I SA/Po 711/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I , II, III i IV kwartał 2018 roku postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej kwotę 1.181,- zł (słownie: tysiąc sto osiemdziesiąt jeden złotych) z tytułu uiszczonego wpisu od skargi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z 17 kwietnia 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. K. uchylił decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 29 września 2023 r., nr [...] w części dotyczącej określenia skarżącej w podatku od towarów i usług za: - II kwartał 2018 r. zobowiązania podatkowego w wysokości 31.635,00 zł i w tym zakresie określa za II kwartał 2018 r. zobowiązanie podatkowe w wysokości 26.858,00 zł, - IV kwartał 2018 r. zobowiązania podatkowego w wysokości 86.273,00 zł i w tym zakresie określa za IV kwartał 2018 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych w wysokości 7.235,00 zł. w pozostałym zakresie, tj. za I oraz III kwartał 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzję z 17 kwietnia 2024 r. wysłał do skarżącej na adres ul. [...], [...]. Następnie uznał, że przedmiotowa decyzja została prawidłowo doręczona skarżącej w trybie zastępczym. Pismem z 21 października 2024 r. P. K. reprezentowana przez dor. pod. R. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 17 kwietnia 2024 r. Wraz ze skargą wniesiono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. WSA w Poznaniu postanowieniem z 6 lutego 2025 r., I SA/Po 711/24 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W efekcie wniesionego zażalenia na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 1 lipca 2025 r., I FZ 61/25 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu. Po ponownym rozpoznaniu wniosku, mając na uwadze zalecenia NSA zawarte w postanowieniu z 1 lipca 2025 r., I FZ 61/25 WSA w Poznaniu postanowieniem z 4 września 2025 r., I SA/Po 711/24 przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a."), skargę wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Sąd zwraca uwagę, że prawo do zaskarżenia decyzji administracyjnej do sądu powstaje tylko wówczas, gdy decyzja administracyjna została prawidłowo doręczona, a więc wprowadzona do obrotu prawnego. Wydanie decyzji przez organ nie jest tym samym, co doręczenie decyzji stronie. Zgodnie z art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.; w skrócie: "o.p."), organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Doręczenie w tym kontekście oznacza skuteczne prawnie doręczenie w rozumieniu przepisów art. 144-154c o.p. Z akt administracyjnych wynika, że Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego pismem z 10 listopada 2023 r. przekazał Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącej wraz z aktami sprawy (k. [...] akt adm.). W odwołaniu został podany adres podatnika, który został wskazany w toku postępowania przed organem I instancji, tj.: ul. [...], [...]. Na wszystkich pismach organu I instancji doręczanych skarżącej oraz na późniejszym etapie postępowania pełnomocnikowi szczególnemu, widniał adres ul. [...], [...]. Ponadto na samej decyzji organu I instancji widniał adres ul. [...], [...]. W postępowaniu odwoławczym przyjęto jako właściwy adres do doręczeń ul. [...], P.. Tam też została wysłana decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że decyzja z 17 kwietnia 2024 r. została skutecznie doręczona skarżącej w trybie zastępczym. Wskazany na decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej adres widnieje we wpisie działalności gospodarczej skarżącej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jednak działalność gospodarcza, na co zwrócił uwagę NSA w postanowieniu dotyczącym przywrócenie terminu do złożenia skargi, została zawieszona 15 grudnia 2022 r. W związku z tym, że w postępowaniu przed organem I instancji wskazywano inny adres niż widnieje w ewidencji, organ odwoławczy winien ustalić adres zamieszkania lub do doręczeń skarżącej. Tymczasem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej błędnie uznał, że prawidłowy adres [...] w P. i tam skierował decyzję z 17 kwietnia 2024 r. i przyjął, że decyzja jest skutecznie doręczona w trybie zastępczym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona, a więc nie weszła do obrotu prawnego. Należy również zauważyć, że odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika reprezentującego stronę w postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy korespondencje kierował do strony z pominięciem pełnomocnika (kierując się treścią pełnomocnictwa), na adres inny niż wskazany w postępowaniu przed organem I instancji oraz w odwołaniu. Wszystkie pisma uznano za doręczone w trybie zastępczym. W pierwszej kolejności organ winien ustalić, czy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P.. Jeśli tak, to winien wezwać pełnomocnika o złożenie pełnomocnictwa do działania przez tym organem. W przeciwnym razie kierować wszystkie pisma do strony na adres wskazany w toku postępowania. Należy podkreślić, że w postępowaniu odwoławczym strona nie miała zagwarantowanego prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. To postępowanie musi być zatem powtórzone. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga jest przedwczesna, albowiem nie istnieje przedmiot zaskarżenia (tj. funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego), co powoduje niedopuszczalność skargi i zaistnienie konieczności jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji. W tej sprawie skargę odrzucono na rozprawie, jednak w ocenie Sądu zawarte w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy tylko umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie.