I SA/Po 706/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. oddala skargę Wójt Gminy [...] decyzją z 22 lutego 2016 r., nr [...] ustalił X. X. (dalej: "skarżąca") łączne zobowiązanie pieniężne za 2016 r. na kwotę [...]zł. Decyzja odnosi się do nieruchomości położonej w miejscowości [...] [...]. Wójt uzasadniając decyzję wskazał, że wysokość podatku rolnego ustalił na podstawie ewidencji gruntów i budynków a wysokość podatku od nieruchomości na podstawie protokołu z oględzin z 12 sierpnia 2014 r. Za przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym przyjął: grunty orne IVb o powierzchni 0,0155 ha, grunty rolne zabudowane (użytki rolne) – VI o powierzchni 0,1067, rowy, nieużytki i inne – rowy o powierzchni 0,0070 ha oraz użytki zielone – IV o powierzchni 0,0730 ha. Za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 63,84 m2 oraz pozostałe budynki o powierzchni 218,85 m2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o łączne rozpatrzenie odwołań od decyzji podatkowej za 2015 oraz wymienionej na wstępie decyzji za 2016 r. Skarżąca stwierdziła również, że kwestionowana decyzja nalicza podatek w sprzeczności z danymi z ewidencji gruntów oraz korektą deklaracji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z 13 czerwca 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium ze względu na treść odwołania (skarżąca powołała się w nim w całości na uzasadnienie odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] za 2015 r.) wyjaśniło okoliczności wymiaru podatku za 2015 r. Mianowicie organ pierwszej instancji decyzją z 07 stycznia 2016 r. wydaną po wznowieniu postępowania na wniosek skarżącej odmówił uchylenia decyzji własnej z 26 lutego 2015 r. w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. Skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania podnosiła, że w ewidencji gruntów ujawnione były jedynie grunty rolne bez budynków od których został naliczony podatek. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie miał wiedzę, że w ewidencji gruntów i budynków nie są ujawnione budynki posadowione na opodatkowanej nieruchomości. Podczas oględzin z 12 sierpnia 2014 r. ustalił, że faktycznie na nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni 63,84 m2 oraz dwa budynki niemieszkalne (stodoła i budynek gospodarczy) o łącznej powierzchni 218,85 m2 podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Budynki te nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), albowiem nie są one położone na terenie gospodarstwa rolnego. Dlatego wydana po wznowieniu decyzja z 07 stycznia 2016 r. została utrzymana w mocy decyzją z 25 listopada 2016 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., Kolegium wskazując na ustawę o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm. – dalej: "p.g.k.") stwierdziło, że w zakresie podatku rolnego organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania. Natomiast co nieujawnienia budynków w ewidencji stwierdził, że z tego faktu nie można wywodzić, że nie podlegają one opodatkowaniu. Kolegium powołało się na wyniki oględzin przeprowadzonych 12 sierpnia 2014 r. i ustaloną w ich toku powierzchnię użytkowa opodatkowanych budynków. Podkreśliło, że zasada bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać podważona w postępowaniu podatkowym bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Kolegium za prawidłowe uznało również twierdzenie organu pierwszej instancji, że w sprawie nie znajdowało zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Zwolnienie to dotyczy budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. W sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca prowadzi na spornej nieruchomości gospodarstwo rolne choćby z tej przyczyny, że łączna powierzchnia gruntów skarżącej wynosi 0,2022 ha. Tymczasem zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 617 ze zm. – dalej: "u.p.r."), za gospodarstwo rolne uważa się obszar użytków rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. W skardze decyzję organu odwoławczego skarżąca stwierdziła, że decyzja zapadła z naruszeniem "wskazanego w zaskarżeniu zakresu decyzji podatkowej Wójta Gminy [...]". Podniosła również, że skarga dotyczy tylko i wyłącznie kwalifikacji budynku stodoły jako tzw. nieruchomości innej i tym samym opodatkowania jej wyższa stawką. W uzasadnieniu zarzuciła przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. W kontekście zarzutów naruszenia prawa materialnego zwróciła uwagę na sprzeczność decyzji z zasadami współżycia społecznego oraz społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. W skardze zakwestionowane zostało zakwalifikowanie budynku będącego stodołą do pozostałych nieruchomości w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Wysokość podatku rolnego została ustalona na podstawie ewidencji gruntów i budynków zaś wysokość podatku od nieruchomości ustalona została na podstawie oględzin nieruchomości z 12 sierpnia 2014 r. Rozstrzygnięcie zawisłego przed sądem sporu wymagało zatem dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji mocą, której ustalono skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za 2016 r. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów [por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 ]. Od zasady tej istnieją wyjątki – wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13. Ewidencja zawiera bowiem dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku [por. wyrok NSA z 01 marca 2018 r., II FSK 458/16]. Jednocześnie w orzecznictwie wskazuje się, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 P.g.k., organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, bowiem odnośna ustawa podatkowanie nie uzależnia obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji [tak: uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09]. Mając powyższe na uwadze nie może budzić wątpliwości, że niewykazanie w ewidencji gruntów i budynków budynku mieszkalnego, stodoły oraz budynku gospodarczego nie stoi na przeszkodzie wydania decyzji dokonującej wymiaru należnego od nich podatku. Wbrew twierdzeniom skargi wydając zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia organy podatkowe nie dopuściły się przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe zasadnie uznały, że powyższe budynki mieszczą się w dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Decydującym kryterium umożliwiającym zakwalifikowanie danej nieruchomości do kategorii budynków mieszkalnych jest faktyczne przeznaczenie danego budynku i jego wykorzystanie na cele mieszkalne. Budynek mieszkalny w znaczeniu potocznym to budynek przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkania. Zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) budynkiem mieszkalnym jest co do zasady budynek przeznaczony na mieszkania. W tym kontekście zasadne było opodatkowanie stodoły i budynku gospodarczego stawką właściwą dla budynków pozostałych. Stodoła i budynek gospodarczy niewątpliwie mają charakter niemieszkalny. Zasadnie organy podatkowe nie zastosowały w sprawie zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b) u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku od nieruchomości: budynki gospodarcze lub ich części: położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Opodatkowane budynki nie są położone na terenie gospodarstwa rolnego, za które zgodnie z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 u.p.r., uważa się obszar gruntów sklasyfikowany jako użytki rolne o łącznej pow. przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Skarżąca jest bowiem właścicielką gruntów o łącznej pow. 0,2022 ha fizycznych (tj. 0,0787 ha przeliczeniowych). Podsumowując rozważania sąd stwierdza , że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji opowiadają prawu. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły przedmiot opodatkowania jak również prawidłowo zastosowały przepisy prawa podatkowego. Zaskarżona decyzja wbrew twierdzeniom skargi zawiera również wyjaśnienie jej podstawy prawnej. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.