I SA/Po 739/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. z dnia 09 maja 2025 r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 ,- (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia 9 maja 2025 r. odmówił L. S.A. w upadłości w S. (dalej: Spółka) wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 276.434,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. Podstawę prawną postanowienia stanowił przepis art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111, dalej: O.p.). W uzasadnieniu wskazano, że pismem z 5.08.2022 r. działający na rzecz upadłego L. S.A syndyk (dalej: syndyk, strona, skarżący) zwrócił się do Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie zwrotu do masy upadłości nadwyżki naliczonego podatku VAT nad należnym podatkiem VAT w kwocie 276.434,00 zł. wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. W dniu 7.03.2025 r. syndyk ponownie wezwał do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 276.434,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, powstałego na skutek korekty deklaracji VAT-7 za maj 2015r. Wyżej wskazane wnioski zostały przekazane do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., aktualnie właściwego organu podatkowego dla Spółki, z uwagi na wysokość uzyskiwanych przez Spółkę przychodów. Organ podatkowy ustalił, iż korekta deklaracji VAT-7 za maj 2015 r., dotycząca Spółki wpłynęła w dniu 15.07.2015 r. do Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P.. Wykazano w niej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 766.769,00 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. W wyniku przeprowadzonych wtedy czynności ustalono, iż przedmiotowa kwota do zwrotu jest efektem kumulowania się nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia z poprzednich miesięcy, począwszy od lutego 2013 r. W związku ze złożoną 15.07.2015 r. korektą rozliczenia podatku VAT za maj 2015 r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. wydał w dniu 9 września 2015 r. na podstawie art. 274b O.p. postanowienie o przedłużeniu 60 dniowego terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Następnie w dniu 10.09.2015 r. Spółka otrzymała na rachunek bankowy z Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. zwrot podatku VAT za maj 2015 r. w wysokości 383.065,00 zł, a w dniu 22.12.2015 r. zwrot podatku VAT w wysokości 106.119,00 zł, odsetki: 1.151,00 zł. Powyższe kwoty zwrotu były bezsporne. Pozostała kwota wynikająca z korekty deklaracji wynosiła 277.585,00 zł. Organ podniósł, że w dacie złożenia przez syndyka korekty deklaracji VAT- 7 za maj 2015 r. toczyło się w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w P. postępowanie podatkowe w przedmiocie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT za okresy rozliczeniowe od lutego do maja 2014 r., które to postępowanie mogło mieć ewentualny wpływ na wysokość nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym, wykazanej w rozliczeniu za maj 2015 r. do zwrotu na rachunek bankowy. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. był do końca 2014 r. organem podatkowym właściwym dla Spółki oraz pozostał organem właściwym w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego w podatku VAT za wskazane okresy, na podstawie art. 18b O.p. Od 01.01.2015 r. z uwagi na wysokość przychodów osiągniętych przez Spółkę, organem podatkowym właściwym stał się Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P.. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. 18.11.2015 r. wydał decyzję w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT za okresy od lutego do maja 2014 r., w której stwierdził naruszenie art. 89b ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w rozliczeniach za luty, marzec i kwiecień 2014 r. oraz określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc luty 2014 r., w wysokości 286.998,00 zł, marzec 2014 r., w wysokości 515.628,00 zł i kwiecień 2014 r., w wysokości 521.673,00 zł. W zakresie rozliczenia podatku VAT za maj 2014 r. umorzono postępowanie podatkowe na podstawie art. 208 § 1 O.p. ze względu na bezprzedmiotowość. Ponadto organ I instancji ustalił także dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące: luty 2014 r., w wysokości 23.417,70 zł, marzec 2014 r., w wysokości 33.762,30 zł, kwiecień 2014 r., w wysokości 26.095,50 zł, na podstawie art. 89b ust. 6 ustawy o p.t.u. Po rozpoznaniu odwołania od wyżej wskazanej decyzji, a następnie w wyniku skarg złożonych w imieniu Spółki zostały przeprowadzone postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zakończone wyrokiem z dnia 13.05.2021. r. (sygn. akt I FSK 1386/17), w wyniku czego sprawa została przekazana do dalszego prowadzenia przez organ podatkowy I instancji. Na dzień sporządzenia niniejszego postanowienia sprawa prawidłowości rozliczeń w podatku VAT za okresy od lutego do maja 2014 r. nie została nadal prawomocnie zakończona, gdyż po wydaniu decyzji przez organ I instancji, na kolejną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 marca 2025 r. ostateczną w administracyjnym toku instancji, została w dniu 24 kwietnia 2025 r. w imieniu Spółki złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W związku z wnioskami syndyka złożonymi w 2022 r. oraz w 2025 r. o zwrot nadwyżki podatku VAT wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r., organ wziął pod uwagę, że pierwszy wniosek o zwrot nadwyżki podatku VAT na rachunek bankowy zawarto w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. złożonej w dniu 15.07.2015 r. do Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P.. Zatem kolejne wnioski o zwrot nadwyżki VAT za maj 2015 r. złożone przez syndyka w dniach 5.08.2022 r. i 7.03.2025 r., które skierowano do Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. zgodnie z aktualną właściwością, należało potraktować jako kontynuację ww. sprawy. Z uwagi na treść art. 80 § 1 w zw. z art. 76b § 1 zd. 1 O.p., w niniejszej sprawie termin zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym za maj 2015 r. upłynął w 2015 r. Oznacza to, że po upływie 5 lat licząc od końca 2015 r. prawo do zwrotu nadwyżki podatku VAT wygasło. W stanie faktycznym sprawy nastąpiło to z upływem 2020 r. Z kolei zgodnie z art. 80 § 3 w zw. z art. 76b § 1 zd. 1 O.p., złożenie wniosku o zwrot podatku przerywa bieg terminu do zwrotu, jednak złożony wniosek o zwrot może wywołać skutek w postaci przerwy biegu terminu tylko wówczas, gdy upływ terminu jeszcze nie nastąpił. W związku z powyższym, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. stwierdził, iż kolejne wnioski o zwrot nadwyżki podatku VAT za maj 2015 r. z 5.08.2022 r; oraz 7.03.2025 r. przekazane do Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., zostały złożone już po upływie 5 - letniego terminu przedawnienia prawa do zwrotu podatku, określonego w art. 80 § 1 O.p. Jednocześnie, wnioski o zwrot nie wywarły skutku w postaci przerwy biegu terminu przewidzianej w art. 80 § 3 O.p., gdyż prawo do zwrotu nadwyżki podatku VAT wygasło uprzednio z końcem 2020 r. Powyższa okoliczność stanowi przesłankę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku VAT za maj 2015 r., albowiem zgodnie z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio. W związku z powyższym, ponieważ w niniejszej sprawie doszło do przedawnienia prawa do zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym, należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie. Pismem z 23 maja 2025 r. syndyk wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 165a § 1 O.p. i art. 80 § 1 i 3 w zw. z art. 76b § 1 zd. 1 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 7 sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że nie jest sporne, iż termin zwrotu nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym za maj 2015 r. w niezwróconej przez organ podatkowy kwocie upłynął w 2015 r. Postanowienie Naczelnika z 9.09.2015 r. przedłużyło go do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, co wbrew zapatrywaniu syndyka należy odczytywać w ten sposób, że zakończyło swój byt wraz z wydaniem przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. decyzji podatkowej wobec strony. Przywołane postanowienie nie zostało zaskarżone, ale i nie jest przedmiotem postępowania w badanej sprawie. Zważywszy jednak na uwagi zażalenia podważające jego prawidłowość stwierdzić należy, że nawet gdyby przyjąć, jedynie hipotetycznie, brak w ogóle jego istnienia, nie zmieniałoby ustaleń organów podatkowych, że w stanie faktycznym sprawy prawo podatnika do zwrotu nadwyżki podatku VAT wygasło z upływem 2020 r. - po upływie 5 lat licząc od końca 2015 r. Odnosząc się do uwag syndyka odnośnie składanych począwszy od 2022 r. wniosków o zwrot rzeczonej nadwyżki, organ wyjaśnił, że jak to wynika z treści § 3 art. 80 O.p., bieg terminu przedawnienia prawa do zwrotu nadpłaty (zwrotu podatku) może być przerwany w następstwie złożenia jednego z rodzajów wniosku tam wskazanych. Jednak w okolicznościach sprawy nie stwierdzono, żeby Spółka czy też syndyk występowali z takimi wnioskami w okresie biegu rzeczonego terminu przedawnienia. Wbrew zarzutom zażalenia, art. 87 ustawy o VAT nie stanowi odrębnej i wyczerpującej regulacji prawnej w tego rodzaju sprawach, a organ podatkowy I instancji zobligowany był uwzględnić upływ terminów w myśl art. 80 § 1 i § 3 oraz art. 76b § 1 w zw. z art. 3 pkt 7 O.p. Organ wyjaśnił, że w ramach prowadzonych czynności sprawdzających Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. w dniu 10.09.2015 r. zwrócił stronie część z bezspornej kwoty w wysokości 383 065,00 zł. Dodatkowo w dniu 22.12.2015 r. zwrócono bezsporną kwotę 106 119,00 zł wraz z