I SA/Po 732/99

WyrokWSA w Poznaniu2000-06-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy usługi transportowe świadczone na trasach krajowych na rzecz kontrahenta zagranicznego, udokumentowane fakturami obciążającymi firmę zagraniczną kosztami tych usług, mogą być uznane za usługi eksportowe podlegające opodatkowaniu stawką VAT w wysokości 0%, jeśli nie spełniają wymogów formalnych określonych w przepisach dotyczących eksportu usług i usług spedycyjnych?
Ratio decidendi
Podatek od towarów i usług jest podatkiem sformalizowanym, co wyklucza rozszerzającą interpretację zdarzeń i dokumentów. Skoro faktury dokumentują koszty usług transportowych świadczonych na trasach krajowych na rzecz firmy zagranicznej, a nie usług spedycji międzynarodowej, oraz nie spełniono wymogów formalnych (np. posiadania odpowiednich listów przewozowych), nie można zastosować preferencyjnej stawki VAT 0% dla eksportu usług. W związku z tym, prawidłowe jest opodatkowanie tych usług stawką 22%.
Stan faktyczny
Urząd skarbowy zakwestionował prawo spółki do zastosowania stawki VAT 0% do usług transportowych świadczonych na rzecz kontrahenta zagranicznego na trasach krajowych. Spółka uważała te usługi za eksportowe lub spedycyjne. Organ I instancji wydał decyzję określającą podatek VAT w prawidłowej wysokości (22%). Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do NSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących eksportu usług.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Pełny tekst orzeczenia

Podatek od towarów i usług jest podatkiem sformalizowanym i nie jest uzasadnione interpretowanie zdarzeń i dokumentów w sposób rozszerzający. Skoro z treści faktur wynika, iż spółka obciążała firmę zagraniczną kosztem usług transportowych, świadczonych na trasach krajowych, to nie można przyjąć, że były to usługi spedycji międzynarodowej, do których można zastosować preferencyjną stawkę VAT - "0" procent. Przeprowadzona przez urząd skarbowy kontrola wykazała, iż Spółka z o.o. bezpodstawnie zaliczyła do usług eksportowych, świadczone przez nią na terenie Polski na rzecz kontrahenta zagranicznego, usługi transportowe. Wobec niezaistnienia okoliczności określonych w art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz w par. 60 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, do świadczonych ww. usług należało zastosować stawkę 22 procent. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami urząd skarbowy wydał decyzję określającą podatek VAT za marzec 1998 r. w prawidłowej wysokości. Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie do Izby Skarbowej. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko urzędu skarbowego, co do braku podstaw do uznania świadczonych przez podatnika usług za usługi eksportowe, a więc i co do zasadności ich opodatkowania według stawki 22 procent. Decyzję tę Spółka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności par. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z par. 60 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem strony skarżącej, świadczone przez nią usługi międzynarodowego zarobkowego transportu drogowego nie wymagają koncesjonowania, zaś wykonywanie transportu kombinowanego na terenie kraju na warunkach INCOTERMS CIP /dostawa kontenerów/ na zlecenie firmy zagranicznej, której nadawca zagraniczny zapłacił za usługi spedycyjne /formowanie przesyłek dla odbiorcy w Polsce/ uzasadniało stosowanie stawki VAT w wysokości "0" procent przewidzianej dla usług spedycyjnych. Czynności spedycyjne np. wykonywanie zleconych czynności prawnych i faktycznych związanych z organizowaniem i wykonywaniem przewozu należy traktować szeroko, odnosząc je do kontraktu z kontrahentem zagranicznym określającym zakres planowanej współpracy. Skarżąca Spółka uważa, że skoro świadczone przez nią usługi transportu międzynarodowego traktowane są na równi z eksportem usług, zasadnie do ich opodatkowania zastosowała stawkę "0" procent. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia wymaga kwestia, czy usługi objęte trzema zakwestionowanymi przez organ podatkowy fakturami mają charakter usług świadczonych w eksporcie. Zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ przez eksport usług rozumieć należy usługi wykonywane przez podatnika poza państwową granicą Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przepis art. 39 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy zalicza także do eksportu usług usługi świadczone w kraju, bezpośrednio związane z eksportem towarów, o ile z zawartych umów wynika, że wartość tych usług jest uwzględniona w cenie eksportowanego towaru. Zakres usług eksportowych i warunki jakie winni spełnić podatnicy, by świadczone przez nich usługi mogły być uznane na równi z eksportem usług na podstawie art. 39 ust. 2 tej ustawy określił Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024/. W par. 59 tegoż rozporządzenia jako usługi eksportowe /bądź traktowane na równi z eksportem/ wymienione zostały usługi transportu międzynarodowego świadczone przez uprawnionego przewoźnika na podstawie dokumentów określonych w par. 62 ust. 1 pkt 1, tj. listu przewozowego lub dokumentu spedytorskiego z miejsca wyjazdu w Polsce do miejsca przeznaczenia za granicą, z miejsca nadania za granicą do miejsca przyjazdu w Polsce oraz z miejsca nadania za granicą do miejsca przyjazdu za granicą, o ile trasa przejazdu na pewnym odcinku przebiegała przez terytorium Polski. Na równi z tymi usługami traktowane są usługi m.in. spedycji międzynarodowej związane z usługami transportu międzynarodowego. Ze znajdujących się w aktach podatkowych dokumentów /m.in. faktur i listów przewozowych/ wynika, że skarżąca Spółka świadczyła usługi transportowe na rzecz niemieckiej firmy. Usługi te były świadczone na terenie kraju - od granicy państwa do określonego miejsca w Polsce oraz za granicą. Organ podatkowy zakwestionował opodatkowanie stawką "0" procent tylko tych usług przewozowych, na które podatnik nie posiadał listów przewozowych, z których wynikałoby, że skarżąca Spółka wykonywana przewozy na trasie "zagranica - kraj", a także usług transportowych świadczonych na trasach krajowych. Z powyższego wynika, że Spółka z o.o. świadczyła jedynie usługi transportowe, a nie jak twierdzi w skardze, usługi spedycyjne. W tym stanie rzeczy, wobec niewykazania przez skarżącą Spółkę, że wykonywała zakwestionowane usługi na podstawie dokumentów przewozowych, tj. listu przewozowego, w którym figuruje ona jako przewoźnik, stwierdzić należy, że wobec nie dopełnienia wymogu określonego w par. 60 ust. 1 pkt 1 i par. 62 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r., brak podstaw do uznania za zasadne zastosowanie stawki "0" procent podatku od towarów i usług do zakwestionowanych usług transportowych. Nadmienić też należy, że Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających przyjąć, że świadczyła usługi spedycyjne, skoro z treści zakwestionowanych faktur wynika, że obciążała ona firmę niemiecką kosztem usług transportowych. Mając na względzie fakt, że podatek od towarów i usług jest podatkiem sformalizowanym, nie jest uzasadnione interpretowanie zdarzeń i dokumentów w sposób rozszerzający. W tej sytuacji brak faktycznych podstaw by uznać stanowisko wyrażone w skardze za uzasadnione tym bardziej, że za usługi spedycyjne spedytor pobiera wynagrodzenie, a w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca wynagrodzenia za takie usługi nie pobierana. W tej sytuacji podzielić należy stanowisko organów podatkowych, które nie zaliczyły świadczonych przez podatnika usług do eksportu usług, do których w myśl art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zalicza się również usługi transportu międzynarodowego, a więc i usługi świadczone w kraju, pod warunkiem spełnienia wymogów par. 60 i par. 62 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. Tym samym bezzasadne było zastosowanie do ich opodatkowania preferencyjnej stawki "0" procent wspomnianego podatku, skoro powołanych wymogów Spółka nie dopełniła. Wobec powyższego podzielić należy stanowisko organu podatkowego wyrażone w zaskarżonej decyzji. Brak więc podstaw do stwierdzenia - wbrew stanowisku skarżącej - że ww. decyzja narusza prawo, w związku z czym na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło