozprawie w dniu 10 lutego 2026 r. pełnomocnik Spółki podtrzymała tezy skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli, o której mowa w art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a w zw. z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a.") jest w niniejszej sprawie interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 07 lipca 2025 r., znak [...], w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skupu monet ze z. dewizowego, uznająca stanowisko spółki D. P. Sp. z o.o. za nieprawidłowe. W pierwszej kolejności należy wskazać art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej w skrócie "o.p."), zgodnie z którym interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Na gruncie powyższych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w szczególności, że obowiązkiem organu wydającego interpretację indywidualną jest odniesienie się do wszelkich kwestii mających istotne znaczenie, a przy tym przedstawienie uzasadnienia swego stanowiska w sposób wyczerpujący i przekonujący. Ocena prawna stanowiska wnioskodawcy powinna być przy tym powiązana z istotnymi dla hipotezy danej normy prawa podatkowego elementami stanu faktycznego opisanymi we wniosku (zob. wyrok NSA z 20.05.2025 r., III FSK 727/24; wszystkie przytaczane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: publ CBOSA). Ponadto, choć oczywiście wyroki sądów administracyjnych nie wiążą organu interpretacyjnego, a wydawane przez niego akty mają charakter indywidualny, to jednak w sytuacji gdy poglądy judykatury wyrażone w analogicznych sprawach stanowią silną podstawę argumentacji wyrażonej we własnym stanowisku wnioskodawcy, organ obowiązany jest odnieść się do niej i w merytoryczny, konstruktywny sposób ją zakwestionować. Nie może być bowiem tak, że wnioskodawca buduje rozległe uzasadnienie swojego stanowiska, zaś organ interpretacyjny w zasadzie je pomija, pozostawiając stronę w braku przekonania również co do stanowiska organu – tak NSA w wyroku z 16.04.2025 r., II FSK 639/23. Należy podkreślić, że uzasadnienia wydanej interpretacji indywidualnej nie może zastępować uzasadnienie odpowiedzi na skargę, udzielonej wskutek wniesienia skargi na tę interpretację. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka wyraźnie wskazała, że "Tożsamy stan faktyczny jak w przedmiotowym zapytaniu, jak i tożsame stanowisko wyraża Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2025 r (sygnatura sprawy - III FSK 154/23). Poniżej zamieszczone są fragmenty uzasadnienia powyższego wyroku". W wydanej interpretacji Organ, przytoczywszy szereg przepisów ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (ówcześnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 295 z późn. zm., dalej w skrócie "u.p.c.c.") oraz ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1131 z późn. zm., dalej w skrócie "p.d.") wskazał jedynie, że "w tej sprawie kwestia do rozstrzygnięcia sprowadza się do kwestii, czy można uznać czynności, które Państwo wykonują za sprzedaż (skup) walut obcych, czy też raczej za skup z. dewizowego. [...] Ustawa Prawo dewizowe wyraźnie różnicuje pojęcia "waluty obce" i "z. dewizowe". Pod pojęciem "z. dewizowe" ustawodawca zawarł także monety bite po 1850 r. Skoro skupowane przez Państwa monety wykonane są ze z. dewizowego, to zgodnie z przywołanymi przepisami nie mogą być zaliczane do tzw. walut obcych, o których mowa w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie można więc zgodzić się z Państwem, że opisana we wniosku umowa sprzedaży monet korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Pomimo bowiem pełnionej przez wymienione we wniosku monety także roli środków płatniczych w wybranych krajach, za przeważającą należy jednak uznać cechę wykonania danej monety ze z. dewizowego, co czyni ją przede wszystkim z. dewizowym w rozumieniu ustawy Prawo dewizowe, nie zaś walutami obcymi. Z tego względu ciąży na Państwu obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z nabywaniem monet ze z. dewizowego, każdorazowo, kiedy kwota zakupu przekroczy wartość 1000 zł". Należy zaznaczyć, że zgodnie z brzmieniem art. 9 pkt 1 u.p.c.c., zwalnia się od podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaż walut obcych. W myśl art. 2 pkt 10 p.d. walutami obcymi są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (SDR). Z kolei jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 13 p.d. z. dewizowym i p. dewizową jest z. i p. w stanie nieprzerobionym oraz w postaci sztab, monet bitych po 1850 r., a także półfabrykatów, z wyjątkiem stosowanych w technice dentystycznej; z. dewizowym i p. dewizową są również przedmioty ze z. i p. zazwyczaj niewytwarzane z tych kruszców. W przywołanym przez Spółkę wyroku NSA z 31.01.2025 r., III FSK 154/23, Sąd wskazał w szczególności, że błędną jest wykładnia - pozbawiona podstaw prawnych - że zakwalifikowanie monet wykonanych ze z. do kategorii "z. dewizowego" zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 13 p.d. wyklucza możliwość uznania ich za "waluty obce". Teza taka nie znajduje uzasadnienia prawnego zarówno w treści art. 2 ust. 1 pkt 10 i pkt 13 p.d., jak i w treści art. 9 pkt 1 u.p.c.c.. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 10 Prawa dewizowego nie wynika żadna wzmianka o tym, że jeżeli znaki pieniężne (monety lub banknoty) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym (co stanowi wystarczającą przesłankę do uznania ich za waluty obce) posiadają jednocześnie cechy kwalifikujące je do "z. dewizowego" to, wyłącza je to z możliwości uznania za "waluty obce". Jeżeli wolą racjonalnego ustawodawcy było wyłączenie z zakresu "walut obcych" tych należących także do kategorii "z. dewizowego", to dałby temu wyraz w treści przepisu. A jeżeli takiego zastrzeżenia nie ma w treści omawianego przepisu, to należy uznać, że wolą ustawodawcy było objęcie wszystkich monet i banknotów będących poza krajem środkami płatniczymi zakresem definicji "waluty obce" bez względu na to, czy te środki płatnicze posiadają jednocześnie status "z. dewizowego". Równocześnie należy przyjąć, iż za przełamaniem wykładni językowej art. 9 pkt 1 u.p.c.c. oraz art. 2 ust. 1 pkt 10 p.d. nie przemawiają żadne argumenty o charakterze systemowym, funkcjonalnym ani celowościowym. Za racjonalnością ustawodawcy, który celowo, nie widząc potrzeby zawężania zakresu zastosowania omawianego zwolnienia, przemawia również fakt, że nie wyraził w treści tegoż przepisu (jak również całego artykułu ani ustawy) żadnych wyłączeń, zawężeń ani ograniczeń. Kolejnym argumentem za potwierdzającym powyższe stanowisko są poglądy prezentowane w doktrynie, iż dekodowanie norm zawartych w wymienionych przepisach przez zastosowanie wykładni językowej, która ma pierwszeństwo, prowadzi do wniosków, że wolą ustawodawcy była świadoma rezygnacja z dodatkowych parametrów determinujących przedmiot zwolnienia od czynności cywilnoprawnych. Za niezasadne należy uznać również twierdzenie Organu wskazujące na to, że cecha wymienialności walut ma jakiekolwiek znaczenie dla możliwości zastosowania omawianego zwolnienia podatkowego. Gdyby wolą ustawodawcy było nadanie tej okoliczności prawnie doniosłego znaczenia, z pewnością znalazłoby to swój wyraz w treści omawianego przepisu. W konsekwencji NSA uznał, że art. 2 ust. 1 pkt 10 p.d. nie wyłącza z zakresu "walut obcych" tych walut obcych, które zostały wykonane ze z. dewizowego, a art. 9 pkt 1 u.p.c.c. nie ogranicza zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych sprzedaży walut obcych tylko względem tych walut obcych, które nie są wykonane ze z. dewizowego. Powyższe stanowisko NSA podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Stanowisko to zostało także podzielone przez WSA we Wrocławiu w wyroku z 13.11.2025 r., I SA/Wr 513/25, który szeroko odniósł się do znaczenia słownikowego "waluty" i "obcej" oraz przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2017 r. poz. 2342 ze zm.). Stanowisko NSA zostało również podzielone w doktrynie, ze wskazaniem, że "monety z. mają status "walut obcych", jeśli są środkami płatniczymi poza obszarem państwa krajowego i zwykle posiadają wybity określony nominał pieniężny. Decyduje o tym w zasadzie jedna z funkcji pieniądza, tj. funkcja płatnicza, mimo że zostały one wykonane ze "z. dewizowego". Warto dodać, że monety te mogą zostać wykonane również z innego metalu szlachetnego, np. [...], p. czy s. . Istotne jest, że stanowią one środek płatniczy w innym państwie" (zob. R. Jastrzębski, Waluty obce wykonane ze z. dewizowego – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2025 r., III FSK 154/23, Glosa, 4/2025, s. 74). Wobec powyższego za zasadne należy uznać zarzuty skargi niewystarczającego odniesienia się do przedstawionego przez Wnioskodawcę stanowiska, w szczególności przedstawionego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, a także dokonania błędnej wykładni art 9 pkt 1 u.p.c.c. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 10 oraz pkt 13 p.d. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną (pkt I sentencji wyroku). W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej wykładni prawa oraz dokonanie przez jej pryzmat powtórnego rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku), obejmujących wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (480 zł) wraz z opłatą od pełnomocnictwa (17 zł) – w łącznej wysokości 697 złotych – Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118).