I SA/Po 754/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-11-25

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Jerzy Małecki, Roman Wiatrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja w sprawie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego może być wydana, jeśli materialnoprawna podstawa tej decyzji (status dłużnika celnego) została ostatecznie wyeliminowana w odrębnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Decyzja dotycząca podatku VAT i akcyzowego była następstwem przyjęcia, że skarżący jest dłużnikiem celnym. Skoro w odrębnym postępowaniu celnym ustalono ostatecznie i prawomocnie, że skarżący nie jest dłużnikiem celnym, odpadła materialnoprawna podstawa do wydania decyzji w sprawie podatku VAT i akcyzowego. Organ podatkowy nie może odrzucić faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, jakim jest decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie długu celnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K., utrzymanej w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w P., określającej należny podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy w związku z nielegalnym wprowadzeniem samochodu na polski obszar celny. Skarżący kwestionował uznanie go za dłużnika celnego, co było podstawą do nałożenia podatków. Wcześniejsze postępowanie dotyczące długu celnego zostało umorzone po prawomocnym ustaleniu, że skarżący nie jest dłużnikiem celnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Ustalono, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. o nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ( [....]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. ustala, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ M. Jaśniewicz /-/ J. Małecki Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...], nr [...] stwierdził powstanie w dniu 19 października 2003 r. długu celnego w przywozie z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1990 i określił kwotę długu celnego w wysokości [...], przyjmując jako wartość celną kwotę [...] oraz stawkę celną 35% minimum 2.500 EUR oraz naliczył odsetki od dnia powstania długu według stawek odsetek od zaległości podatkowych. Za dłużnika uznano S. D., którego wezwano do uiszczenia cła wraz z odsetkami. Na skutek odwołania S. D. od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. Po rozpatrzeniu skargi wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie III SA/Po 75/09 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka uznania skarżącego za dłużnika celnego w świetle art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, gdyż w okolicznościach sprawy skarżącemu nie można było postawić zarzutu niedochowania należytej staranności, przy dołożeniu której wiedziałby lub mógłby się dowiedzieć, że nabywany przez niego samochód został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie. Oznaczało to, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy celne obu instancji art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] w sprawie nr [...] umorzył postępowanie w sprawie długu celnego. Decyzja ta stała się ostateczna. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. wydał decyzję numer [...], w której określił należny z tytułu importu podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy w łącznej kwocie [...] złotych. W uzasadnieniu wskazano, że w odrębnym postępowaniu celnym wydana została decyzja stwierdzająca powstanie w dniu 19 października 2003 r. długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki [...]. Wyjaśniono, że skoro przepisy podatkowe wiążą z chwilą powstania długu i celnego także moment zaistnienia obowiązku podatkowego z tytułu importu towaru, to jako podatników normy te wskazują osoby posiadające przymiot dłużnika. Następnie Naczelnik podniósł, że S. D. nie wywiązał się z obowiązków podatnika, gdyż nabył towar wprowadzony na polski obszar celny z pominięciem kontroli celnej. Ponadto organ wyjaśnił sposób ustalenia podstawy opodatkowania. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27.02.2009 r. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, powołując się na, złożony już w skardze na decyzję celną, zarzut błędnej wykładni art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że skarżący nie zachował należytej staranności przy nabyciu pojazdu. W uzasadnieniu podtrzymano zarzuty zawarte w skardze do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w sprawie długu celnego i ze względu na wagę prawidłowości dokonanych tam ustaleń zawnioskowano do sądu o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego możliwości uznania skarżącego za dłużnika celnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. zawieszono niniejsze postępowanie. Po ostatecznym i prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie długu celnego postanowieniem z dnia 6 października 2010 r. podjęto zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie decyzja dotycząca należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego była następstwem przyjęcia, iż skarżący jest dłużnikiem celnym. Jako podstawę prawną wskazano m.in. art.11c ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz.50 ze zm.) stanowiący, iż kwoty podatków należnych z tytułu importu towarów określa naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji oraz art.36 ust.2 tej ustawy stanowiący, że w imporcie wyrobów akcyzowych podstawą opodatkowania akcyzą jest ich wartość celna powiększona o należne cło. Skoro zatem ostatecznie i prawomocnie w postępowaniu podatkowym ustalono, że skarżący nie jest w ogóle dłużnikiem celnym, to tym samym odpadła materialnoprawna podstawa decyzji w sprawie podatku VAT i akcyzowego. Znajdująca się w aktach sprawy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] o umorzeniu postępowania w sprawie długu celnego w przywozie z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu [...] ma walor dokumentu urzędowego z art.194 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, ze dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis ten przewiduje zatem szczególną moc dowodową tego rodzaju dokumentów, do których zaliczana jest decyzja wydana w sprawie celnej. Dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, a pominięcie okoliczności wynikających z decyzji w sprawie celnej stanowiłoby naruszenie wskazanego powyżej przepisu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy zobowiązany będzie wobec tego do umorzenia również postępowania podatkowego wszczętego na mocy postanowienia z dnia 29 listopada 2006 r. Z tego względu, że wskazane powyżej naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie miało istotny wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt.I sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt.1) lit.a) p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust.2 pkt.1 lit.a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), które obejmują wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie [...] i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17,- zł. /-/ R. Wiatrowski /-/ M. Jaśniewicz /-/ J. Małecki

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło