I SA/Po 722/97

WyrokWSA w Poznaniu1997-12-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup odzieży, obuwia, naczyń stołowych, wyposażenia łazienki oraz abonament telefoniczny, poniesione przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w budynku mieszkalnym, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że do kosztów uzyskania przychodu zalicza się wyłącznie wydatki bezpośrednio lub pośrednio związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wydatki na zakup odzieży, obuwia, naczyń stołowych, wyposażenia łazienki oraz abonament telefoniczny, jeśli służą one głównie celom osobistym podatnika i jego rodziny, a nie działalności gospodarczej, nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu. Sąd podkreślił, że nienaganny wygląd jest obowiązkiem każdego przedsiębiorcy, ale jego koszt ponoszony jest z dochodu, a nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.
Stan faktyczny
Podatnik prowadzący działalność gospodarczą w budynku mieszkalnym zakwestionował decyzję organów podatkowych, które nie uznały części poniesionych przez niego wydatków za koszty uzyskania przychodu. Organy podatkowe zakwestionowały m.in. wydatki na abonament telefoniczny, zakup odzieży i obuwia, wyposażenie łazienki, naczynia stołowe oraz koszty związane z pobytem w ośrodku wypoczynkowym. Podatnik twierdził, że deklaracja podatkowa była prawidłowa i domagał się zwrotu nadpłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

oddala skargę w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych. Mgr inż. budownictwa Bogusław S. prowadzi działalność gospodarczą, polegającą na wycenie nieruchomości, nadzorach budowlanych, projektowaniu i kosztorysowaniu oraz doradztwie budowlanym. Działalność ta prowadzona jest w biurze usytuowanym w budynku mieszkalnym podatnika. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w C. w 1996 r. i po zapoznaniu się z podatkową księgą przychodów i rozchodów za rok 1995 Urząd Skarbowy, decyzją z dnia 7 lutego 1997 r. stwierdził, że Bogusław S. i Jego małżonka Jolanta N. - nauczycielka, rozliczali się wspólnie z dochodów osiągniętych w 1995 roku i złożyli PIT-31, w którym łączny dochód określili na kwotę 7.902,90 zł. Kontrolujący zakwestionowali prowadzenie księgi przychodów i rozchodów - przez ujęcie jako wydatków kwoty 347,23 zł z tytułu opłaty rachunków telefonicznych w tym 80,- zł, jako abonament za telefon prywatny, znajdujący się w miejscu zamieszkania podatników. Zdaniem kontrolujących, koszty używania telefonu stanowią koszt uzyskania przychodu tylko wówczas, gdy telefon zarejestrowany jest na firmę i znajdował się w jej pomieszczeniu. Zakwestionowano nadto wydatki na zakup spodni, półbutów, kurtki męskiej, swetra, podkoszulki i skarpet męskich oraz marynarki i spodni za łączną kwotę 355,77 zł. Pod poz. 5 księgi przychodów i rozchodów podatnik wpisał, jako wydatki z maja 1995 r., na podstawie rachunku - faktury VAT, wystawionej przez Ośrodek Międzycechowy Sp. z o.o. w M. za nocleg i wyżywienie 4 osób w dniach 1-2 maja 1995 r., przebywających w tym Ośrodku. Podatnik wliczył w koszty uzyskania przychodów także zakup zegara, stołu "CARO", sofy-kanapy, ściemniacza i choinki w łącznej kwocie 1.648,43 zł. Podatnik prowadził działalność gospodarczą w jednym pokoju, przejściowym do pokoju "gościnnego" i ten pokój wprowadzony był przez podatnika do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa, jako lokal biurowy. Zakupione meble znajdowały się w pokoju gościnnym, nie włączonym do pomieszczenia przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej. Podatnik potraktował, jako koszt uzyskania przychodu także naczynia takie jak 12 talerzy deserowych, komplet do kawy, 12 szklanek, 6 filiżanek ze spodkami, sosjerkę, termos, 6 szklanek ozdobnych i szkło ozdobne. Zakupione naczynia o ogólnej wartości 206,61 zł wpisał do księgi przychodów i rozchodów. Do księgi tej wpisał również umywalkę "PICOLO". baterię, kompakt, armaturę i panele o łącznej wartości 1.207,91 zł. Wydatki te zdaniem Urzędu Skarbowego, przeznaczone były na remont łazienki i korytarza, które to pomieszczenia są częścią budynku mieszkalnego podatnika a nie biura wykorzystywanego na cele działalności gospodarczej. Nadto podatnik odliczył w sposób nieprawidłowy darowiznę z 31 października 1995 r. w kwocie 6.100 zł czyli 17,5 proc. wykazanego dochodu co narusza art. 26 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Urząd Skarbowy w C. przychód z prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej określił na sumę 59.985,50 zł tj. zgodnie z zeznanym, z czego dochód wynosił 29.043,61 zł. Koszty uzyskania przychodu wyniosły 3.601,49 zł gdyż do takiej wysokości zostały uznane, wynagrodzenie małżonki podatnika przyjęto w deklarowanej kwocie 9.383,65 zł razem dochód obojga małżonków S. wyniósł 39.547,77 zł a po uwzględnieniu darowizny ograniczonej do kwoty 5.764,10 zł oraz składek na rzecz organizacji zawodowej w kwocie 141,53 zł wynosił 32.521,63 zł. Podatek dochodowy obojga małżonków Urząd Skarbowy obliczył na kwotę 9.202,40 zł, zarachował wpłatę w kwocie 7.902,90 zł oraz dopłatę w kwocie 340,40 zł razem 8.243,30 zł i przypisał im do zapłaty kwotę 959,10 zł z odsetkami od 1 maja 1996 r. Na skutek odwołania podatników, Izba Skarbowa w G. 22 kwietnia 1997 r. uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej wysokości dochodu i określiła należny podatek dochodowy na kwotę 8.889,60 zł. W pozostałej części utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, że uznaje za wydatki poniesione w celu uzyskania przychodu koszt zakupu stołu i kanapy oraz kwotę 220,19 zł, jako wydatek na remont i modernizację budynku mieszkalnego podatnika. Skarżący odliczył tego typu wydatki w kwocie 1.639,81 zł, a obowiązujący limit wynosił 1.860,00 zł, wobec czego odliczeniu na remont łazienki mogła podlegać jedynie różnica w kwocie 220,19 zł. Wszystkie pozostałe zakupy skarżącego nie należą do kosztów uzyskania przychodu. W pozostałej części Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję I instancji. Powyższą decyzję zaskarżyli podatnicy do NSA skargą, w której twierdzą, że ich deklaracja podatkowa była prawidłowa i nieuznanie jej do określenia wysokości podatku dochodowego za rok 1995 było wadliwe, twierdzą że nadpłacili już kwotę 1.500,00 zł, której zwrotu domagają się niniejszą skargą. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Należy zgodzić się ze stanowiskiem Izby Skarbowej w G., że wliczeniu w koszty uzyskania przychodu uległy wszelkie wydatki bezpośrednio lub pośrednio mające związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Pozostałe wydatki, objęte skargą, należą do kosztów utrzymania własnego podatnika i jego rodziny, podlegające sfinansowaniu z osiąganego przez podatnika dochodu. W szczególności opłat za abonament stacji telefonicznej, zainstalowanej w mieszkaniu podatnika, nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu, co wyczerpująco wyjaśnia Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając, że celem założenia telefonu w prywatnym lokalu mieszkalnym i domu - było ułatwienie kontaktów prywatnych podatnika i jego rodziny. Kosztem uzyskania przychodu jest opłata za rozmowy z telefonu założonego w siedzibie działalności gospodarczej dokonywane w sprawach związanych z tą działalnością. Do kosztów utrzymania własnego podatnika należy zakup ubrania i obuwia, swetra, kurtki i skarpet. Twierdzenie podatnika, że z racji swego zawodu wizytował budowę i przypadkowo, na skutek awarii węża tynkarskiego, doznał oblania tynkiem, prowadzi do wniosku, że za wyrządzoną podatnikowi szkodę odpowiada inspektor nadzoru lub inwestor i tego rodzaju szkoda nie może być wliczona w koszt uzyskania przychodu. Według twierdzeń podatnika, jego praca wymaga częstego spotykania się z ludźmi, odwiedzania urzędów i tę okoliczność przytacza na poparcie stanowiska, że tego rodzaju spotkania wymagają nienagannego wyglądu. Nienaganny wygląd jest obowiązkiem każdego, kto prowadzi działalność gospodarczą, wymagającą kontaktów z kontrahentami, ale nie oznacza to, wliczenie zakupu odzieży, bielizny i obuwia podatnika do kosztów uzyskania przychodu. Podatnik nie występuje w mundurze lub innym ściśle określonym stroju a zatem od jego stopy życiowej, czyli od wysokości dochodu zależy czy będzie ubierał się "nienagannie" i jaką część dochodu własnego przeznaczy na ten cel. Podatnik nie jest "kadrą techniczną" określonego przedsiębiorstwa, lecz jak sam twierdzi, prowadzi działalność gospodarczą, polegającą na wycenie nieruchomości oraz projektowaniu, kosztorysowaniu i nadzorach budowlanych, a zatem nie może powoływać się na konieczność posiadania odzieży ochronnej której dostarczenie obciąża inwestora. Podatnik kwestionuje także nieuznanie za koszt uzyskania przychodu opłaty uiszczonej przez podatnika za korzystanie z 4-osobowego pokoju i wyżywienia 4 osób w Ośrodku Wypoczynkowym w M. Według twierdzeń podatnika wyjazd do M. miał charakter służbowy podjęty w celu spotkania się z kontrahentami, z braku mniejszych pokoi zmuszony był zająć pokój 4-osobowy. Zebrany przez organy podatkowe materiał dowodowy wykazał nieprawdziwość twierdzeń podatnika. Administracja Ośrodka stwierdziła, że w przypadku braku mniejszych pokoi i konieczności korzystania z pokoju większego, administracja nie praktykuje pobierania opłaty w pełnej wysokości i poprzestaje na doliczeniu 50 proc. opłaty za ten pokój. Administracja Ośrodka potwierdziła pobyt z wyżywieniem 4 osób. Podatnik nie umiał wskazać osób, które razem z nim przebywały w owym 4-osobowym pokoju. Już z tych względów wliczenie wydatku związanego z pobytem w Ośrodku w M., nie byłoby możliwe. Kolejny zarzut skarżącego, dotyczy nieuznania za koszt uzyskania przychodu zakupu muszli i umywalki w WC na korytarzu, urządzeń służących wszystkim domownikom podatnika jest oczywiście niezasadny. Poniesione wydatki potraktowane zostały jako remont własnego domu podatnika i modernizację urządzenia sanitarnego - oraz wliczone do limitowanego stosowania ulgi podatkowej. Zmodernizowane urządzenie sanitarne służy przede wszystkim domownikom podatnika a jedynie sporadycznie klientom skarżącego. Za koszt uzyskania przychodu słusznie nie uznano naczyń stołowych, przydatnych rodzinie podatnika zamieszkującej w domu skarżącego, w którym dla celów prowadzonej działalności gospodarczej wydzielili jeden pokój o pow. 33,25 m2. Skarżący nie przyjmował interesantów, których miałby wyżywiać a sam mógł w każdej chwili skorzystać z pozostałej części swego domu dla spożycia obiadu lub wypicia kawy, dlatego zakup 12 talerzy, kompletu do kawy 12 szklanek, filiżanek, termosu, sosjerki itp. w żadnym razie nie może być traktowany jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./. Z tych przyczyn i wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło