I SA/Po 736/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A w likwidacji w G o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. A Spółka Jawna w likwidacji, reprezentowana przez adwokata PS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Jednocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z wniesieniem skargi. Prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza w dalszym ciągu jest zawieszona, zatem nie osiąga żadnych dochodów bieżących pozwalających na uregulowanie w.w kosztów. Spółka nie posiada możliwości dokonania wypłat z żadnego rachunku bankowego, które zostały zajęte, nie posiada również majątku, z którego mogłaby uzyskać środki niezbędne dla uiszczenia kosztów postępowania. Także sytuacja finansowa i osobista wspólników J i T K jest bardzo zła. Skarżąca podała, że wartość udziałów w Spółce z o.o. wynosi [...]. Wyjaśniła, że ostatnie sprawozdanie finansowe sporządzone zostało w momencie zawieszenia działalności Spółki. Skarżąca wskazała, że jej aktywa majątkowe zajęte zostały na poczet zabezpieczenia i egzekucji należności Skarbu Państwa. Spółka nie osiąga w chwili obecnej dochodów. Do wniosku załączono m.in. kserokopie: - postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...] o wpisaniu do KRS: Rejestru Przedsiębiorców w "Dział 6 Rubryka 7 – informacja o zawieszeniu działalności gospodarczej" data zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej [...], - bilansu i rachunku zysków i strat na dzień [...], - kart informacyjnych leczenia szpitalnego TK, - decyzji ZUS z dnia [...] o waloryzacji emerytury J K, - decyzji ZUS z dnia [...] o przyznaniu T K dodatku pielęgnacyjnego, - orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych oraz lokat bankowych. Posiada udziały w B sp. z o.o. z siedzibą w G, na których ustanowiono zastaw skarbowy. Spółka nie posiada środków trwałych. Wspólnicy Spółki uzyskują miesięczne dochody z tytułu emerytury i renty, przy czym J K z tytułu emerytury w wysokości [...] brutto, [...] netto, natomiast T K z tytułu renty i zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji w wysokości [...] brutto, [...] zł netto. Wspólnicy Spółki nie korzystają z pomocy opieki społecznej, nie uzyskują dodatkowych dochodów. Nie pozostają z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiadają nieruchomości, oszczędności, samochodów osobowych i wartościowych przedmiotów. Koszty ogrzewania, korzystania z energii elektrycznej, wody i gazu ponosi obdarowany mieszkaniem w dniu [...] syn A. T K ponosi koszty leczenia i rehabilitacji w wysokości [...] zł w zależności od posiadanych środków, koszty zakupu leków [...], opłaty za telefon stacjonarny [...], wspólnicy nie posiadają telefonów komórkowych, w związku z orzeczeniem o całkowitej niepełnosprawności T K nie ponoszą opłat za abonament RTV, pozostałe środki przeznaczają na wyżywienie i środki czystości, nie posiadają i nie spłacają kredytów. Do pisma załączono kserokopie: - zeznań podatkowych JK za [...], - zeznań podatkowych TK za [...], - zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce z o.o. u dłużnika zajętej wierzytelności będącego spółką wzywającego B sp. z o.o., aby żadnych należności przypadających Spółce Jawnej z tytułu zajętego w celu zabezpieczenia udziału nie uiszczała, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu do wysokości zabezpieczonych należności, - wyciągu z rachunku bankowego za miesiąc [...] należącego do JK, - zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] o ustanowieniu zastawu skarbowego na będących własnością Spółki Jawnej zbywalnych prawach majątkowych, - bilansu i rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...]. - oświadczeń z dnia [...], z których wynika, że wspólnicy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, nie prowadzą gospodarstwa domowego z innymi osobami, - uchwały nr [...] z dnia [...] o przekazaniu zysku netto Spółki z o.o. za rok obrotowy [...] na kapitał zapasowy spółki, - uchwały nr [...] z dnia [...] o przekazaniu zysku netto Spółki z o.o. na kapitał zapasowy Spółki, - decyzji ZUS z dnia [...] o ponownym ustaleniu emerytury dla J K, - decyzji ZUS z dnia [...] o przyznaniu T K dodatku pielęgnacyjnego, - orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...], - orzeczenia wydanego na wniosek T K o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]. Na wezwanie z dnia [...] Spółka w odpowiedzi z dnia [...] poinformowała, że dysponuje wyłącznie wyciągami z rachunku bankowego J K. Wspólnicy Spółki nie posiadają rachunków lokat bankowych czy kart kredytowych. Do pisma załączono kserokopie wyciągu z rachunku bankowego JK za miesiąc [...] Z akt sprawy o sygn. [...] wynika ponadto, że T K nie posiada rachunku bankowego. Zarówno TK jak i JK nie posiadają lokat bankowych oraz rachunków kart kredytowych. Świadczenia emerytalne i rentowe są doręczane przez pocztę i stanowią jedyny dochód wspólników. Natomiast na rachunek bankowy należący do JK wpłynęły w ostatnim czasie zwroty nienależnie pobranych kwot kosztów egzekucyjnych i podatków związanych z wydaniem wyroku przez NSA w sprawie uchylenia decyzji określającej podatek akcyzowy. Wskazane wpływy mają charakter wyjątkowy i jednorazowy. Pełnomocnik Spółki podkreślił, że z uwagi na toczące się postępowania podatkowe rachunek bankowy należący do JK jest zablokowany, wobec czego nie może ona dysponować zgromadzonymi na rachunku pieniędzmi (do w.w akt sprawy załączono wyciąg z rachunku bankowego J K za okres [...]). Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 p.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania: 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie wystąpiła Spółka Jawna. Spółka jawna jest spółką osobową, co wynika z art. 4 § 1 pkt 1 i art. 22 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej jako K.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru staje się podmiotem prawa, ale nie uzyskuje osobowości prawnej, ze względu jednak na treść art. 25 § 3 p.p.s.a. ma zdolność sądową. Dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce jawnej istotne jest także, że każdy wspólnik spółki jawnej w myśl art. 22 § 2 K.s.h. odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami. W sytuacji zatem gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy wziąć również pod uwagę sytuację majątkową jej wspólników. Nieuzasadnione byłoby przyjęcie, że przy przyznaniu prawa pomocy spółce jawnej, sytuacja majątkowa wspólników nie ma znaczenia w przypadku wskazywania na brak po stronie tej spółki dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, jeżeli nie ulega wątpliwości, że wspólnicy odpowiedzialni są za zobowiązania tej spółki. Stawiałoby to wspólników spółki jawnej w postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy w korzystniejszej sytuacji niż w innych postępowaniach (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2009r., sygn. akt I FZ 70/09 publikowane na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe zbadano zarówno sytuację finansową jak i majątkową Spółki jak i jej wspólników. Z przeprowadzonej analizy złożonego wniosku wraz z dodatkowymi oświadczeniami i dokumentami wynika, że Spółka wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Wskazać należy, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje żadnych dochodów, aktywa i rachunki bankowe Spółki zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Również wspólnicy Spółki nie posiadają żadnych środków pieniężnych ani majątku, z którego mogliby uiścić koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. JK jest emerytką, TK jest rencistą, poza świadczeniami z tytułu emerytury i renty nie uzyskują innych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Nie posiadają również nieruchomości, oszczędności, samochodów osobowych i wartościowych przedmiotów. Mieszkają w domu należącym do syna. Uzyskiwane środki pieniężne przeznaczają na leczenie, rehabilitację i lekarstwa. Rachunek bankowy należący do JK zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Spółki z dnia [...] złożonym do sprawy o sygn. akt [...] jest zablokowany i wobec tego nie może ona dysponować zgromadzonymi na rachunku pieniędzmi. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.