I SA/Po 722/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J W o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości postanawia: oddalić wniosek /-A/.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego JW złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu niskich dochodów, które nie pozwalają na dodatkowe obciążenie. Podał, że wnosi również o ustanowienie adwokata, ponieważ nie zna przepisów prawa i nie potrafi się bronić i przedstawić faktów na obronę, a nie stać go na wynajęcie adwokata. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy, którego wartość rynkowa wynosi [...]. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, małżonka nie pracuje. Wnioskodawca wskazał, że z uzyskiwanego dochodu opłaca ZUS, podatki, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, kanalizację i zobowiązania kredytowe. Na wezwanie z dnia [...] J W w odpowiedzi z dnia [...] podał, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: gaz (okres grzewczy około [...], pozostały okres [...]), energia elektryczna około [...], woda [...], kablówka + Internet [...], ubezpieczenie samochodu [...] na kwartał, podatek od nieruchomości [...] na kwartał, koszty leczenia i zakupu lekarstw [...], raty kredytów łącznie [...], przy czym kredyt na remont domu w wysokości [...] - rata miesięczna w wysokości [...], kredyt na zakup komputera w wysokości [...] - rata miesięczna [...], pożyczka "świąteczna" w wysokości [...] - rata miesięczna w wysokości [...], telefony komórkowe około [...], paliwo do samochodu [...]. Reszta dochodu pozostaje na wyżywienie i środki czystości. Powierzchnia działki, na której znajduje się dom skarżącego wynosi [...] m2. Skarżący posiada samochód osobowy marki C, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Wnioskodawca oświadczył, że zarówno on jak i jego żona nie korzystają z pomocy opieki społecznej i nie uzyskują dodatkowych dochodów. Małżonka nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna z powodu choroby. Wskazał, że konto bankowe od [...] zostało zablokowane przez Urząd Skarbowy na poczet zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości. Do pisma załączył m.in. zeznania o wysokości uzyskanego przychodu i wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok [...], z których wynika, że przychód skarżącego w [...] wyniósł [...], natomiast w [...][...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada dom, działkę gruntu, samochód osobowy, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto. Skarżący oświadczył, że na spłatę rat kredytów przeznacza miesięcznie [...]. Zauważyć jednak należy, że kredyty te zostały udzielone na prywatne potrzeby skarżącego i osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a zatem trudno jest z tego tytułu zwolnić go od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek na opłacenie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli. Ponadto zauważyć należy, że skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości [...] (dowód: polecenie przelewu - karta [...] akt sądowych). Okoliczność ta prowadzi do wniosku, iż na dzień wydania postanowienia skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania związane ze sprawą, w której wniósł skargę. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że J W nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-A/.Mielcarek