I SA/Po 751/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając żądania w tym przedmiocie pełnomocnik skarżącej wskazał, że nieuwzględnienie wniosku spowoduje, iż brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego strony skarżącej i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Brak udzielenia spółce tymczasowej ochrony może bowiem spowodować niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci znacznego utrudnienia prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej czy też wręcz jej zaprzestania. Podkreślił również, że sytuacja finansowa skarżącej nie jest stabilna i nawet stosunkowo nieznaczna kara finansowa może doprowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. W uzasadnieniu wniosku podkreślono również, że wyegzekwowanie wymierzonej spółce kary może przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem takiego uszczerbku, który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W dalszej części uzasadnienia strona skarżąca podkreśliła, że toczy się wobec niej siedem analogicznych postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, a łączna kwota wymierzonych kar wynosi [...] zł. Ponadto wobec skarżącego wszczętych zostało [...] postepowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych, których skutkiem będzie wymierzenie tych kar. Dodała również, że organ podjął czynności zmierzające do egzekucji kary, Do wniosku strona nie załączyła żadnych dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. Zdaniem organu w uzasadnieniu wniosku strona skarżąca nie wykazała żadnych konkretnych okoliczności świadczących o tym, że uzasadnione jest wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że prowadzone liczne postępowania przeciwko spółce w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej nie stanowią okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, że nie może ona wywrzeć zamierzonego rezultatu. Wskazane przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, a wymienione powyżej okoliczności abstrahują bowiem od przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Stosownie bowiem do postanowień art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprzednie wykazanie, że w sprawie w odniesieniu do skarżącej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane powyżej okoliczności nie mogą zatem stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji. Podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga, iż przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanego aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że sąd wyłącznie bada zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., przede wszystkim w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku [tak: postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., o sygn. akt II OSK 590/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzygając kwestię wpadkową wywołaną wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest zatem na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku niedopuszczalne [por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., o sygn. akt II OZ 661/14, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na argumencie o niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie niweczy bowiem kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu [por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2014 r., o sygn. akt II FSK 2195/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl]. W ocenie sądu strona skarżąca nie wywiązała się należycie z obowiązku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, uzasadnienie wniosku zawarte w skardze abstrahuje bowiem od przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej do których to ustawodawca zaliczył niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu skargi nie podjęto nawet próby wykazania, że w odniesieniu do skarżącej zmaterializowały się przesłanki warunkujące wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu, do których to ustawodawca na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a., zaliczył niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca nie dołączyła do skargi żadnych dowodów świadczących o ponoszeniu dużych strat finansowych, które to mogłyby ulec zwiększeniu z uwagi na konieczność zapłaty kary wymierzonej decyzją stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania. W aktach sprawy brak jest ponadto innych dokumentów, takich chociażby jak wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy, na podstawie których możliwe byłoby dokonanie przez Sąd samodzielnej oceny czy sytuacja majątkowa skarżącego w połączeniu z wykonaniem wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku doprowadziłaby w rzeczywistości do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.