odsetkami. W ocenie organu czynności sprawdzające uległy zakończeniu w związku z wydaniem 18 listopada 2015 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. decyzji w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT za okresy od lutego do maja 2014 r., w której stwierdził naruszenie art. 89b ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT za luty, marzec i kwiecień 2014 r. oraz określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w innej wysokości, niż wykazana w deklaracji VAT-7. Tym samym stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom syndyka organ podatkowy I instancji nie pozostaje od 2015 r. w procedurze czynności sprawdzających, a co za tym idzie brak było podstaw, ażeby przy rozpatrywaniu wniosków syndyka z 5 sierpnia 2022 r. oraz 7 marca 2025 r. uwzględnić przepisy objęte zarzutem pominięcia (art. 274b O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT). W ocenie organu odwoławczego zasadnie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania wobec wniosków syndyka w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z odsetkami wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. Termin zwrotu rzeczonej nadwyżki podatku w niezwróconej przez organ podatkowy kwocie upłynął w 2015 r., co oznacza, że prawo do zwrotu nadwyżki podatku VAT wygasło z upływem 2020 r. Zaakcentowania wymaga, że rozstrzygnięcie przewidziane w art. 165a O.p., tj. odmowa wszczęcia postępowania, nie jest uzależnione od uznania organu administracji, a stanowi następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem obowiązek organu administracji, w przypadku stwierdzenia zaistnienia przewidzianej w tym przepisie sytuacji. W przedmiotowej sprawie, jak wykazano powyżej, przeszkodą do wszczęcia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 276 434,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. było wygaśnięcie prawa do zwrotu rzeczonej nadwyżki. Zważywszy na powyższe za nieuprawnione organ uznał stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zażalenia o pominięciu lub niewłaściwym zastosowaniu zasady zaufania wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP (ochrony uzasadnionych oczekiwań), art. 121 § 1 oraz art. 120 O.p. Pismem z 9 września 2025 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, w stopniu który miał niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 165a § 1 O.p., 2) art. 80 § 1 i 3 w zw. z art. 76b § 1 zd. 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów (i tym samym wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p.), polegające na błędnym uznaniu przez organ odwoławczy, za organem I instancji, że w sprawie zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania podatkowego (wydania postanowienia w tym zakresie - z uwagi na "wygaśnięcie" prawa do zwrotu podatku), w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia i zastosowanie ww. przepisów w stanie faktycznym i prawnym sprawy, dokonana w powiązaniu z należytym odwołaniem do treści dowodów z dokumentów (w postaci: korekty deklaracji VAT-7 za maj 2015 r., postanowienia Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego z 9 września 2015 r. nr [...], a także pism syndyka z 5 sierpnia 2022 r. oraz z 7 marca 2025 r.) oraz przepisów art. 274b O.p. oraz art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, a także art. 2 Konstytucji RP i art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej "Dyrektywy VAT") w zw. z art. 121 § 1, art. 120, art. 122 O.p., pominiętych całkowicie przez organ odwoławczy przy rozstrzygnięciu sprawy, prowadzić powinny do wniosku, że brak było podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy organ podatkowy (wobec pozostawania w procedurze czynności sprawdzających zasadność zwrotu nadwyżki podatku VAT wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r.) zobligowany jest do niezwłocznej wypłaty kwoty 276.434,00 zł wraz z odsetkami. W związku z tym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z poniesioną opłatą skarbową od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął argumentację, podnosząc, że wbrew stanowisku organu odwoławczego wyrażonemu w zaskarżonym postanowieniu istotą sporu jest nie "zasadność odmowy wszczęcia postępowania, lecz sytuacja w której organ podatkowy nie rozpoznaje wniosku o zwrot nadwyżki podatku pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienia zostały wydane co najmniej przedwcześnie, co skutkowało koniecznością ich uchylenia. Istota sporu koncentruje się wokół zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 276.434,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. Organy uznały, że doszło do przedawnienia prawa do zwrotu rzeczonej nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym, albowiem wnioski o zwrot nadwyżki podatku VAT za maj 2015 r. z 5.08.2022 r. oraz 7.03.2025 r. złożone zostały już po upływie 5-letniego terminu przedawnienia prawa do zwrotu podatku, określonego w art. 80 § 1 O.p. Jednocześnie organy uznały, że wnioski o zwrot nie wywarły skutku w postaci przerwy biegu terminu przewidzianej w art. 80 § 3 O.p., gdyż prawo do zwrotu przedmiotowej nadwyżki wygasło uprzednio z końcem 2020 r. W ocenie Sądu w zaskarżonych postanowieniach nie przedstawiono wyczerpującej i przekonującej argumentacji dla dokonanych przez organ ustaleń faktycznych. Z akt sprawy wynika bezspornie wynika, że w stosunku do Spółki toczyło się postępowanie w przedmiocie prawidłowości rozliczeń za okres od lutego do maja 2014 r. W dniu 15 lipca 2015 r. strona złożyła korektę deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. do Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P.. Wykazano w niej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 766.769,00 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. W wyniku przeprowadzonych wtedy czynności ustalono, iż przedmiotowa kwota do zwrotu jest efektem kumulowania się nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia z poprzednich miesięcy, począwszy od lutego 2013 r. W związku ze złożoną 15.07.2015 r. korektą rozliczenia podatku VAT za maj 2015 r. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. wydał w dniu 9 września 2015 r. na podstawie art. 274b O.p. postanowienie o przedłużeniu 60 dniowego terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Następnie w dniu 10.09.2015 r. Spółka otrzymała na rachunek bankowy z Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. zwrot podatku VAT za maj 2015 r. w wysokości 383.065,00 zł. Decyzją z 18 listopada 2015 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. określił Spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące: luty 2014 r. w kwocie 286.998 zł, marzec 2014 r. w kwocie 515.628 zł i kwiecień 2014 r. w kwocie 521.673 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, na podstawie art. 89b ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.t.u.") w wysokości 30% kwoty podatku wynikającego z nieuregulowanych faktur, który nie został skorygowany za miesiące: luty 2014 r. w kwocie 23.417,70 zł, marzec 2014 r. w kwocie 33.762,30 zł i kwiecień 2014 r. w kwocie 26.095,50 zł, a także umorzył postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2014 r. W dniu 22 grudnia 2015 r. organ dokonał kolejnego zwrotu podatku VAT w wysokości 106.119,00 zł, odsetki: 1.151,00 zł. Pozostała kwota wynikająca z korekty deklaracji wynosiła 277.585,00 zł. Sądowi z urzędu wiadomo, że w odwołaniu od decyzji z 18.11.2015 r. Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Uwzględniając odwołanie w motywach rozstrzygnięcia wskazano, że gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ stwierdzi, że jeżeli podatnik nie dokonał korekty odliczonego podatku, pomimo spełnienia przesłanek zawartych w art. 89b u.p.t.u., to wówczas organ obowiązany jest skorygować rozliczenia podatnika poprzez wydanie decyzji. Organ odwoławczy uznał decyzję organu I instancji za dowolną i stwierdzając braki w materiale dowodowym, za zasadny uznał zarzut naruszenia przepisów O.p. Po rozpoznaniu skargi syndyka, WSA wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Po 1137/16 oddalił skargę. W wyniku skargi kasacyjnej NSA wyrokiem z 13 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1386/17 oddalił skargę kasacyjną. W dniu 17 lutego 2022 r., 5 sierpnia 2022 r. i 7 marca 2025 r. syndyk złożył kolejne wnioski o zwrot zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 276.434,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę, wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. Organy uznały, że czynności sprawdzające uległy zakończeniu w związku z wydaniem decyzji z 18 listopada 2015 r. Z uzasadnień postanowień wydanych w przedmiotowej sprawie nie wynika jaki wpływ ma decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z 18.11.2015 r. w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT za okresy od lutego do maja 2014 r., w sytuacji kiedy skarżący w dniu 15 lipca 2015 r. złożył korektę deklaracji za maj 2015 r. z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. Organy stwierdziły jedynie, że ta nadwyżka to efekt kumulowania się nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia z poprzednich miesięcy, począwszy od lutego 2013 r. W kontekście powyższego podnieść też należy, że w dacie złożenia przez korekty deklaracji VAT- 7 za maj 2015 r. toczyło się w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w P. postępowanie podatkowe w przedmiocie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT za okresy rozliczeniowe od lutego do maja 2014 r., które to postępowanie mogło mieć ewentualny wpływ na wysokość nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym, wykazanej w rozliczeniu za maj 2015 r. do zwrotu na rachunek bankowy. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. był do końca 2014 r. organem podatkowym właściwym dla Spółki oraz pozostał organem właściwym w zakresie prowadzonego postępowania podatkowego w podatku VAT za wskazane okresy, na podstawie art. 18b O.p. Od 01.01.2015 r. z uwagi na wysokość przychodów osiągniętych przez Spółkę, organem podatkowym właściwym stał się Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P.. Sąd zauważa, że przedmiotowa decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z 18.11.2015 r. została decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 26 kwietnia 2016 r. uchylona w całości a sprawa została przekazana organowi do ponownego rozpoznania. Podnieść też należy, że brak jest wykazania związku decyzji z 18 listopada 2015 r. z art. 80 O.p., a wspomniana decyzja wymiarowa została wydana przez inny organ podatkowy aniżeli ten prowadzący czynności sprawdzające. Sąd podziela stanowisko, że wniosków syndyka z 17 lutego 2022 r., 5 sierpnia 2022 r. i 7 marca 2025 r. nie można potraktować jako nowych wniosków, albowiem pierwszy wniosek został złożony w dniu 15 lipca 2015 r. wraz z korektą deklaracji za maj 2015 r. Tym bardziej, że sam Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w postanowieniu z 9 maja 2025 r. stwierdził, że pierwszy wniosek został zawarty w korekcie deklaracji VAT za maj 2015 r. a zatem kolejne wnioski o zwrot nadwyżki VAT za maj 2015 r. złożone przez syndyka w dniach 5.08.2022 r. i 7.03.2025 r., które skierowano do Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. zgodnie z aktualną właściwością, należało potraktować jako kontynuację ww. sprawy. Organ odwoławczy uznał, że niezaskarżone postanowienie Naczelnika z 9.09.2015 r. przedłużyło zwrot podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, co wbrew niezmiennemu zapatrywaniu syndyka należy odczytywać w ten sposób, że zakończyło swój byt wraz z wydaniem przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. decyzji podatkowej wobec skarżącej. W kontekście tego jeszcze raz wskazać należy, że 26 kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił w całości przedmiotową decyzję a sprawa została przekazana organowi do ponownego rozpoznania. Organy nie odnoszą się do tej kwestii. Z uzasadnień zaskarżonych postanowień nie wynika jak kwestia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. wiąże się z decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z 18.11.2015 r. w zakresie prawidłowości rozliczeń w podatku VAT za okresy od lutego do maja 2014 r. Brak jest również argumentacji organów związanej z faktem, że postanowienie przedłużające termin zwrotu podatku i decyzję wymiarową wydały inne organy podatkowe. Podnieść też należy, że sprawa dotycząca poprzedzających okresów rozliczeniowych (za 2014 r.) do dnia wydania przez Naczelnika postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nadal nie została prawomocnie zakończona. Sąd podnosi, że w dniu 16 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał wyrok w sprawie o sygn. akt I SA/PO 373/25, w którym oddalił skargę w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do maja 2014 r. Wyrok jest nieprawomocny. Sąd podziela stanowisko organów, że rozstrzygnięcie przewidziane w art. 165a O.p. tj. odmowa wszczęcia postępowania, nie jest uzależnione od uznania organu administracji, a stanowi następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi zatem obowiązek organu administracji, w przypadku stwierdzenia zaistnienia przewidzianej w tym przepisie sytuacji. Sąd podnosi jednak, że skarżący nie domagał się wszczęcia postępowania, ale wzywał organ do technicznego zwrotu podatku naliczonego nad należnym. Wezwanie dotyczyło zwrotu podatku w związku z wnioskiem zawartym w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r., złożonej do Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w P. w dniu 15.07.2015 r. Kolejne wnioski syndyka z 17.02.2022 r., 5.08.22022 r. i z 7.03.2025 r. były kontynuacją tego pierwszego wniosku złożonego w korekcie deklaracji. Na obecnym etapie postępowania i przy braku stanowiska organów co do podnoszonych wyżej kwestii, przedwczesne jest uznanie, iż w przedmiotowej sprawie przeszkodą do wszczęcia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. było wygaśnięcie prawa do zwrotu rzeczonej nadwyżki. Organy nie przedstawiły wyczerpującej i przekonującej argumentacji dla stanowiska zajętego w zaskarżonych postanowieniach. Dlatego zasadne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, z uwagi na naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Koszty postępowania w kwocie 597 zł obejmują wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego, określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. z 2026 r. poz. 118).